Kỳ vọng những di sản cho cộng đồng

Từ ngày hội thể thao đến những giá trị lâu dài

Được tổ chức theo chu kỳ 4 năm một lần, Đại hội Thể thao toàn quốc là sự kiện thể thao thành tích cao có quy mô lớn nhất cả nước, đồng thời là dịp đánh giá trình độ phát triển thể thao của các địa phương. Với 48 môn thi đấu, 973 bộ huy chương và sự tham gia của 36 đoàn thể thao, Đại hội lần thứ X không chỉ là cuộc đua tranh thành tích mà còn là cơ hội nhìn nhận những bước tiến trong công tác quản lý, tổ chức và phát triển thể thao.

Đảm nhiệm vai trò đăng cai chính, TP.HCM đang hướng tới tổ chức một kỳ Đại hội hiện đại, chuyên nghiệp, trong đó chuyển đổi số được xác định là một trong những điểm nhấn quan trọng. Thay vì chỉ tập trung vào những yêu cầu trước mắt như tổ chức thi đấu, bảo đảm cơ sở vật chất hay phục vụ các đoàn thể thao, thành phố từng bước đổi mới phương thức điều hành, ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý và cung cấp thông tin.

Theo báo cáo của Sở VHTT TP.HCM, công tác chuẩn bị hệ thống quản trị, điều hành điện tử được triển khai từ sớm, với sự tham gia của gần 300 cán bộ, nhân sự chuyên môn và lực lượng dự kiến trực tiếp vận hành. Hệ thống phần mềm đã được hoàn thiện, bàn giao để đưa vào sử dụng, hỗ trợ quản lý dữ liệu, đăng ký tham dự và các hoạt động tổ chức Đại hội.

Cùng với đó, Cổng thông tin điện tử chính thức và sổ tay điện tử Đại hội được xây dựng, tạo điều kiện để các đoàn thể thao, vận động viên (VĐV), huấn luyện viên, trọng tài, cơ quan báo chí và người hâm mộ tiếp cận thông tin nhanh chóng, thuận tiện. Đáng chú ý, Trung tâm Báo chí phục vụ Đại hội dự kiến khai trương ngày 6.11, góp phần hoàn thiện hệ thống thông tin, tuyên truyền, hỗ trợ hoạt động tác nghiệp và cung cấp thông tin chính thống trong suốt thời gian diễn ra Đại hội.

Những đổi mới này không chỉ đáp ứng yêu cầu tổ chức sự kiện có quy mô lớn, diễn ra trên nhiều địa bàn mà còn mang ý nghĩa lâu dài. Khi dữ liệu được quản lý tập trung, đội ngũ nhân sự được đào tạo và các quy trình vận hành ngày càng chuyên nghiệp, những kinh nghiệm tích lũy từ Đại hội có thể tiếp tục được ứng dụng cho các giải đấu, sự kiện thể thao trong tương lai.

Từ góc nhìn đó, thành công của Đại hội không chỉ được đánh giá qua những cuộc tranh tài hấp dẫn, số lượng huy chương hay chất lượng công tác tổ chức, mà còn ở khả năng kế thừa, phát huy những nguồn lực đã được đầu tư.

Đây cũng là vấn đề đặt ra đối với công tác tổ chức các sự kiện thể thao lớn hiện nay đó là làm thế nào để nguồn lực huy động cho một kỳ Đại hội không chỉ phát huy hiệu quả trong thời gian diễn ra sự kiện, mà còn trở thành động lực thúc đẩy hoạt động thể thao phát triển trong nhiều năm tiếp theo?

Hình thành hệ sinh thái thể thao, mở rộng cơ hội cho người dân

Nhìn nhận về ý nghĩa của Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X, TS Lý Đại Nghĩa, Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể thao TP.HCM cho rằng, giá trị của một nền thể thao không chỉ nằm ở số huy chương giành được tại một kỳ Đại hội, mà còn ở những VĐV trẻ được phát hiện, đào tạo và khả năng duy trì thành tích qua nhiều năm.

Theo ông Lý Đại Nghĩa, cần có cách tiếp cận rộng hơn khi đánh giá hiệu quả của một kỳ Đại hội. Đó là những giá trị mà sự kiện có thể để lại cho sự phát triển của thể thao và cộng đồng sau khi các cuộc tranh tài kết thúc. Trước hết, Đại hội là cơ hội để đổi mới tư duy quản trị sự kiện thể thao, từng bước chuyển từ phương thức tổ chức truyền thống sang quản lý dựa trên công nghệ số, dữ liệu và các tiêu chuẩn chuyên nghiệp.

