Phát biểu khai mạc hội thảo, TS BS Hà Anh Đức, Phó Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam, Chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam cho biết: Nghiên cứu mới của Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, phối hợp với ActionAid Quốc tế tại Việt Nam (ActionAid), Viện Đào tạo Y học Dự phòng và Y tế công cộng, Trường Đại học Y Hà Nội và Viện Kinh tế và Công nghệ Y tế trên hơn 2.000 y bác sĩ trên cả nước đã cảnh báo những ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến thu nhập và khối lượng công việc trong ngành y và đưa ra một số khuyến nghị đáng chú ý. Các bằng chứng, nghiên cứu được đưa ra tại hội thảo sẻ là những bằng chứng thuyết phục để có kiến nghị, chính sách phù hợp hơn đối với nhân viên y tế.

Nhiều cán bộ, nhân viên y tế phòng, chống dịch Covid-19 có ý định nghỉ việc vì áp lực công việc
Nghiên cứu về “Tình trạng lương khu vực công đối với nhân viên y tế tuyến đầu trong Covid-19” ở hơn 2.700 nhân viên y tế từ tuyến đến cơ sở các cấp từ tháng 9-11.2021 và được công bố tại hội thảo đã cho thấy khoảng 60% nhân viên y tế đã phải cáng đáng khối lượng công việc và thời gian làm việc tăng lên đáng kể trong thời gian diễn ra đại dịch Covid-19.
Mặc dù vậy, hơn 1/3 nhân viên y tế cho biết lương, thưởng và phụ cấp của họ đã bị giảm, bên cạnh hơn 62% nhân viên tham gia chống dịch được khảo sát đến nay chưa nhận được bất kỳ một khoản phụ cấp nào. Điều này làm giảm đáng kể động lực làm việc và mong muốn gắn bó với công việc ở các y bác sĩ và nhân viên y tế, gián tiếp ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe – đối với người bệnh mắc Covid-19 cũng như những tình trạng bệnh lý khác đòi hỏi chăm sóc y tế chuyên sâu.
PGS.TS. Trần Xuân Bách, Phó chủ tịch Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, Chuyên gia Kinh tế Y tế, Trưởng nhóm nghiên cứu cho biết: “Đại dịch Covid-19 không chỉ làm thay đổi các yêu cầu với công việc mà còn ảnh hưởng sâu sắc tới cuộc sống cũng như sức khỏe thể chất và tinh thần của các nhân viên y tế. Khoảng 40% trong số họ cho biết họ gặp phải những khó chịu và suy giảm về sức khỏe thể chất và 70% bị lo lắng và trầm cảm, dẫn đến 25% giảm mức độ hài lòng với công việc của họ”.

Trung ương Hội LHTN Việt Nam tặng bằng khen cho đại diện 60 cá nhân tiêu biểu trên tuyến đầu phòng chống dịch Covid-19
80% người được hỏi trả lời là họ không thể chi trả, hoặc có thể chi trả một phần chi phí sinh hoạt thiết yếu hằng ngày. Một cán bộ y tế không chỉ đảm bảo cuộc sống của chính bản thân họ mà phải đảm bảo cho gia đình, con cái, người phụ thuộc... Liệu cán bộ y tế có tiếp tục công việc của mình hay không? Chỉ có 3 -4% cán bộ y tế chắc chắn nghỉ việc vào thời điểm hiện tại; tỷ lệ chắc chắn duy trì công việc hiện tại ở tuyến trung ương là 45%, và tổng chung là 1/3 vẫn tiếp tục cv hiện tại. Còn lại là có dự định thay đổi công việc trong tương lai.” Nếu nhìn vào các bước thay đổi hành vi, kế hoạch thực hiện thì đây mới chỉ ở bước thứ 2, nghĩa là có ý tưởng về việc đó, từ ý tưởng, dự định, có kế hoạch thay đổi” TS Võ Trí Thành bày tỏ.
Nhưng có gới gần 60% nhân viên y tế dự định nghỉ việc thì không hoàn toàn chính xác nhưng, đâu đó trong áp lực công việc họ đã có ý nghĩa họ không duy trì công việc này. Và điều đó cho chúng ta cơ hội vàng là can thiệp kịp thời để cung cố niềm tin, động lực làm việc cùng với chế độ hỗ trợ cho người bệnh vừa là nhìn nhận ra thách thức hiện tại nhưng cũng củng cố cán bộ y tế trong dịch bệnh còn kéo dài.
Nghiên cứu này là một trong ba nội dung rất quan trọng được giới thiệu trong phần dẫn đề của Thảo luận chính sách về “Ảnh hưởng của Covid – 19 đến điều kiện lao động, kinh tế và xã hội của các nhân viên y tế Việt Nam” do Trung ương Hội Thầy Thuốc trẻ Việt Nam phối hợp với ActionAid Việt Nam, Viện Đào tạo Y học dự phòng và Y tế công cộng, Trường Đại học Y Hà Nội, Viện Kinh tế và Công nghệ Y tế đồng tổ chức. PGS.TS. Trần Xuân Bách nói
Bà Hoàng Phương Thảo, Trưởng Đại diện ActionAid Quốc tế tại Việt Nam nhấn mạnh: “Việt Nam đã rất thành công trong kìm chế các ảnh hưởng tiêu cực của đại dịch đối với sức khỏe của người dân. Để có được thành công ấy có rất nhiều công sức của nhiều bên, và không thể không nhắc tới sự hi sinh thầm lặng của rất nhiều nhân viên y tế ở mọi cấp mọi miền Việt Nam. Báo cáo hôm nay đã cho thấy cần cải cách tiền lương cho các y bác sĩ càng sớm càng tốt và cần xem xét nguồn tài chính cho việc tăng lương thỏa đáng này.”
Cũng trong khuôn khổ hội nghị, qua kinh nghiệm thực tế triển khai “Mạng lưới thầy thuốc đồng hành” tại một số địa phương, các đại biểu sẽ cùng chia sẻ cũng như cùng góp ý, xây dựng nhằm nhân rộng mô hình chăm sóc sức khỏe từ xa sử dụng nền tảng công nghệ với tổ chức Hội là nòng cốt triển khai. Qua đó tăng cường năng lực y tế cơ sở cũng như giảm tải gánh nặng y tế cho các đơn vị điều trị, giành giật những mạng sống quý giá trong giai đoạn phức tạp hiện nay.
Q.HOA