Thành Hà Nội thất thủ trong cuộc tấn công của quân Pháp

Theo tư liệu Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, 6 giờ sáng 20.11.1873, quân Pháp do Francis Garnier chỉ huy bất ngờ tấn công thành Hà Nội sau khi Nguyễn Tri Phương không chấp nhận các tối hậu thư yêu cầu hạ vũ khí và giao thành.

Quân Pháp chia nhiều mũi tiến công, trong đó Garnier trực tiếp chỉ huy hướng Đông Nam. Hai pháo thuyền trên sông Hồng đồng thời pháo kích vào các vị trí trong thành. Quân dân Hà Nội chống trả quyết liệt nhưng vũ khí và trang bị thua kém.

Nguyễn Tri Phương trực tiếp chỉ huy chiến đấu, bị thương nặng và rơi vào tay quân Pháp. Ông cự tuyệt việc chữa trị, không khuất phục trước đối phương và sau đó qua đời ngày 20.12.1873.

Sau khi thành Hà Nội thất thủ, quân Pháp tiếp tục mở rộng đánh chiếm nhiều tỉnh ở Bắc Kỳ. Sự kiện 20.11.1873 trở thành một dấu mốc bi tráng trong lịch sử chống ngoại xâm cuối thế kỷ XIX.

UNESCO vinh danh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Theo tư liệu TTXVN, ngày 20.11.1987, khóa họp lần thứ 24 Đại hội đồng UNESCO tại Paris kết thúc, trong đó thông qua Nghị quyết 24C/18.65 về việc tổ chức kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh vào năm 1990.

Nghị quyết đề cập Hồ Chí Minh với tư cách “Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam”, ghi nhận những đóng góp của Người đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc và các giá trị hòa bình, độc lập, dân chủ, tiến bộ xã hội.

Đây là một trong những dấu mốc quốc tế quan trọng trong quá trình UNESCO ghi nhận những nhân vật có ảnh hưởng đối với lịch sử, văn hóa và sự phát triển của nhân loại.

Đến cuối năm 2025, Việt Nam có 8 danh nhân được UNESCO thông qua nghị quyết vinh danh và cùng kỷ niệm năm sinh, năm mất, gồm Nguyễn Trãi, Hồ Chí Minh, Nguyễn Du, Chu Văn An, Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Xuân Hương, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác và Lê Quý Đôn.

Ngày Nhà giáo Việt Nam đầu tiên được tổ chức trên cả nước

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự lễ khai giảng năm học 2026-2027 tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Mường Khương (xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai). Ảnh: Chinhphu.vn/Nhật Bắc
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự lễ khai giảng năm học 2026-2027 tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Mường Khương (xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai). Ảnh: Chinhphu.vn/Nhật Bắc

Ngày 20.11.1982, lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam đầu tiên được tổ chức trọng thể trên cả nước. Đây là dấu mốc mở đầu cho ngày truyền thống nhằm tôn vinh những người làm công tác giáo dục, được duy trì hằng năm đến nay.

Trước đó, ngày 28.9.1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 167-HĐBT, chính thức lấy ngày 20.11 hằng năm là Ngày Nhà giáo Việt Nam. Quyết định thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với đội ngũ giáo viên và vai trò của người thầy.

Nguồn gốc ngày 20.11 gắn với Hội nghị Liên hiệp Quốc tế các Công đoàn Giáo dục tại Vác-sa-va năm 1957, khi ngày này được chọn làm Ngày Quốc tế Hiến chương các nhà giáo.

Từ năm 1982, 20.11 trở thành dịp để các cấp, các ngành và toàn xã hội tri ân, tôn vinh nhà giáo; đồng thời nhắc nhớ truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo của dân tộc Việt Nam.

Lực lượng Cảnh sát đường thủy ra đời

Ngày 20.11.1961 được xác định là ngày truyền thống của lực lượng Cảnh sát đường thủy. Đây là lực lượng chuyên trách thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông trên các tuyến sông, đường thủy.

Sự ra đời của lực lượng gắn với yêu cầu xây dựng lực lượng Công an nhân dân, tổ chức các đơn vị nghiệp vụ phù hợp với đặc điểm từng địa bàn và nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự.

Trải qua các thời kỳ, Cảnh sát đường thủy đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ trên sông, hồ, tuyến hàng hải và các địa bàn đường thủy nội địa; tham gia phòng, chống tội phạm và bảo đảm an toàn giao thông.

Ngày 20.11 hằng năm trở thành dịp để lực lượng ôn lại truyền thống, giáo dục cán bộ, chiến sĩ về nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự và an toàn trên các tuyến đường thủy.

Hầm Thủ Thiêm chính thức thông xe

Chiều 20.11.2011, TP.HCM tổ chức lễ thông xe hầm Thủ Thiêm và toàn tuyến Đại lộ Đông - Tây. Đây là công trình hạ tầng giao thông đặc biệt quan trọng, góp phần kết nối khu vực trung tâm với phía Đông thành phố.

