Thu trên 424 tỉ đồng tiền tác quyền âm nhạc trong năm 2025

VHO - Trong năm 2025, Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) thuộc Hội Nhạc sĩ Việt Nam đã thu được trên 424,3 tỉ đồng tiền sử dụng quyền tác giả âm nhạc (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng), tăng 8% so với năm 2024.

Đây là thông tin được NSƯT, nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn, Tổng Giám đốc VCPMC cho biết ngày 12.1, tại Hội nghị tổng kết hoạt động của VCPMC năm 2025 diễn ra ở Hà Nội.

Thu và phân phối gần 425 tỉ đồng tiền bản quyền

Theo Tổng Giám đốc VCPMC, năm 2025 ghi nhận nhiều nhạc sĩ nhận được mức tiền tác quyền rất lớn. Trong đó, nhạc sĩ có mức nhận cao nhất là 4 tỉ đồng; có 9 nhạc sĩ nhận tiền tác quyền từ 2,5 tỉ đến 3 tỉ đồng; hàng trăm nhạc sĩ khác nhận mức từ vài chục triệu đồng đến hàng trăm triệu đồng.

Tuy nhiên, ông Đinh Trung Cẩn cũng thẳng thắn nhìn nhận, việc thu tiền sử dụng quyền tác giả âm nhạc hiện nay vẫn còn nhiều khó khăn. Đáng chú ý, không ít chương trình biểu diễn có quy mô lớn vẫn thiếu thiện chí trong việc thực hiện nghĩa vụ chi trả tiền tác quyền cho các tác giả.

Theo báo cáo của VCPMC, tổng số tiền sử dụng quyền tác giả âm nhạc thu được trong năm 2025 (chưa bao gồm thuế GTGT) đạt hơn 424,3 tỉ đồng. Trong đó, khu vực phía Bắc thu hơn 211,4 tỉ đồng, khu vực phía Nam thu gần 212,9 tỉ đồng.

VCPMC thực hiện 4 kỳ phân phối tiền bản quyền mỗi năm theo quy tắc của Liên đoàn các Hiệp hội Tác giả và Nhà soạn nhạc quốc tế (CISAC), áp dụng hệ thống phần mềm lưu trữ và phân phối quốc tế. Trong năm 2025, tổng số tiền đã được phân phối, chi trả cho các tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả đạt gần 269 tỉ đồng, tăng 5% so với cùng kỳ năm 2024.

Dự kiến, số tiền bản quyền của kỳ phân phối quý IV.2025 sẽ tiếp tục được đối soát và hoàn tất chi trả trước Tết Nguyên đán 2026, với tổng giá trị khoảng 120 tỉ đồng.

Cùng với kết quả thu – phân phối bản quyền, năm 2025, VCPMC tiếp tục ghi nhận sự gia tăng về số lượng hội viên, đồng thời nâng cao hiệu quả trong công tác bảo vệ quyền tác giả và mở rộng hội nhập quốc tế.

Theo VCPMC, tính đến nay, tổng số tác giả ủy quyền tại Trung tâm đạt 7.207 người, trong đó khu vực phía Bắc có 2.922 tác giả, khu vực phía Nam có 4.285 tác giả. Riêng trong năm 2025, số lượng tác giả mới ủy quyền là 696 người, tăng 11% so với năm 2024, cho thấy niềm tin ngày càng lớn của giới sáng tác đối với vai trò đại diện và bảo vệ quyền lợi của VCPMC.

Trong năm qua, bộ phận hội viên tại cả hai miền đã tích cực hỗ trợ, tư vấn cho các tác giả về khai thác và bảo vệ tác phẩm, cũng như xử lý các vấn đề liên quan đến thừa kế, chuyển giao quyền, tranh chấp và bảo lưu quyền tác giả.

