Gỡ điểm nghẽn để đánh thức thương hiệu du lịch Đông Dương

VHO - Trong nhiều năm, tour du lịch Đông Dương (Indochina Tour) vẫn được các hãng lữ hành quốc tế xem là một trong những sản phẩm đặc trưng khi đưa khách đến Đông Nam Á. Hành trình kết nối Việt Nam - Lào - Campuchia hấp dẫn bởi sự giao thoa giữa di sản văn hóa, thiên nhiên và những giá trị lịch sử đặc sắc. Thế nhưng, nghịch lý là ngay tại ba quốc gia sở hữu sản phẩm này, việc tổ chức các chương trình du lịch liên quốc gia vẫn gặp nhiều rào cản khiến sức cạnh tranh chưa tương xứng với tiềm năng.

 Tiềm năng lớn nhưng sức cạnh tranh đang suy giảm

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam vừa đề nghị các doanh nghiệp lữ hành quốc tế đánh giá thực trạng, chỉ ra khó khăn và đề xuất giải pháp phát triển sáng kiến “Một hành trình, ba điểm đến” trong Chương trình du lịch liên quốc gia Việt Nam - Lào - Campuchia. Điều này cho thấy quyết tâm chuyển từ tư duy liên kết mang tính hình thức, sang xây dựng một không gian du lịch chung của Tiểu vùng Mekong dựa trên nhu cầu thực tiễn của thị trường.

Theo các doanh nghiệp lữ hành đang khai thác chương trình du lịch liên quốc gia Việt Nam - Lào - Campuchia, sức hút của các chương trình du lịch Đông Dương chưa hề mất đi. Đối với thị trường quốc tế, các hãng lữ hành nước ngoài vẫn coi Indochina Tour là dòng sản phẩm chủ lực khi khai thác khách đến khu vực. Khách từ châu Âu, Bắc Mỹ hay Australia có xu hướng lựa chọn những hành trình kéo dài qua nhiều quốc gia thay vì chỉ dừng ở một điểm đến. Đây là lợi thế mà ít khu vực trên thế giới có được.

Ngay cả với loại hình caravan, các doanh nghiệp cũng đánh giá đây vẫn là sản phẩm có nhiều triển vọng bởi cung đường đẹp, cảnh quan đa dạng, trải nghiệm văn hóa và ẩm thực phong phú. Thủ tục cấp sổ liên vận cho xe cá nhân đã thuận lợi hơn, nhiều cửa khẩu giữa Việt Nam, Lào và Campuchia cũng tạo điều kiện để các đoàn xe làm thủ tục nhanh chóng, thậm chí có lực lượng cảnh sát du lịch hỗ trợ. Điều đó cho thấy thị trường vẫn tồn tại, nhu cầu vẫn còn. Vấn đề nằm ở chỗ sản phẩm chưa đủ sức cạnh tranh so với các điểm đến khác trong khu vực.

Thế nhưng khó khăn đến từ chi phí dịch vụ ngày càng tăng. Theo phản ánh của nhiều doanh nghiệp lữ hành, giai đoạn 2010 - 2016, tour Campuchia từng là lựa chọn phổ biến của khách Việt nhờ mức giá chỉ khoảng 3 - 4 triệu đồng cho chương trình 4 ngày. Tuy nhiên, sau đại dịch Covid-19, giá dịch vụ tại Campuchia tăng gần gấp đôi, kéo theo giá tour lên khoảng 6 - 7 triệu đồng.

Bên cạnh đó, các đường bay từ Việt Nam đến Siem Reap, Phnom Penh hay Vientiane còn ít, giá vé cao và thiếu tính ổn định. Một số đường bay từng khai thác đã tạm dừng, khiến doanh nghiệp khó xây dựng chương trình dài hạn. Đối với Nam Lào và Bắc Lào, khoảng cách địa lý khiến các tour đường bộ chỉ phù hợp với hành trình ngắn, còn muốn mở rộng lên Luang Prabang buộc phải kéo dài thời gian hoặc kết hợp hàng không, làm chi phí gia tăng.