Những kinh nghiệm, công nghệ và nguồn nhân lực được tích lũy từ Đại hội cần tiếp tục được khai thác, ứng dụng vào các hoạt động thể thao sau này. Một giá trị quan trọng khác là cơ hội hình thành hệ sinh thái thể thao đô thị, trong đó các cơ sở thể thao, doanh nghiệp, liên đoàn, câu lạc bộ, đơn vị cung cấp dịch vụ và cộng đồng người tập luyện có sự kết nối chặt chẽ hơn.

Thực tế công tác chuẩn bị Đại hội lần thứ X đã cho thấy những tín hiệu tích cực trong việc huy động nguồn lực xã hội. Thành phố đã chủ động làm việc với nhiều doanh nghiệp nhằm vận động đồng hành trong các lĩnh vực trang thiết bị, truyền thông, chuyển đổi số và dịch vụ phục vụ Đại hội. Đặc biệt, việc hợp tác với doanh nghiệp để phát triển hệ thống quản trị số cho thấy khả năng kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước và khu vực tư nhân trong tổ chức hoạt động thể thao.

Từ những mối liên kết được hình thành, nếu có cơ chế duy trì và phát triển phù hợp, các bên có thể tiếp tục phối hợp tổ chức giải đấu, phát triển dịch vụ, mở rộng thị trường và từng bước thúc đẩy kinh tế thể thao.

Cũng theo TS Lý Đại Nghĩa, hệ sinh thái thể thao đô thị không nên chỉ phục vụ thể thao thành tích cao mà cần hướng đến lợi ích của cộng đồng. Khi doanh nghiệp, câu lạc bộ, cơ sở đào tạo và các đơn vị cung cấp dịch vụ được kết nối, người dân sẽ có thêm cơ hội lựa chọn những hoạt động tập luyện phù hợp với nhu cầu, điều kiện và khả năng của mình.

Đây cũng là hướng phát triển có ý nghĩa trong bối cảnh nhu cầu rèn luyện sức khỏe, vui chơi, giải trí và tham gia các hoạt động thể thao của người dân ngày càng đa dạng. Một hệ sinh thái thể thao phát triển không chỉ góp phần nâng cao thể chất, chất lượng cuộc sống mà còn có thể tạo thêm việc làm, thúc đẩy các loại hình dịch vụ và mở rộng sự tham gia của toàn xã hội vào hoạt động thể thao.

Đặc biệt, TS Lý Đại Nghĩa nhấn mạnh, một nhà thi đấu, sân tập hay trung tâm thể thao, tùy theo công năng và điều kiện thực tế, có thể vừa phục vụ huấn luyện VĐV thành tích cao, tổ chức các giải đấu, vừa đáp ứng nhu cầu đào tạo trẻ, hoạt động thể thao học đường và tập luyện của người dân.

Để thực hiện được điều đó, việc đầu tư cơ sở vật chất cần gắn với phương án khai thác sau sự kiện, xác định rõ đơn vị quản lý, nguồn lực vận hành và khả năng cung cấp dịch vụ. Đây không chỉ là bài toán sử dụng hiệu quả nguồn lực mà còn góp phần đưa các thiết chế thể thao đến gần hơn với cộng đồng.

Từ góc nhìn này, những công trình, hệ thống công nghệ và mô hình quản trị được hình thành trong quá trình tổ chức Đại hội không phải là đích đến cuối cùng. Điều quan trọng hơn là khả năng tiếp tục phát huy những giá trị ấy, tạo sự kết nối giữa thể thao thành tích cao, thể thao quần chúng và các hoạt động kinh tế, xã hội.

Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X vì thế không chỉ là nơi tôn vinh những tài năng, ghi nhận thành tích của các địa phương, mà còn mở ra cơ hội kiến tạo những giá trị bền vững cho thể thao Việt Nam. Khi những công trình tiếp tục được khai thác hiệu quả, kinh nghiệm tổ chức được kế thừa, công nghệ được ứng dụng rộng rãi và người dân có thêm điều kiện tập luyện, thành công của Đại hội sẽ không dừng lại ở những tấm huy chương. Đó chính là những di sản thiết thực, góp phần đưa thể thao trở thành một phần ngày càng quan trọng trong đời sống cộng đồng.