Hội An mở hành trình “chạm Di sản, chạm Sáng tạo”

Sự kiện được thực hiện dưới sự chỉ đạo của UBND thành phố Đà Nẵng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố chủ trì, với sự phối hợp của Văn phòng UNESCO tại Hà Nội, UN-Habitat Việt Nam, cùng các sở, ban, ngành, địa phương, doanh nghiệp, trường học, nghệ nhân, nghệ sĩ và cộng đồng sáng tạo trong và ngoài Hội An.

Đây cũng là một hoạt động nhằm chào mừng kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2.9; thực hiện các cam kết của Hội An khi tham gia Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO trên lĩnh vực thủ công và nghệ thuật dân gian.

Với thông điệp “Hành trình chạm Di sản, chạm Sáng tạo”, Tuần lễ hướng đến việc kết nối di sản, nghề thủ công và nghệ thuật dân gian với thiết kế, công nghệ, giáo dục, thị trường và các thực hành sáng tạo đương đại, qua đó từng bước hình thành hệ sinh thái văn hóa sáng tạo gắn với cộng đồng địa phương.

Hội An là vùng đất có bề dày lịch sử và văn hóa đặc sắc. Giá trị của Hội An không chỉ nằm ở những công trình kiến trúc cổ, những con phố hay những di tích được gìn giữ qua nhiều thế hệ, mà còn hiện diện sinh động trong đời sống cộng đồng, trong các làng nghề truyền thống, nghệ thuật dân gian, lễ hội, ẩm thực và nếp sống của người dân.

Từ nghề mộc Kim Bồng, gốm Thanh Hà, làng rau Trà Quế đến nghệ thuật Bài chòi, Hát Bội, Bả trạo và không gian văn hóa biển đảo Cù Lao Chàm, tất cả đã góp phần tạo nên một Hội An có bản sắc riêng, nơi di sản luôn gắn bó mật thiết với cộng đồng và đời sống đương đại.

Phát biểu khai mạc sự kiện, bà Trương Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh: Chính sự gắn bó giữa di sản và đời sống đã tạo nên một Hội An rất riêng, một Hội An được nuôi dưỡng bởi cộng đồng, với hơn 50 nghề và làng nghề thủ công cùng hệ thống nghệ thuật dân gian phong phú, trong mô hình đặc trưng “Làng trong phố, phố trong làng”.

Ngày 31.10.2023, Hội An chính thức gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực Thủ công và Nghệ thuật dân gian. Đây là niềm tự hào, đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm tiếp tục bảo tồn, phát huy và làm mới những giá trị văn hóa truyền thống bằng tư duy sáng tạo và những cách tiếp cận phù hợp với cuộc sống hôm nay.

“Chúng tôi quan niệm rằng, một thành phố sáng tạo không chỉ được tạo nên bởi những sự kiện mới, mà quan trọng hơn là khả năng biến di sản thành nguồn cảm hứng cho sáng tạo, nguồn lực cho phát triển và nền tảng cho một cộng đồng văn hóa năng động, bền vững. Đó cũng chính là tinh thần của Tuần lễ sáng tạo Hội An năm nay”, Giám đốc Sở VHTTDL Đà Nẵng Trương Thị Hồng Hạnh nhấn mạnh.

Với tinh thần ấy, chương trình nghệ thuật đêm khai mạc “Chạm di sản, chạm sáng tạo”- nơi những chất liệu văn hóa bản địa đặc trưng của Hội An được chuyển hóa thành ngôn ngữ của nghệ thuật đã dẫn dắt khán giả cùng đi qua  những câu chuyện kể về làng nghề, nghệ thuật dân gian và các giá trị di sản, sáng tạo của Hội An.

Dịp này, thành phố Đà Nẵng cũng công bố “Bản đồ số các không gian nghệ thuật và sáng tạo Hội An”. Thông qua bản đồ Sáng tạo Hội An, mã QR, GPS, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số, chương trình góp phần đưa công nghệ vào bảo tồn, quảng bá, giáo dục và phát triển thị trường cho sản phẩm văn hóa sáng tạo. Các định hướng này phù hợp với các nhóm nhiệm vụ về truyền thông, nguồn nhân lực, phát triển sản phẩm, giao lưu văn hóa, không gian sáng tạo và chuyển đổi số.

Trong 6 ngày (28.8-2.9), gần 20 hoạt động của sự kiện được triển khai theo nhiều hình thức, từ tọa đàm, tập huấn, triển lãm, biểu diễn nghệ thuật đến giới thiệu sản phẩm, trải nghiệm công nghệ và các hoạt động cộng đồng.

Mỗi nhóm hoạt động mở ra một cách tiếp cận khác nhau với di sản và sáng tạo, đồng thời tăng cơ hội để nghệ nhân, doanh nghiệp, người trẻ, chuyên gia và công chúng trực tiếp gặp gỡ, học hỏi và tham gia vào đời sống sáng tạo của Hội An.

Theo Giám đốc Sở VHTTDL Trương Thị Hồng Hạnh, thông qua chuỗi hoạt động này, thành phố Đà Nẵng mong muốn tạo nên những điểm “chạm” thực sự ý nghĩa: chạm vào di sản, chạm vào cảm xúc và chạm vào sức sáng tạo của cộng đồng.

Để nghệ nhân không chỉ trình diễn mà còn có cơ hội trao truyền nghề; người trẻ không chỉ thưởng thức mà còn được tiếp cận, sáng tạo và tiếp nối những giá trị truyền thống; doanh nghiệp cùng tham gia bảo tồn và phát triển; người dân và du khách không chỉ là người quan sát mà trở thành một phần trong câu chuyện văn hóa của Hội An.

“Quan trọng hơn, thành phố không hướng tới việc chỉ tổ chức một Tuần lễ, mà mong muốn từng bước xây dựng đây thành một sản phẩm văn hóa – du lịch có dấu ấn riêng, tạo thêm không gian cho cộng đồng sáng tạo, mở ra những giá trị kinh tế mới từ thủ công và nghệ thuật dân gian, đồng thời góp phần hiện thực hóa những cam kết của Hội An khi tham gia Mạng lưới các thành phố sáng tạo UNESCO”, bà Hạnh khẳng định.

Trong khuôn khổ sự kiện Tuần lễ Sáng tạo Hội An 2026 sẽ có chuỗi tọa đàm và kết nối “Nghệ cả Làng”, tập huấn “Làng nghề lên số” được triển khai với thông điệp xuyên suốt “Hội An - Hợp lực nguồn lực bản địa; Phát huy giá trị di sản trong dòng chảy công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo”.

Công chúng cũng có thể tham gia không gian “Chạm truyền thống” gồm các sắp đặt nghệ thuật giới thiệu về các nghề, làng nghề thủ công truyền thống của Hội An, nơi công chúng có thể tham gia trải nghiệm các hoạt động thực hành sáng tạo.

Không gian “Chạm sáng tạo” sẽ mang đến các gian hàng thương mại và hoạt động trải nghiệm mang tính sáng tạo từ các nhóm cộng đồng, doanh nghiệp và các bạn trẻ với các sản phẩm đa ngành nghề lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa bản địa của Hội An, Đà Nẵng nói riêng và Việt Nam nói chung.

Cùng với đó là các chương trình biểu diễn nghệ thuật với nhiều sắc màu diễn ra xuyên suốt sự kiện tại Quảng trường sông Hoài, với sự tham gia của nghệ sĩ, nghệ nhân, các câu lạc bộ nghệ thuật dân gian và lực lượng thiếu nhi địa phương.