Đơn vị tổ chức Triển lãm “Sự bí ẩn của cơ thể người”: Sẽ có hình thức xử lý đối với triển lãm này

- Đầu năm 2018, đại diện một Công ty Hàn Quốc đã hai lần tới Cục để xin phép tổ chức triển lãm tại toà nhà Kengnam (Hà Nội). Tuy nhiên, ngay sau khi tiếp cận hồ sơ, tôi đã từ chối thẳng thừng và khuyên họ nên tìm đến những địa chỉ phù hợp, chẳng hạn như Đại học Y khoa Hà Nội để đề nghị trưng bày phục vụ sinh viên. Tính dị biệt của các hình ảnh, hiện vật trong triển lãm ngay từ đầu đã được Cục khẳng định không thể phục vụ số đông công chúng.

Tuy nhiên, hiện giờ thì trưng bày Sự bí ẩn đặc biệt của cơ thể người lại đột ngột diễn ra tại TP Hồ Chí Minh. Về phân cấp quản lý, triển lãm do Sở VH&TT TP Hồ Chí Minh cấp phép. Không sai, nhưng quá thiếu nhạy cảm. Bằng chứng là trong vài ngày qua, báo chí, dư luận và đặc biệt là số lượng người đến Nhà Văn hoá Thanh niên TP Hồ Chí Minh mua vé xem rất đông. Hàng loạt phản ứng tiêu cực, tẩy chay triển lãm cũng đang diễn ra khá rầm rộ trên các diễn đàn. Cá nhân tôi vẫn giữ quan điểm là những nội dung này không nhân văn, không phù hợp bản sắc và truyền thống văn hoá Á Đông cũng như truyền thống văn hoá Việt Nam.

Ông bình luận gì trước những ý kiến cho rằng triển lãm đã vượt qua ngưỡng của sự ám ảnh, ghê rợn, vi phạm pháp luật và những nguyên tắc đạo đức khi trưng bày nội tạng và cơ thể người?

- Mục đích của triển lãm là đánh vào thị hiếu tò mò. Tâm lý thông thường thì không ai muốn bị ám ảnh bởi những cảm giác ghê sợ như thế. Vậy nhưng ở đây, người xem đã tận mắt chứng kiến những hình ảnh như các bào thai và cặp thi thể mẹ con trong tình trạng đã mở khoang bụng và tử cung của người mẹ; hình ảnh giải phẫu lột da người, để lộ những cơ xương, mạch máu... Chính những nhà khoa học trong ngành Y cũng bộc lộ sự bàng hoàng khi những nguyên tắc bất khả xâm phạm cơ thể người đã không được tôn trọng ở đây. Đó cũng là lý do mà ngay từ đầu Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm đã từ chối cho phép tổ chức triển lãm.

Như vậy có thể nói Sở VH&TT TP Hồ Chí Minh đã không hề cân nhắc khi cấp phép cho triển lãm này?

- Sở đã thiếu nhạy cảm, kém tỉnh táo, tinh tường khi cho phép tổ chức đại trà một triển lãm có nội dung như thế này. Đáng ra, đối với những triển lãm không thuộc các lĩnh vực chuyên ngành mà cơ quan quản lý không am hiểu sâu sắc, Sở có thể mời một hội đồng thẩm định với sự tham gia của những chuyên gia ngành Y, chuyên gia sinh học để

 xem xét hồ sơ, tư vấn và thẩm định trước khi chính thức quyết định có cấp phép hay không.

Mặt khác, cơ quan quản lý cũng cần xem xét kỹ lưỡng hồ sơ với những hình ảnh, hiện vật, sản phẩm... dự kiến trưng bày chứ không thể chỉ xem đề cương nội dung, ý tưởng. Hiện có tình trạng nhiều đơn vị chịu trách nhiệm cấp phép nhưng lại bị dẫn dắt, “đánh lừa” bằng những ý tưởng văn học, nghe thì rất hay ho nhưng thực tế lại khác xa. Điển hình là ở triển lãm này, quảng cáo nghe rất bùi tai, trong khi xem thật ngoài đời thì lại phản cảm và ghê sợ.

Bán vé 200 ngàn đồng, thời gian mở cửa kéo dài tới nửa năm. Ông có thấy sự bất thường trong công tác tổ chức ở triển lãm này không?

- Thực ra với xu hướng xã hội hoá các hoạt động văn hoá hiện nay thì việc bán vé ở các triển lãm nghệ thuật không có vấn đề gì. Tuy nhiên ở một triển lãm có quá nhiều sự nhạy cảm thì việc bán vé lại càng kích thích trí tò mò, hiếu kỳ của công chúng. Thậm chí dư luận còn đặt vấn đề rằng tại sao lại kinh doanh trên những thi thể người như thế. Tôi cũng cho rằng triển lãm kéo dài trong thời gian 6 tháng cũng là một vấn đề phải cân nhắc. Trước giờ chưa có triển lãm nào tương tự kéo dài đến nửa năm như vậy. Chưa kể còn quá nhiều ý kiến tranh luận xung quanh những nội dung đang trưng bày.

Xin cảm ơn ông!

BẢO NGÂN (thực hiện)