Từ thời còn thanh niên, tôi đã nghe người ta kể về những con đường đèo quanh co như dải lụa thắt chặt lấy vách đá ở Hà Giang, kể về những đỉnh núi cao quanh năm sương mù bao phủ, kể về những khúc ôm cua tay áo gắt đến mức mà chỉ một chút sẩy tay lái là đối mặt với vực sâu hun hút.
Và rồi, lại nghe người ta nói đi Hà Giang xa lắm, ngồi xe khách ê ẩm cả người mới tới nơi, rồi lại phải tiếp tục hành trình trên những chiếc xe máy lướt qua sương giăng.
Những câu chuyện về thời tiết khắc nghiệt, sương mù dày đặc che khuất tầm nhìn, dịch vụ lưu trú hay ăn uống còn thiếu thốn ở cao nguyên đá đã vô tình gieo vào lòng tôi một nỗi sợ mơ hồ.
Tôi sợ mình không đủ sức khỏe, sợ tay lái không đủ vững, thậm chí sợ cả những bất tiện, thiếu thốn nơi miền biên viễn xa xôi. Nỗi sợ ấy cứ kéo dài mãi khiến tôi hoãn hết lần này đến lần khác mỗi khi định tìm về vùng đất địa đầu Tổ quốc.
Thế nhưng, cảm giác tò mò và khát khao được tận mắt chứng kiến mảnh đất Hà Giang cuối cùng đã chiến thắng sự e ngại. Tôi gom hết can đảm, xách balo lên và bắt đầu chuyến đi khi vừa bước sang tuổi 40.
Ngay khoảnh khắc chiếc xe máy lăn bánh trên những con dốc huyền thoại như: dốc Bắc Sum, dốc Cán Tỷ, cổng trời Quản Bạ, dốc Thẩm Mã, hay đèo Mã Pí Lèng - một trong “tứ đại đỉnh đèo”... cảm giác hốt hoảng ban đầu nhanh chóng bị đẩy lùi. Thay vào đó là sự choáng ngợp đến nghẹt thở trước cảnh quan và vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên nơi đây.
Những dãy núi đá xám nối tiếp nhau sừng sững giữa đất trời, dòng sông Nho Quế xanh ngắt một màu ngọc bích xẻ đôi hẻm Tu Sản sâu hun hút và những con đường đèo uốn lượn như một “nét vẽ” tài hoa mà tạo hóa đã ban tặng cho Hà Giang khiến tôi không thể tin vào mắt mình.
Hà Giang không hề đáng sợ như những lời đồn thổi qua lời kể truyền miệng hay những chia sẻ trên màn hình điện thoại. Hà Giang bao la, lộng lẫy và mang vẻ đẹp kỳ ảo đến mức cho dù đang ở bất kỳ con dốc nào, địa điểm nào, thậm chí chỉ là tường nhà người bản địa hay bờ rào đá, luống hoa cải cuối vụ đang ra hoa dưới chân cột cờ Lũng Cú đều đẹp như một bức tranh mà không nơi nào có được.
Chẳng những vậy, sự lo lắng về dịch vụ hay con người nơi đây hoàn toàn biến mất chỉ sau vài giờ trải nghiệm. Tôi dành hẳn 3 ngày ở Lô Lô Chải và làng Thèn Pả - ngôi làng cổ tích nơi biên cương để trải nghiệm.
Từ cổng làng, con đường đá đặc trưng, mái nhà âm dương, tường đất, nhà sàn gỗ, cảnh quan ở đây đậm chất văn hóa bản địa, ấm cúng, tĩnh lặng và đầy bản sắc dân tộc. Những bữa ăn nóng hổi với ngọn rau rừng, miếng thịt lợn, con gà đen cùng chén rượu ngô thơm nồng trong không gian thiêng liêng dưới chân cột cờ Lũng Cú khiến bất kỳ ai cũng bồi hồi xao xuyến.
Đặc biệt, con người Hà Giang chính là mảnh ghép hoàn hảo nhất chạm đến trái tim tôi. Một nụ cười trong trẻo, ngây thơ của những đứa trẻ vùng cao mang gùi hoa cải sau lưng, hay chỉ là sự xởi lởi, nhiệt thành của chị chủ homestay luôn tận tụy chăm chút từng góc sân vườn, chu đáo đến từng bữa ăn cho khách, hướng dẫn từng góc chụp ảnh đẹp hoặc chỉ là cái vẫy tay chào đầy thân thiện của cụ ông, cụ bà người H’Mông, Lô Lô bên bếp lửa hồng.
Tất cả sự chân thành và mộc mạc ấy tựa như một liều thuốc chữa lành, làm dịu đi mọi sự căng thẳng, lo toan thường nhật trong lòng kẻ lữ khách như tôi.
Từ một kẻ sợ đèo dốc quanh co, đến Hà Giang, tôi đã hoàn toàn thay đổi nỗi sợ ấy khi trong 2 ngày đã đổ đèo Mã Pí Lèng đến 3 lần chỉ vì muốn nhìn ngắm thật lâu, in đậm thật sâu cảnh đẹp hùng vĩ nơi đây vào tâm trí.
Trên đỉnh đèo nhìn xuống thung lũng trùng điệp, khi làn gió lạnh miền sơn cước mơn trớn trên da thịt, tôi chợt nhận ra mình vẫn đang sợ, nhưng nỗi sợ lúc này đã hoàn toàn thay đổi bản chất.
Tôi bắt đầu sợ vì mình đã không đến Hà Giang sớm hơn. Tôi tiếc nuối những năm tháng tuổi trẻ đã để nỗi sợ hãi vô hình níu chân, tiếc những ngày dài chần chừ bỏ lỡ cơ hội được đắm mình vào không gian kỳ vĩ này.
Tôi sợ mình không thể ngắm hết cảnh đẹp của Hà Giang, vì mảnh đất này thay đổi kỳ diệu theo từng mùa: mùa xuân hoa đào, hoa mận nở trắng rừng, mùa hè xanh mướt những thửa ruộng bậc thang, mùa thu lúa chín vàng rực cả thung lũng và mùa đông hoa tam giác mạch tím hồng. Dù đã đi suốt một tuần lễ nhưng dường như tôi vẫn cảm thấy mình chỉ mới chạm vào bề nổi của vẻ đẹp ấy.
Và trên hết, tôi sợ mình không còn nhiều cơ hội để quay lại nơi đây. Cơm áo gạo tiền, công việc bận rộn và những lo toan của cuộc sống thường nhật rồi sẽ lại cuốn tôi đi. Liệu bao giờ tôi mới lại có những ngày thong dong trên chiếc xe máy, hít căng lồng ngực không khí trong lành của cao nguyên đá rồi thả hồn theo những áng mây trôi ngang tầm mắt?
Nếu bạn cũng đang e sợ những con đèo dốc Hà Giang hay chặng đường xa như tôi trước đây thì cứ mạnh dạn bước đi, để rồi sẽ nhanh thôi bạn cũng sẽ như tôi, trở về với một nỗi sợ rất khác - nỗi sợ rằng vẻ đẹp của đất và người vùng cao nguyên đá sẽ trở thành hoài niệm, níu giữ suốt đời.