Tuyến Đại lộ Đông - Tây có tổng chiều dài 22km; riêng hầm Thủ Thiêm vượt sông Sài Gòn dài khoảng 1,49km, rộng 33m, gồm 6 làn xe. Đây cũng là hầm vượt sông đầu tiên của Việt Nam.

Công trình được xây dựng với sự tham gia của các chuyên gia, kỹ sư, công nhân Việt Nam và Nhật Bản, trở thành một dấu ấn đáng chú ý trong quá trình hiện đại hóa hạ tầng đô thị TP.HCM.

Sau khi đưa vào khai thác, tuyến đường tạo trục kết nối mới giữa khu vực trung tâm và phía Đông, góp phần thúc đẩy phát triển đô thị, giao thông và kinh tế - xã hội của thành phố.

Đền thờ Côn Đảo khánh thành

Ngày 20.11.2011, Đền thờ Côn Đảo được khánh thành tại khu di tích Nghĩa trang Hàng Dương. Công trình được xây dựng để tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, tiền nhân và những người yêu nước đã hy sinh tại Côn Đảo.

Đền thờ được khởi công ngày 16.5.2009, trên diện tích khoảng 2,5ha, với tổng mức đầu tư gần 75 tỉ đồng từ nguồn vận động đóng góp, tài trợ của nhân dân và doanh nghiệp.

Công trình gồm nhiều hạng mục như tứ trụ, cổng đền, nhà treo chuông, tả - hữu mạc, đền chính, nhà hóa vàng, nhà quản trang, sân đường và khu vườn. Kiến trúc mang dáng dấp đền truyền thống Nam Bộ.

Việc xây dựng và đưa Đền thờ Côn Đảo vào sử dụng góp phần tạo thêm một không gian tưởng niệm, giáo dục truyền thống cách mạng, gắn với quần thể di tích quốc gia đặc biệt Côn Đảo.

ASEAN ký Hiến chương đầu tiên

Ngày 20.11.2007, lãnh đạo 10 nước ASEAN ký Hiến chương ASEAN tại Singapore, trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 13. Đây là văn kiện có ý nghĩa đặc biệt đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Hiến chương lần đầu tiên thiết lập khuôn khổ pháp lý và thể chế chung cho ASEAN, đồng thời trao cho tổ chức tư cách pháp nhân quốc tế. Văn kiện gồm 13 chương, 55 điều và 4 phụ lục.

Hiến chương cũng đưa ra những nguyên tắc và cơ chế nhằm tăng cường trách nhiệm thể chế, thúc đẩy phối hợp giữa các nước thành viên và nâng cao hiệu quả hoạt động của ASEAN.

Hiến chương được các nước thành viên lần lượt phê chuẩn và chính thức có hiệu lực ngày 15.12.2008. Từ đây, tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN bước sang một giai đoạn thể chế hóa sâu hơn.

Ngày Thế giới Trẻ em gắn với hai văn kiện lịch sử

Ngày 20.11 được Liên Hợp Quốc xác định là Ngày Thế giới Trẻ em, gắn với hai dấu mốc quan trọng về quyền trẻ em. Ngày 20.11.1959, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Tuyên bố về Quyền trẻ em.

Đúng 30 năm sau, ngày 20.11.1989, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Công ước về Quyền trẻ em. Công ước xác lập nhiều quyền cơ bản của trẻ em, trong đó có quyền được sống, được chăm sóc sức khỏe, giáo dục, vui chơi và được bảo vệ.

Ngày này vì thế trở thành dịp quốc tế thúc đẩy nhận thức về quyền, phúc lợi và sự phát triển của trẻ em, đồng thời kêu gọi các quốc gia hành động vì một môi trường an toàn, bình đẳng cho trẻ.

Việt Nam là nước đầu tiên ở châu Á và nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước về Quyền trẻ em vào năm 1990, qua đó thể hiện cam kết bảo vệ và thúc đẩy quyền trẻ em.

Lev Tolstoi qua đời, để lại di sản văn chương đồ sộ

Ngày 20.11.1910, đại văn hào Nga Lev Nikolayevich Tolstoi qua đời tại nhà ga Astapovo, ở tuổi 82. Ông là một trong những tên tuổi lớn nhất của văn học Nga và văn học thế giới thế kỷ XIX.

Trong sự nghiệp kéo dài nhiều thập niên, Tolstoi để lại những tác phẩm có ảnh hưởng sâu rộng như Chiến tranh và hòa bình, Anna Karenina, Phục sinh cùng nhiều tác phẩm tự truyện và truyện ngắn.

Các sáng tác của ông thường đi sâu vào đời sống con người, đạo đức, chiến tranh, tình yêu, gia đình và những vấn đề xã hội. Chiến tranh và hòa bình và Anna Karenina được xem là những kiệt tác có sức sống lâu bền.

Di sản Tolstoi vượt khỏi biên giới nước Nga, được dịch và nghiên cứu rộng rãi trên thế giới. Tác phẩm của ông cũng có vị trí đáng kể trong đời sống đọc và nghiên cứu văn học ở Việt Nam.