Cơ quan chức năng Phú Yên xác định nguyên nhân ban đầu là do thiên tai gây ra, đồng thời đề xuất phương án dùng ngân sách tỉnh để khẩn trương sửa chữa, khắc phục; trong khi đó, người dân địa phương lại cho rằng, việc kè sớm bị sóng đánh tan hoang là do ảnh hưởng của việc khai thác cát. Dư luận và người dân đặt câu hỏi, nếu tiếp tục sửa chữa đoạn kè bờ Nam sông Đà Rằng mà sử dụng vốn nhà nước thì có gây ra lãng phí ngân sách tỉnh, đặc biệt công trình có đảm bảo chất lượng hay không?
Kè “đô thị” bị sóng đánh tan hoang
Nhiều vị trí đoạn kè tại khu đô thị Nam TP Tuy Hòa bị sụt lún nghiêm trọng, tạo hàm ếch
Sau những trận mưa lớn kéo dài ngày trong tháng 3 cuối năm nay, gần như để lại hậu quả khó lường cho nhiều công trình hạ tầng, kè sông, kè biển của tỉnh Phú Yên bị sụt lún, sạt lở nghiêm trọng, trong đó có tuyến kè bờ Nam sông Đà Rằng thuộc khu đô thị Nam TP Tuy Hòa.
Theo phản ánh của người dân ở đây, bờ kè tại khu đô thị Nam TP. Tuy Hòa bị sóng lớn đánh tan hoang gây sụt lún, sạt lở nhiều vị trí, nguy cơ xâm thực sâu vào đất liền, khiến cuộc sống của người bị uy hiếp nghiêm trọng. Người dân cho rằng việc sạt lở kè là do ảnh hưởng của việc khai thác cát. “Nếu không sớm khắc phục những chỗ kè bị hư hỏng, thì khi có lũ hoặc nước sông lớn tạo dòng chảy mạnh, các hàm ếch có thể gây sập con đường bê tông nhựa, ảnh hưởng vào khu đô thị", một người dân có nhà ở khu đô thị Nam TP Tuy Hòa cho hay.
Ghi nhận thực tế cho thấy, tại đoạn bờ kè Nam sông Đà Rằng thuộc khu đô thị Nam TP Tuy Hòa được xây dựng và đưa vào sử dụng từ năm 2009, xuất hiện nhiều điểm bị sụt lún, gây bứt mái kè tạo những hàm ếch rộng lớn cả chục mét xói vào đường ven kè. Từ mái kè đến đà bê tông cốt thép trên đỉnh kè đều bị sóng lớn đánh vỡ, cuốn trôi. Sóng lớn đã xâm thực vào đất liền, nơi bị xâm thực lớn nhất đến hơn 10m.
Được biết, hệ thống kè tại khu đô thị Nam TP Tuy Hòa thuộc dự án Chống xói lở bờ Nam hạ lưu sông Đà Rằng, thực hiện từ năm 2009 có kinh phí đầu tư 50 tỉ đồng. Đến năm 2018, một số đoạn kè bị sóng đánh hư hỏng nên tỉnh có đầu tư dự án xử lý cấp bách sụt lún hạng mục kè bờ Nam (thực hiện năm 2019). Đó là đoạn kè xử lý cấp bách gần cửa biển Đà Diễn là đoạn thuộc dự án xử lý cấp bách sụt lún hạng mục kè bờ Nam do Ban quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Phú Yên làm chủ đầu tư, được triển khai thi công với kinh phí hơn 45 tỉ đồng và nghiệm thu đưa vào sử dụng, bàn giao cho UBND TP Tuy Hòa ngày 4.12.2019, có thời hạn bảo hành 1 năm, đến nay đã bị sóng đánh tan hoang.
Đề xuất dùng ngân sách tỉnh để sửa chữa, khắc phục?
Trao đổi với chúng tôi, ông Cao Đình Huy, Chủ tịch UBND TP Tuy Hòa cho biết: Hiện nay đoạn kè từ cầu Hùng Vương đến cầu Đà Rằng cũ có hiện tượng hư hỏng chân kè, sụt lún mái kè với tổng chiều dài cần sửa chữa là 500m. Riêng đoạn kè tại cửa biển Đà Diễn có chiều dài 700m hư hỏng đỉnh kè là do thường xuyên bị ngập nước khi có bão lũ và tác động của triều cường. Còn nữa, nơi này gần đây xuất hiện doi cát lớn trong khi kè biển Đà Diễn dài 1km làm chưa xong, chưa che chắn được, dẫn đến sóng biển đánh trực tiếp vào và giật sập mái, đỉnh kè, xâm thực vào đất liền. Ngoài ra, đoạn kè khoảng 700m phía đông cầu Hùng Vương bị hư hỏng đỉnh kè do triều cường.
Theo ông Huy, tháng 11 vừa rồi, UBND TP Tuy Hòa có văn bản gửi UBND tỉnh Phú Yên báo cáo tình trạng hư hỏng của kè khu đô thị Nam TP Tuy Hòa, đề xuất các phương án xử lý, đề nghị dùng ngân sách tỉnh khoảng 64 tỉ đồng, giao Ban quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Phú Yên làm chủ đầu tư để khẩn trương sửa chữa, khắc phục toàn diện tuyến kè trên.
Đoạn kè gần cửa biển Đà Diễn đã bị sóng đánh tan hoang
Trước đề xuất của UBND TP Tuy Hòa, ông Đặng Khoa Đãm, Giám đốc Ban quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Phú Yên cho hay: UBND tỉnh Phú Yên đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng chống thiên tai đề nghị hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai trong tháng 10.2022 đối với các hạng mục hạ tầng thiết yếu với tổng số tiền 145 tỉ đồng, trong đó có 20 tỉ đồng để sửa chữa kè khu đô thị Nam TP Tuy Hòa.
Trong khi đó, ông Phạm Chí Toàn, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi (Sở NNPTNT tỉnh Phú Yên) cho biết: Kè khu đô thị Nam TP Tuy Hòa bị hư hỏng sụt lún, trước mắt xác định do yếu tố thiên tai nên cần phải theo dõi diễn biến sạt lở, triển khai thực hiện các biện pháp xử lý sạt lở bờ sông, bờ biển. Đặc biệt, tiến hành kiểm tra đánh giá ảnh hưởng của vị trí khai thác cát đối với công trình kè.
Để khắc phục tình trạng sạt lở hệ thống kè khu đô thị Nam TP Tuy Hòa theo đề nghị của UBND TP Tuy Hòa, hiện UBND tỉnh Phú Yên giao Sở KH&ĐT lấy ý kiến của các Sở NN&PTNT, GT&VT, Tài chính, TN&MT, Ban quản lý Khu kinh tế Phú Yên, Ban quản lý các dự án đầu tư xây dựng theo chức năng nhiệm vụ của ngành về dự án này trước ngày 15.12 năm này để tổng hợp và báo cáo UBND tỉnh.
THẾ HỮU