VCPMC đã trợ giúp pháp lý cho nhiều trường hợp giao dịch tiềm ẩn rủi ro hoặc có dấu hiệu bị chiếm đoạt tác phẩm thông qua các điều khoản hợp đồng bất lợi; đồng thời thường xuyên đưa ra cảnh báo nhằm nâng cao nhận thức pháp lý cho các tác giả, hạn chế thất thoát tiền bản quyền và các xung đột phát sinh trong quá trình khai thác tác phẩm.

Doanh thu tăng trưởng nhưng còn nhiều thách thức

Ở lĩnh vực cấp phép và thu tiền sử dụng quyền tác giả âm nhạc, năm 2025 ghi nhận những chuyển biến tích cực, đặc biệt trong lĩnh vực biểu diễn. Doanh thu từ biểu diễn tăng so với cùng kỳ, nhờ nhiều đơn vị tổ chức ngày càng có ý thức tuân thủ pháp luật, chủ động phối hợp với VCPMC trong việc xin phép và thanh toán tiền bản quyền, nhất là các chương trình có yếu tố nước ngoài, các show diễn quốc tế quy mô lớn.

Tuy nhiên, VCPMC cũng cho biết vẫn còn nhiều chương trình biểu diễn tái diễn hành vi xâm phạm quyền tác giả, né tránh nghĩa vụ xin phép và trả tiền bản quyền theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định số 144/2020/NĐ-CP.

Một số đơn vị thiếu thiện chí hợp tác, gây ra những hình ảnh phản cảm, đi ngược lại mục tiêu phát triển văn hóa và công nghiệp âm nhạc Việt Nam.

Trong lĩnh vực nhạc nền, dù nguồn thu đã có cải thiện nhờ tăng cường khảo sát, phát hiện và khởi kiện các hành vi vi phạm, song tình trạng xâm phạm vẫn còn phổ biến tại nhiều hệ thống cửa hàng, nhà hàng, quán cà phê.

Nguyên nhân chủ yếu do các đơn vị sử dụng lợi dụng quy định về “giới hạn quyền tác giả” để trì hoãn việc trả tiền, hoặc chỉ thanh toán tiền bản ghi với mức phí thấp, tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.

Đối với lĩnh vực phát sóng, các đài phát thanh – truyền hình đã có sự phối hợp với VCPMC nhằm ổn định việc thanh toán tiền bản quyền trước và sau sáp nhập. Tuy nhiên, ở mảng truyền hình trả tiền, tình trạng chậm trễ và thiếu hợp tác vẫn kéo dài nhiều năm, gây tổn thất nghiêm trọng cho quyền lợi của các tác giả.

VCPMC đã tiến hành khởi kiện và báo cáo các hành vi vi phạm tới cơ quan quản lý nhà nước; hiện các vụ việc đang được Tòa án thụ lý, giải quyết.

Bên cạnh công tác thu – chi bản quyền, VCPMC tiếp tục tăng cường khảo sát, thu thập chứng cứ và khởi kiện các hành vi xâm phạm quyền tác giả trong các lĩnh vực biểu diễn, sao chép, phát sóng và truyền đạt tác phẩm, đặc biệt trên môi trường trực tuyến.

Về đối ngoại, Trung tâm duy trì và mở rộng hợp tác quốc tế, hiện đã thiết lập quan hệ ủy quyền với 92 tổ chức quản lý tập thể quyền tại 163 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Trong năm 2025, VCPMC tham gia nhiều hoạt động đào tạo, hội thảo và các cuộc họp khu vực do CISAC và các tổ chức quản lý quyền tác giả quốc tế tổ chức, tập trung vào quản lý bản quyền trong môi trường số, ứng dụng công nghệ mới và xử lý các vấn đề phát sinh từ trí tuệ nhân tạo (AI).

Những kết quả đạt được cho thấy VCPMC đang từng bước khẳng định vai trò trung tâm trong việc bảo vệ quyền tác giả âm nhạc, góp phần xây dựng môi trường sáng tạo lành mạnh, minh bạch và chuyên nghiệp cho nền công nghiệp âm nhạc Việt Nam trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.