Công bố các gương mặt nhận Giải thưởng Sáng tạo Lê Bá Đảng 2026

VHO - Sau thời gian tạm gián đoạn bởi ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, Quỹ Sáng tạo Lê Bá Đảng chính thức tái khởi động hoạt động với việc công bố các cá nhân xuất sắc nhận Giải thưởng Sáng tạo Lê Bá Đảng 2026 – sáng kiến đánh dấu giai đoạn phát triển mới của Quỹ.

 Được thành lập từ năm 2015 theo di nguyện của cố danh họa Lê Bá Đảng cùng gia đình, Quỹ Sáng tạo Lê Bá Đảng hướng đến sứ mệnh tiếp nối hành trình sáng tạo của thế hệ trẻ, đồng thời bảo tồn và lan tỏa di sản nghệ thuật mà ông để lại.

Năm 2025 trở thành dấu mốc đặc biệt khi Quỹ tái cấu trúc Ban Điều hành nhiệm kỳ mới và khởi động Giải thưởng Sáng tạo Lê Bá Đảng như một nền tảng hỗ trợ dài hạn dành cho nghệ sĩ, học giả trẻ có các dự án mang tinh thần tiếp nối di sản của cố danh họa.

Ngay trong mùa giải đầu tiên, chương trình đã thu hút nhiều hồ sơ chất lượng thuộc các lĩnh vực nghệ thuật thị giác, nghiên cứu, bảo tồn và phát triển cộng đồng. Sau quá trình tuyển chọn và đánh giá chuyên môn, Ban Tổ chức đã công bố các gương mặt tiêu biểu ở ba hạng mục chính cùng một giải thưởng học giả.

Ở hạng mục Sáng tạo, nghệ sĩ Lê Giang là một trong những gương mặt được vinh danh. Tốt nghiệp Cử nhân tại Đại học Mỹ thuật Việt Nam và Thạc sĩ tại Đại học Nghệ thuật London, thực hành nghệ thuật của cô xoay quanh mối quan hệ giữa con người, yếu tố nhân tạo và tự nhiên.

Cô từng tham gia nhiều triển lãm trong nước và quốc tế như Asia Pacific Triennial tại Australia, Art Basel Hong Kong, đồng thời được tạp chí Forbes Việt Nam ghi danh trong danh sách “30 Under 30” năm 2018.

Dự án được trao giải của Lê Giang tập trung nghiên cứu kỹ thuật đồ họa tranh in và hội họa đa chất liệu, lấy cảm hứng từ tinh thần đổi mới trong thực hành sáng tạo của Lê Bá Đảng.

Từ việc kết hợp kỹ thuật dập nổi, in lưới và “kỹ thuật vàng”, nghệ sĩ dự định khai phá chất liệu giấy như một thực thể đa diện, qua đó mở ra những tầng kết nối giữa vật chất, ký ức và chiều kích tâm linh.

Cùng nhận giải ở hạng mục này là kiến trúc sư cảnh quan, nghệ sĩ Lê Tấn Chung – người được biết đến với thực hành nghệ thuật bắt nguồn từ ký ức không gian và sự lắng nghe nơi chốn.

Từng giành nhiều giải thưởng như Giải Nhất cuộc thi Transforming the Runway tại Singapore hay Giải thưởng Loa Thành, Lê Tấn Chung thường sử dụng vật liệu tái sinh như quặng xỉ, trấu đun, xà cừ để gợi mở đối thoại giữa con người với môi trường sống.

 Tác phẩm được đề xuất lần này lấy cảm hứng từ ngôi nhà nhỏ của cố họa sĩ tại làng Bích La, quê hương của ông ở Quảng Trị. Công trình là một cấu trúc mái vòm lớn từ vật liệu thô ráp, gợi hình ảnh “khoang trời”, nơi ánh sáng và bóng tối cùng hiện hữu, dẫn dắt người xem trở về với ký ức gia đình, cội nguồn và những lớp trầm tích của thời gian.

Ở hạng mục Nghiên cứu, nhà nghiên cứu độc lập Tô Nguyễn Nhật Anh được lựa chọn với dự án đi sâu vào mối quan hệ giữa đồ họa và ngôn ngữ trong di sản nghệ thuật của danh hoạ Lê Bá Đảng.

