Nhà đấu giá Chọn là ai​ mà coi thường dư luận?

 Dù hứa hẹn “cùng các bên liên quan xác minh thông tin một cách rõ ràng, trung thực” nhưng ở cuộc đối thoại “lửng lơ” này, Nhà đấu giá Chọn chỉ cho thấy sự quanh co, thiếu trung thực và thiếu cả sự tôn trọng đối với khách mời.

Cuộc gặp được trưng biển: Họp báo Đối thoại trực tiếp họa sĩ và nhà sưu tập. Trước đó, Chọn thông báo có mời gia đình cố họa sĩ Vũ Giáng Hương, gia đình nguyên mẫu trong bức tranh và người đã chuyển thể bức sơn dầu sang lụa. Tuy nhiên, buổi gặp không có sự tham dự của họ.

Tác phẩm sơn dầu và bức tranh lụa bị giả mạo chữ ký

Đối thoại kiểu... "hỏi cung"

“Chúng tôi đã mời các chuyên gia ở trong và ngoài nhà đấu giá để thẩm định tác phẩm, xuất bản sách, đăng thông tin trên Facebook và bày bức tranh tại trụ sở đấu giá trong 7 ngày trước khi lên sàn. Với những thông tin mà Chọn nắm trong tay hiện giờ thì không thể nói 100% bức tranh này không phải là của họa sĩ Vũ Giáng Hương...”, ông Trần Quốc Hùng, Giám đốc điều hành Nhà đấu giá Chọn mở màn.

Sau đó là cuộc hỏi đáp như "hỏi cung" giữa Chọn và họa sĩ trẻ Nguyễn Đông - người vốn chỉ muốn chứng minh mình là tác giả bức sơn dầu vẽ nguyên mẫu. Nhà đấu giá hỏi:

- Dựa trên phát ngôn của bạn Đông mấy ngày qua, Chọn muốn hỏi bức ảnh chụp nguyên mẫu có phải do bạn chụp không?

- Trong phát ngôn bạn có nói tới một người cùng quê tên là Hằng đã chuyển thể từ bức sơn dầu sang lụa. Với nghề bạn biết, bức tranh lụa đã được vẽ ra từ ảnh hay từ bức tranh sơn dầu của bạn?

- Đã gọi là tác phẩm, có nghĩa là phải sáng tạo. Vậy sáng tạo tức là chép từ ảnh ra đúng không?

- Hai bức tranh giống nhau, chỉ khác nhau về chất liệu. Theo bạn Đông, bức tranh lụa thuộc quyền sở hữu của ai?

- Quan hệ của bạn và người bạn đã chuyển thể bức tranh lụa ấy như thế nào?...

Giữ thái độ bình thản, Nguyễn Đông kiên nhẫn trả lời. Họa sĩ trẻ một lần nữa nhắc lại thông tin mà anh đã đăng trên facebook: “Đây là bức ảnh do mẹ cô bé chụp và đặt hàng tôi vẽ. Vì là đơn đặt hàng nên phải vẽ giống.

Ai nhìn hai bức tranh sơn dầu và lụa này đều nhận thấy giống hệt nhau. Nhưng tôi khẳng định bức tranh lụa này là chép từ tranh của tôi. Đã là vẽ theo đơn đặt hàng thì phải giống ảnh nguyên mẫu, nhưng nếu nhìn kỹ sẽ thấy ở phần phía sau, tôi đã xử lý hậu cảnh. Như vậy là tác phẩm đã có cái tôi sáng tạo của họa sĩ rồi”.

Họa sĩ Đông cũng khẳng định: “Tôi không quan tâm bức tranh lụa thuộc quyền sở hữu của ai mà đến đây để nói mình có đầy đủ căn cứ để chứng minh bức tranh sơn dầu là do tôi vẽ. Bức chuyển thể sang chất liệu lụa vì sao bị làm giả chữ ký của họa sĩ Vũ Giáng Hương cũng là chuyện mà tôi muốn tìm hiểu”.