Không chỉ giao thông, những biến động khu vực cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý thị trường. Doanh nghiệp lữ hành hiện đang thiết kế lại hành trình theo tuyến TP.HCM - Hoa Lư (Đồng Nai) - Kratie - Stung Treng - Pakse, kết nối ba quốc gia trong một chương trình 4 ngày. Điều này thể hiện rõ việc doanh nghiệp luôn chủ động tìm giải pháp, song cũng phản ánh tính dễ tổn thương của sản phẩm khi phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài.

Những khó khăn này phản ánh một thực tế, liên kết giữa ba quốc gia vẫn chủ yếu dừng ở việc kết nối tuyến điểm, trong khi các điều kiện về hạ tầng, chính sách và thị trường chưa được phát triển đồng bộ.

Từ kết nối tuyến điểm đến xây dựng thương hiệu chung

Muốn sáng kiến “Một hành trình, ba điểm đến” trở thành sản phẩm có sức cạnh tranh, trước hết cần giải quyết các điểm nghẽn mà doanh nghiệp đang gặp phải. Ưu tiên hàng đầu là nâng cao khả năng kết nối giao thông. Bên cạnh việc mở thêm các đường bay thẳng giữa những trung tâm du lịch của ba nước, cần nghiên cứu chính sách hỗ trợ để duy trì tần suất khai thác, tránh tình trạng doanh nghiệp vừa xây dựng sản phẩm thì đường bay ngừng hoạt động.

Cùng với đó, ba quốc gia cần phối hợp đơn giản hóa thủ tục qua cửa khẩu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong kiểm soát xuất nhập cảnh, mở rộng mô hình cửa khẩu thông minh và tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý. Khi thời gian di chuyển được rút ngắn, chi phí tổ chức tour sẽ giảm, tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển thêm nhiều sản phẩm mới.

Một yêu cầu quan trọng khác là chuyển từ quảng bá riêng lẻ sang xây dựng thương hiệu chung cho du lịch Đông Dương. Thay vì mỗi quốc gia xúc tiến theo cách riêng, cần hình thành bộ nhận diện thống nhất cho sáng kiến “Một hành trình, ba điểm đến”, triển khai các chiến dịch quảng bá chung tại những thị trường đường dài như châu Âu, Bắc Mỹ, Australia và Ấn Độ.

Ở góc độ sản phẩm, các doanh nghiệp cần được khuyến khích phát triển những hành trình theo chủ đề như: Con đường Di sản Mekong, Hành trình Phật giáo Đông Dương, Con đường ẩm thực Đông Dương, Du lịch đường thủy trên sông Mekong hay các chương trình caravan quốc tế. Khi mỗi tuyến du lịch kể được một câu chuyện xuyên suốt về lịch sử, văn hóa và con người, giá trị của toàn bộ hành trình sẽ được nâng lên thay vì chỉ là sự ghép nối các điểm đến.

Việc Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam lấy ý kiến doanh nghiệp về thực trạng sản phẩm, những khó khăn trong tổ chức tour và các đề xuất chính sách là bước đi cần thiết để hoàn thiện cơ chế hợp tác giữa ba quốc gia. Những phản ánh từ thực tiễn cho thấy doanh nghiệp không thiếu ý tưởng, điều còn thiếu là một môi trường thuận lợi để các ý tưởng ấy trở thành sản phẩm có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Sáng kiến “Một hành trình, ba điểm đến” sẽ chỉ tạo được dấu ấn khi ba quốc gia cùng nhìn nhận du lịch như một không gian phát triển chung, không phải ba thị trường riêng biệt như hiện nay. Khi hạ tầng được kết nối, chính sách được hài hòa và thương hiệu được xây dựng thống nhất, hành trình Đông Dương hoàn toàn có thể trở thành một trong những sản phẩm đặc trưng của ASEAN, góp phần nâng cao vị thế du lịch Tiểu vùng Mekong trên bản đồ du lịch thế giới.