Nhà sản xuất Ngô Thanh Vân cho biết, sau vụ việc phim “Cô Ba Sài Gòn” cô đã có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc bảo vệ tác quyền cho những tác phẩm của mình
Không để “mất bò mới lo làm chuồng”
Đạo diễn Lương Đình Dũng, nhà sản xuất phim Cha cõng con và tới đây là các tác phẩm điện ảnh có nhiều hứa hẹn là 578, Thành phố ngủ gật chia sẻ: “Chúng tôi là những nhà sản xuất, thậm chí là tác giả độc lập, nên trước việc bị xâm phạm bản quyền thì việc lên tiếng đôi khi còn dè dặt. Nhiều khi cũng ngại vì lo sợ phiền phức, sợ bị mang tiếng “chuyện bé xé ra to”. Chưa kể, phải chạy theo để giải quyết cũng rất mất thời gian nên nhiều khi các tác giả đã chọn cách im lặng, đi làm việc khác...”.
Ví dụ ngay với “đứa con cưng” của mình là bộ phim Cha cõng con từng bị xâm phạm bản quyền khi ra rạp, đạo diễn Lương Đình Dũng cho biết: “Có khán giả khi đi xem về đã quay và tung phim lên mạng. Khi đó tôi thấy cháu là học sinh nên để tránh ảnh hưởng tâm lý, tôi đã không tìm đến cơ quan chức năng mà tìm cách lặng lẽ giải quyết. Tôi yêu cầu quản lý youtube khóa phim bị tung lên mạng lại, tránh gây ầm ĩ…”.
Tuy nhiên, nhà sản xuất bộ phim Cánh Diều vàng 2017 - Cô Ba Sài Gòn lại lựa chọn cách thức xử lý quyết liệt hơn. Kiên quyết đưa vụ việc livestream trái phép bộ phim đến cơ quan chức năng, nhà sản xuất Ngô Thanh Vân cho biết: “Ở góc độ một nhà làm phim, sau dự án Cô Ba Sài Gòn, tôi đã học được cho riêng mình một bài học về cách làm việc với các bên liên quan nhằm bảo vệ tác quyền ngay từ khi tác phẩm chưa được công bố. Những động thái “làm chuồng” cho các dự án phim sắp tới đều được tôi và ê kíp làm phim xử lý triệt để. Bởi một lần suýt “mất bò” là quá đủ cho công sức của mấy trăm con người làm ra Cô Ba Sài Gòn rồi”.
Cần sự quyết liệt
Theo bà Nguyễn Hằng Nga, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả (Bộ VHTTDL), tình trạng vi phạm bản quyền hiện nay vẫn còn diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau, đặc biệt là trên môi trường số. Về thể chế, Nghị định 22/NĐ-CP ngày 23.2.2018 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ và quyền tác giả, quyền liên quan vừa có hiệu lực từ ngày 10.4.2018 đã góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan.
“Nhằm bảo vệ bản quyền cho các tác phẩm của mình, bên có tài sản là các tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan cần áp dụng các biện pháp và các quyền mà pháp luật trao cho như các biện pháp công nghệ khi công bố tác phẩm, đưa ra các thông tin quản lý quyền cũng như các cảnh báo khi sử dụng sản phẩm sao chép…”, bà Nguyễn Hằng Nga đưa ra lời khuyên với các nhà sản xuất.
Một hạn chế cơ bản được cơ quan quản lý nhà nước về bản quyền tác giả đưa ra vẫn là câu chuyện về nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật trong công chúng. “Đôi khi người có hành vi xâm phạm bản quyền không nhận thức hết được mức độ nghiêm trọng mà mình gây ra cho chủ thể quyền, đơn cử như vụ việc live stream bộ phim Cô Ba Sài Gòn…”, bà Nga nhấn mạnh.
Để khắc phục hạn chế này, Cục Bản quyền tác giả lưu ý, khi có sự việc xảy ra, cần có sự vào cuộc quyết liệt của chính tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan. Theo Phó Cục trưởng Nguyễn Hằng Nga: “Chỉ khi có ý kiến hoặc đơn yêu cầu của chủ thể quyền thì cơ quan chức năng mới có thể giải quyết, xử lý vụ việc. Vì vậy, ngay khi phát hiện vụ việc, chủ thể quyền cần thực hiện theo các trình tự mà pháp luật đã quy định để bảo vệ quyền của mình. Việc cung cấp chứng cứ, thông tin tài liệu cho cơ quan chức năng giải quyết vụ việc càng sớm thì khả năng ngăn chặn, xử lý xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan càng cao…”.
“Cha đẻ” của phim Cha cõng con, đạo diễn Lương Đình Dũng cũng cho rằng, trong số các biện pháp mà các nhà sản xuất Việt Nam đang áp dụng hiện nay, việc cung cấp thông tin đến các cơ quan chức năng để xử lý những vụ việc xâm phạm bản quyền là tốt nhất.
Nhà sản xuất Cô Ba Sài Gòn cũng cho biết, trước thực trạng các nhóm chia sẻ phim lậu đang hoạt động dưới nhiều hình thức trên môi trường số đòi hỏi các nhà làm phim phải bắt tay ngay vào việc bảo vệ cho những tác phẩm của mình. “Chúng tôi không chỉ làm phim mà còn học luật để bảo vệ cho “con mình” nữa”, theo nhà sản xuất Ngô Thanh Vân.
Hoan nghênh sự ra đời của Nghị định 22/NĐ-CP, đạo diễn Lương Đình Dũng chia sẻ, đây là một tín hiệu vui. “Chúng tôi luôn hy vọng những sáng tạo nghệ thuật của mình được bù đắp, bảo vệ để không phải hụt hẫng hay thất vọng vì bị xâm phạm bản quyền. Với tư cách một nhà sản xuất, tôi sẽ tìm hiểu kỹ để nắm được cách thức bảo vệ cho những “đứa con tinh thần” của mình”, anh nói.
Đồng quan điểm, nhà sản xuất Ngô Thanh Vân khẳng định, Nghị định của Chính phủ là một động thái kịp thời và vô cùng quan trọng, nhất là khi vấn đề phim lậu đã ảnh hưởng quá lớn đến tinh thần các nhà làm phim cũng như chất lượng chung của điện ảnh Việt Nam.
B.NGÂN