Tái diễn người dân thả cá chép, “tiện tay” xả rác bừa bãi

Từ sáng sớm, người dân đã đổ về chợ để sắm sửa lễ vật cúng ông Công, ông Táo, khiến nhiều mặt hàng truyền thống như cá chép, bánh ngào, chè đậu xanh nhanh chóng rơi vào tình trạng “cháy hàng”.

Ghi nhận tại một số chợ lớn như chợ Vinh, chợ Quán Lau, chợ Quang Trung... ngay từ 5–6 giờ sáng, các quầy bán cá chép đã tấp nập người mua.

Cá được các tiểu thương nhập về từ sớm, bảo quản cẩn thận trong bể hoặc túi nước có bơm ô-xy nhằm đảm bảo khỏe, tươi. Người dân thường lựa chọn những con cá bơi nhanh, vảy sáng với quan niệm cá đẹp sẽ mang lại may mắn, thuận lợi cho gia đình trong năm mới.

Theo các tiểu thương, giá cá chép năm nay nhìn chung ổn định, thậm chí có loại còn giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, do nhu cầu tăng mạnh đúng ngày cúng Táo quân, lượng cá nhập về không đủ đáp ứng.

Cùng với cá chép, các gian hàng bán bánh ngào, chè đậu xanh, những món lễ quen thuộc trong mâm cúng của người dân xứ Nghệ cũng luôn trong tình trạng đông khách.

Dù đã chuẩn bị số lượng gấp hai, gấp ba so với ngày thường, nhiều tiểu thương vẫn phải liên tục bổ sung thêm hàng. Giá các loại bánh, chè dao động từ 15.000 đến 30.000 đồng/phần, phù hợp với nhu cầu chi tiêu của người dân.

Tại các chợ vùng nông thôn, không khí mua bán cũng không kém phần rộn ràng. Người dân tranh thủ đi chợ từ sớm để mua đủ lễ vật, tránh tình trạng khan hiếm vào cuối buổi. Theo tiểu thương, cá chép và bánh ngào thường được bán hết ngay trong buổi sáng 23 tháng Chạp, đặc biệt trong những năm thời tiết thuận lợi.

Lễ cúng ông Công, ông Táo là phong tục truyền thống lâu đời của người Việt, được tổ chức vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch hằng năm. Theo quan niệm dân gian, cá chép là phương tiện đưa Táo quân về trời để báo cáo những việc lớn nhỏ của gia đình trong suốt một năm. Sau lễ cúng, người dân mang cá thả ra sông, hồ với mong ước một năm mới bình an, hanh thông.

Tuy nhiên, bên cạnh không khí mua sắm nhộn nhịp và ý nghĩa nhân văn của nghi lễ, tình trạng xả rác bừa bãi tại các điểm thả cá chép lại tiếp tục tái diễn tại nhiều nơi trên địa bàn Nghệ An.

Trong ngày 23 tháng Chạp, tại các khu vực ven sông Lam, sông Vinh hay các ao, hồ trong khu dân cư, sau khi hoàn tất nghi thức, không ít túi nilon, hộp nhựa, chân hương, hoa tàn bị bỏ lại ven bờ hoặc tiện tay thả xuống nước, gây mất mỹ quan và ô nhiễm môi trường.

Theo ghi nhận phóng viên, rác thải đã nổi lềnh bềnh trên mặt nước, mắc lại ở các bụi cây ven sông. Đáng chú ý, tại một số điểm dù đã được bố trí thùng rác và biển nhắc nhở, tình trạng xả rác vẫn chưa được cải thiện đáng kể.

Bà Nguyễn Thị H., phường Vinh Phú chia sẻ: “Thả cá tiễn ông Táo là việc làm tốt, nhưng năm nào cũng thấy rác trôi đầy sông sau đó. Nếu mỗi người không có ý thức thì ý nghĩa của phong tục cũng bị ảnh hưởng”.

Theo người dân sinh sống gần các điểm thả cá, tình trạng xả rác sau lễ cúng ông Táo hầu như năm nào cũng lặp lại. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ thói quen tiện đâu vứt đó của một bộ phận người dân, trong khi việc tổ chức các điểm thả cá tập trung, bố trí lực lượng hướng dẫn, nhắc nhở chưa đồng bộ.

Để hạn chế tình trạng này, nhiều ý kiến cho rằng cần tăng cường tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, đồng thời quy hoạch rõ ràng các điểm thả cá chép, bố trí đầy đủ thùng rác, biển hướng dẫn và lực lượng túc trực trong ngày cao điểm.

Việc khuyến khích người dân sử dụng vật dụng thân thiện với môi trường, hạn chế túi nilon khi thả cá cũng là giải pháp cần được đẩy mạnh.

Giữ gìn vệ sinh môi trường trong ngày cúng ông Công, ông Táo không chỉ thể hiện nếp sống văn minh, mà còn góp phần bảo tồn trọn vẹn ý nghĩa tốt đẹp của phong tục truyền thống.

Khi nghi lễ tiễn ông Táo về trời được thực hiện song hành với ý thức bảo vệ môi trường, nét đẹp văn hóa sẽ càng được lan tỏa, bền vững trong đời sống cộng đồng.