Vì không muốn để trống và vì không thật sự tin rằng việc trao giải thưởng Nobel về văn học chỉ bị ngắt quãng năm 2018, giới phát hành sách ở Thuỵ Điển đã hợp nhau lại thành lập ra giải thưởng mới lấy tên gọi là Giải thưởng văn học thay thế. Cách làm này và nguồn gốc ý tưởng này không hề mới. Ngay từ năm 1980 trên thế giới đã có những nỗ lực thành lập giải thưởng như giải thưởng Nobel cho những lĩnh vực không được trao giải thưởng danh giá này.
Trừ mức độ tiền thưởng ra, chứ còn về mọi phương diện, giải thưởng văn học thay thế giống hệt giải thưởng Nobel về văn học. Một “Viện hàn lâm mới” được thành lập để vận hành toàn bộ quá trình bao gồm các thành viên được các hãng phát hành sách bầu chọn. Tất cả mọi người trên thế giới đều có thể đề cử. Từ những đề cử gửi đến này, ba tác giả được đề cử nhiều nhất sẽ vào danh sách cuối cùng. Viện hàn lâm mới chọn thêm một và từ 4 tác giả này sẽ chọn ra người được trao giải. Lễ trao giải cũng được tổ chức vào ngày vốn hằng năm vẫn diễn ra lễ trao giải thưởng Nobel về văn học. Tiền thưởng là 100.000 Euro, thấp hơn rất nhiều so với mức tiền thưởng của giải thưởng Nobel về văn học hằng năm.
Ý kiến khen chê rất khác nhau. Dù vậy, có hai tác động tích cực rất rõ là giới văn học có thêm giải thưởng quốc tế mới và giải thưởng Nobel về văn học nếu không thật sự công minh và đàng hoàng rồi sẽ bị cạnh tranh quyết liệt.
HÀ AN