Phát biểu tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trần Hữu Bảo nhấn mạnh, cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước không chỉ tạo dựng cảnh quan, gìn giữ bản sắc Hà Nội mà còn là một bộ phận thiết yếu của hệ thống hạ tầng kỹ thuật.
Hệ thống này đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu, cải thiện môi trường, hỗ trợ thoát nước, giảm ngập úng và nâng cao chất lượng sống của nhân dân.
Theo ông Trần Hữu Bảo, Đề án quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước được UBND thành phố phê duyệt tại Quyết định số 5008/QĐ-UBND ngày 15.9.2026, cùng Quy định quản lý công viên, cây xanh, mặt nước ban hành theo Quyết định số 143/2026/QĐ-UBND ngày 12.10.2026, đã tạo cơ sở pháp lý để tổ chức quản lý đồng bộ không gian xanh của Thủ đô.
Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, quỹ đất công cộng chịu nhiều áp lực và thời tiết cực đoan ngày càng phức tạp, thành phố buộc phải chuyển từ quản lý, duy trì riêng lẻ sang quản lý tổng thể, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn với phát triển mới, quản lý đồng bộ hồ sơ bằng dữ liệu số, đồng thời gắn phân cấp trách nhiệm, nguồn lực với công tác kiểm tra, giám sát.
Nhằm cụ thể hóa mục tiêu mở rộng không gian xanh ở những khu vực còn thiếu, đại diện Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội đã trình bày dự thảo kế hoạch triển khai Đề án giai đoạn 2026-2030 với 9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Đáng chú ý, đối với chính quyền cơ sở, Trung tâm đề nghị UBND các xã, phường khẩn trương rà soát điều kiện thực hiện tại 517 vị trí dự kiến phát triển vườn hoa “bỏ túi”, tiểu cảnh, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý hành vi xâm hại và phối hợp bảo vệ cây hiện hữu khi triển khai các dự án hạ tầng.
Tại những khu vực có mật độ xây dựng cao và hạn chế quỹ đất, Trung tâm đã khảo sát, thí điểm phủ xanh trụ cầu, tường hầm chui, chân cầu vượt, nút giao, dải phân cách, nhà chờ xe buýt cùng một số công trình công cộng trong quý IV.2026, tiến tới nhân rộng từ năm 2027 sau khi được cấp có thẩm quyền chấp thuận.
Song song với việc tận dụng quỹ đất xen kẹt, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố sẽ nghiên cứu phát triển mảng xanh nhiều tầng trên các tuyến phố đủ điều kiện thông qua việc trồng bổ sung cây bụi, cây hoa, thảm cỏ để kết nối các bồn cây riêng lẻ thành dải xanh liên tục mà không ảnh hưởng đến không gian đi bộ hay công trình hạ tầng.
Đặc biệt, đơn vị này cũng nghiên cứu các giải pháp theo nguyên lý “thành phố bọt biển” như vườn mưa, rãnh sinh học, bồn cây thu nước mưa và bề mặt thấm nhằm tăng khả năng giữ nước, làm chậm dòng chảy bề mặt, góp phần giảm tải áp lực cho hệ thống thoát nước đô thị.
Bên cạnh phát triển mới, công tác bảo đảm an toàn cây xanh được xác định là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu.
Theo dự thảo của Trung tâm, cây xanh trên các tuyến phố được phân thành ba nhóm để xử lý theo mức độ nguy hiểm và yêu cầu cảnh quan.
Những cây chết, sâu mục thân, gốc, có nguy cơ gãy đổ cao hoặc trực tiếp gây mất an toàn giao thông sẽ được xử lý dứt điểm ngay trong quý IV.2026.
Đối với cây cong nghiêng tiềm ẩn rủi ro, cây che khuất biển báo, đèn tín hiệu, camera giao thông hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt người dân, bao gồm cả cây hoa sữa trồng mật độ dày, thành phố dự kiến rà soát và xây dựng phương án xử lý trong năm 2027.
Riêng nhóm cây chưa phù hợp về chủng loại, định hướng cảnh quan sẽ được cải tạo, thay thế theo lộ trình giai đoạn 2027-2030 với tỷ lệ hằng năm không vượt quá 20% số cây hiện có trên từng tuyến phố nhằm duy trì độ che phủ, tránh thay thế đồng loạt.
Mọi hoạt động cải tạo đều phải dựa trên khảo sát hiện trạng, bảo đảm hài hòa giữa an toàn và yêu cầu ưu tiên bảo tồn cổ thụ, cây quý hiếm, cây di sản cùng những hàng cây mang đặc trưng cảnh quan Thủ đô.
Để nâng cao hiệu quả quản trị, từ quý IV.2026 đến hết năm 2027, Hà Nội tập trung số hóa, chuẩn hóa dữ liệu về mã định danh, vị trí GIS, chủng loại, kích thước, tình trạng sinh trưởng, mức độ an toàn cũng như lịch sử chăm sóc, cắt tỉa của từng cây, sau đó duy trì cập nhật thường xuyên trong giai đoạn 2028-2030.
Bên cạnh đó, xem xét ban hành Sổ tay hướng dẫn thiết kế các không gian xanh trong quý II.2027, đi đôi với việc rà soát quy trình, định mức kinh tế - kỹ thuật và đơn giá duy trì nhằm sử dụng hiệu quả nguồn kinh phí.
Theo ông Trần Hữu Bảo, các văn bản chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được cụ thể hóa thành công việc hằng ngày tại từng địa bàn, từng tuyến phố, công viên và mặt nước.
Ông Bảo yêu cầu các đơn vị phải phân công rõ đầu mối, nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm, tuyệt đối không để xảy ra khoảng trống hay chồng chéo trong quản lý, nhất là trong điều kiện vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Các đơn vị cần bắt tay ngay vào việc rà soát hiện trạng, xử lý cây mất an toàn, chuẩn hóa dữ liệu và chuẩn bị kế hoạch năm 2027 với tinh thần chủ động, không chờ đợi đủ mọi điều kiện mới triển khai.