Sở hữu nền tảng học thuật quốc tế với bằng Cử nhân chuyên ngành kép Văn học Anh và Truyền thông tại Denison University (Mỹ), cùng bằng Thạc sĩ Văn học So sánh tại University College London (Anh), cô tập trung nghiên cứu các hình thức tự sự từ văn học, điện ảnh đến hội họa.

Dựa trên lý thuyết liên trung gian và tư tưởng của triết gia Gilles Deleuze, dự án của Nhật Anh hướng đến việc lý giải cách Lê Bá Đảng kiến tạo bản sắc nghệ thuật như một nghệ sĩ Việt sống xa xứ, đồng thời đóng góp góc nhìn nhân văn vào diễn ngôn của chủ nghĩa hiện đại toàn cầu.

Trong khi đó, hạng mục Lãnh đạo trẻ gọi tên Lê Thị Ngọc Phụng – sinh viên ngành Nghiên cứu Nghệ thuật và Truyền thông tại Đại học Fulbright Việt Nam. Với kinh nghiệm trong sản xuất phim, quản lý chương trình liên hoan phim và thực hành trình diễn nghệ thuật, Ngọc Phụng cho biết mong muốn đồng hành cùng Quỹ trong việc ghi chép, phản tư các thực hành nghiên cứu và sáng tác khởi nguồn từ chương trình lưu trú nghệ thuật.

Thông qua vai trò này, cô kỳ vọng góp phần đưa di sản nghệ thuật của Lê Bá Đảng đến gần hơn với thế hệ trẻ bằng những hình thức tiếp cận mới.

Đáng chú ý, Giải thưởng Myshu 2025 được trao cho học giả Vũ Đỗ – hiện là nghiên cứu viên chuyên ngành bảo tồn hiện vật tại Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia châu Á thuộc Viện Smithsonian (Mỹ). Anh từng nhận học bổng Fulbright ngành Bảo tồn Nghệ thuật tại Đại học SUNY Buffalo State và tham gia thực tập chuyên môn tại nhiều bảo tàng lớn của Hoa Kỳ.

Dự án nghiên cứu của Vũ Đỗ tập trung khảo sát kỹ thuật và xây dựng phương án bảo quản phòng ngừa cho nhóm tác phẩm đang lưu giữ tại Không gian Lưu niệm Lê Bá Đảng ở Huế.

Dự án hướng tới việc tìm hiểu vật liệu, kỹ thuật chế tác, lập bản đồ rủi ro xuống cấp, đồng thời đề xuất quy trình bảo quản phù hợp với điều kiện thực tế của không gian lưu niệm. Theo Ban Tổ chức, đây có thể trở thành mô hình tham chiếu cho công tác bảo tồn các bộ sưu tập đa chất liệu tại Việt Nam trong tương lai.

Kết quả mùa giải đầu tiên phần nào phản ánh định hướng mà Quỹ Sáng tạo Lê Bá Đảng theo đuổi trong giai đoạn mới: khuyến khích các thực hành nghệ thuật và nghiên cứu có khả năng đối thoại với di sản không chỉ bằng sự kế thừa hình thức, mà còn thông qua thử nghiệm vật liệu, tư duy phản biện, bảo tồn và kiến tạo tri thức liên ngành.

Trong thời gian tới, Quỹ dự kiến tiếp tục phát triển Giải thưởng Sáng tạo Lê Bá Đảng như một nền tảng dài hạn cho nghệ sĩ, học giả trẻ, đồng thời mở rộng các chương trình lưu trú, nghiên cứu, hỗ trợ sáng tác và hợp tác chuyên môn nhằm góp phần xây dựng môi trường nghệ thuật liên ngành, năng động và bền vững hơn tại Việt Nam.

Danh họa Lê Bá Đảng (nghệ danh Lebadang), sinh năm 1921 tại làng Bích La Đông, Quảng Trị, là một trong những tên tuổi lớn của mỹ thuật Việt Nam trên trường quốc tế.

Học tập tại Trường Mỹ thuật Toulouse (Pháp), ông nổi tiếng với thực hành sáng tạo đa chất liệu, từ hội họa, đắp nổi đến điêu khắc. Dù sống nhiều năm ở nước ngoài, tình yêu quê hương luôn hiện diện xuyên suốt trong các sáng tác của ông, trở thành nguồn cảm hứng để nhiều thế hệ nghệ sĩ trẻ tiếp tục đối thoại và phát triển hôm nay.