Cuộc truy xét có vẻ rất thiếu thiện chí, không sòng phẳng đã khiến báo chí không thể kiên nhẫn. Nhiều nhà báo yêu cầu phía đấu giá tập trung vào nội dung chính là xác minh rõ ràng, trung thực về bức tranh lụa có chữ ký bị nghi giả mạo của họa sĩ Vũ Giáng Hương. Nhà sưu tập Phạm Việt Phương cho biết, tác phẩm này thuộc sở hữu của ông và đã được lưu giữ khoảng 3 năm nay. Ông là người chơi đồ cổ lâu năm nhưng chơi tranh thì mới chỉ 6-7 năm. Chuyện bức tranh bị nghi giả mạo chữ ký của họa sĩ Vũ Giáng Hương ông cũng mới được nghe Nhà đấu giá Chọn thông tin cách đây hai hôm. “Khi xem hai bức tranh, tôi ngạc nhiên vì có sự trùng hợp, không giống 100% nhưng rõ ràng có nhiều nét tương đồng...”, nhà sưu tập chia sẻ.

Trung thực và sòng phẳng đi!

Nguyễn Đông khẳng định trước những câu hỏi vòng vo của Chọn: “Mối quan hệ giữa tôi và bạn của tôi, hay câu chuyện tôi đồng ý để bạn chuyển thể từ sơn dầu sang lụa không nằm trong sự quan tâm của cuộc đối thoại.

Bạn Hằng là người cùng quê với tôi. Khi xin chuyển thể bức tranh sang lụa, cô bé nói không ký tên bởi vì đó là bức tranh chép lại. Còn tại sao sau này, bức tranh lại có chữ ký thì là câu hỏi mà tất cả mọi người đang tò mò”.

Trước sự phản đối của báo chí, Giám đốc điều hành Chọn Trần Quốc Hùng tiếp tục: “Tại sao chúng tôi không được đặt câu hỏi? Chúng tôi cũng đang đi tìm sự thật. Nhà sưu tập đã bỏ ra một số tiền để mua tác phẩm và anh ý tin rằng, đó là tác phẩm thật. Và anh ý đang ở đây...”.

Nhà sưu tập Phạm Việt Phương cho biết thêm, việc mua bán bức tranh lụa cách đây 3 năm hoàn toàn là thỏa thuận miệng, không có giấy tờ gì. Ông Phương nói mình thích bức tranh vì nó đẹp. Nhưng bây giờ liên quan đến chuyện bản quyền, tranh có đúng là của họa sĩ Vũ Giáng Hương hay không thì cần phải thẩm định lại. “Tôi sẵn sàng phối hợp để làm rõ sự việc này”, ông nói.

Phía nhà đấu giá, ông Trần Quốc Hùng khẳng định, Chọn đã tiến hành các bước cần thiết trước khi đưa tác phẩm lên sàn. Bức sơn dầu có chữ ký của họa sĩ Vũ Giáng Hương cũng đã được thẩm định bởi một hội đồng có chuyên môn. “Quá trình thẩm định có sai sót là chuyện rất bình thường. Con người chứ có phải cái máy đâu. Hơn thế, việc thẩm định hiện nay đều bằng mắt. Các chuyên gia thẩm định nghệ thuật trên thế giới cũng bằng mắt cả!”, ông Hùng nói.

Tuy nhiên, khi được yêu cầu cung cấp thông tin về quy trình, kỹ thuật thẩm định cũng như danh tính của các thành viên hội đồng thẩm định, ông Hùng lại từ chối với lý do sợ ảnh hưởng tới uy tín cá nhân của các nhà thẩm định. “Chọn không phải cơ quan điều tra, nhưng chúng tôi sẽ lần theo logic. Chúng tôi sẽ cố gắng giúp nhà sưu tập xác định đây có phải tranh của họa sĩ Vũ Giáng Hương hay không…”, ông Hùng cho biết.

Cụ thể những bước tiếp theo như thế nào, có đi đến tận cùng sự việc hay không thì nhà đấu giá lại không đưa ra được câu trả lời cụ thể. Buổi đối thoại 3 bên đã kết thúc trong sự bức xúc. Vấn đề được quan tâm nhất là bức tranh đã giả mạo chữ ký họa sĩ Vũ Giáng Hương từ khi nào, ai là người giả mạo vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng.

Nhiều nhà báo cho rằng, trái với tinh thần cầu thị như thư mời, thái độ của Nhà đấu giá đã thể hiện sự thiếu trung thực, không sòng phẳng, thậm chí thiếu sự tôn trọng với người tham dự.

Trả lời thêm báo chí, họa sĩ Nguyễn Đông cho biết, trước đó, Hằng - người bạn của Đông đã khẳng định bức tranh lụa được đấu giá là của cô vẽ. Lý do vì sao lại “biến” thành tranh của họa sĩ Vũ Giáng Hương thì không ai biết chính xác. 

 HOÀNG VY