Nhiều nguyên nhân khiến số lượng lao động đi làm việc ở nước ngoài sụt giảm

VHO - Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng số lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài là hơn 66.311 người, đạt 59,2% kế hoạch năm, giảm 8.380 người (giảm hơn 11%) so với cùng kỳ năm 2025.

Đây là thông tin được đưa ra tại Hội nghị Sơ kết đánh giá công tác thông tin tuyên truyền trong lĩnh vực đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài 6 tháng đầu năm và định hướng công tác 6 tháng cuối năm 2026 vừa tổ chức tại Hà Nội.

Báo cáo cáo về số lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ) Bùi Sỹ Tuấn cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng số lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài là 66.311 người, đạt 59,2% kế hoạch năm, giảm 8.380 người (tương ứng giảm 11,22%) so với cùng kỳ năm 2025 (74.691 lao động).

Trong đó thị trường Nhật Bản đứng đầu với 28.488 lao động, tiếp đến là Đài Loan (Trung Quốc): 28.205  lao động, đứng thứ 3 là Hàn Quốc: 3.373 lao động, sau đó là Trung Quốc: 1.946 lao động, Singapore: 968 lao động, Hy Lạp: 537 lao động và các thị trường khác.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Cục đã và đang tích cực thúc đẩy, trao đổi, đàm phán để tiến tới ký kết các Thỏa thuận, Bản ghi nhớ (MOU)/hiệp định về hợp tác lao động giữa Việt Nam với 7 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Đồng thời, tổ chức 7 đoàn kiểm tra doanh nghiệp dịch vụ, qua đó ban hành 7 quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng với tổng số tiền xử phạt là 635 triệu đồng.

Bên cạnh đó, tiếp nhận và xử lý 43 đơn thư khiếu nại, kiến nghị, phản ánh vụ việc liên quan đến lĩnh vực người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, trong đó có cả doanh nghiệp có giấy phép và doanh nghiệp không có giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Thông tin thêm về số lượng lao động đi làm việc ở nước ngoài, ông Nguyễn Trường Giang, Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước cho hay, năm 2026, Cục được giao chỉ tiêu đưa hơn 112.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài. Trong 6 tháng đầu năm, cả nước đã đưa hơn 66 nghìn lao động, đạt trên 59% kế hoạch, song vẫn giảm so với cùng kỳ năm 2025.

Lý giải về điều này, ông Nguyễn Trường Giang cho biết có nhiều nguyên nhân, trong đó, các thị trường truyền thống, các thị trường tiếp nhận lao động sẽ quyết định đến vấn đề số lượng người đi.

“Hiện nay, tình hình thế giới ảnh hưởng rất lớn đến xuất khẩu lao động, đó là tình trạng chiến tranh giữa các khu vực. Dòng người ở các quốc gia bất ổn chính trị cũng di cư vào những khu vực thị trường trọng điểm Việt Nam. Bên cạnh đó, xung đột cũng gây tác động đến nền kinh tế của các nước phát triển đang tiếp nhận nhiều lao động Việt Nam. Điều này dẫn đến việc đưa lượng người lao động của chúng ta đi gặp khó khăn hơn”, ông Giang nói.

Cùng với đó, tình hình kinh tế ở các quốc gia này bị suy giảm. Ví dụ tại Nhật Bản, đồng Yên hạ thấp quá: năm 2005, 1USD tương đương 100 - 107 Yên, bây giờ là hơn 160 Yên, nghĩa là trượt giá đến 150 - 160%.

Điều này dẫn đến tiền lương của người lao động bị sụt giảm, làm cho sức hấp dẫn của thị trường giảm xuống. Đó là một trong những nguyên nhân khiến lượng người lao động Việt Nam đến với thị trường Nhật có sự sụt giảm.

Cũng theo ông Giang, ở trong nước cũng có những khó khăn, như nguồn nhân lực bị cạnh tranh. Ví dụ, các doanh nghiệp trong nước phát triển, mức thu nhập của người dân trong nước tăng lên. Các tập đoàn xây dựng đang quảng cáo tiếp nhận lao động phổ thông với mức lương đến mười mấy triệu đồng, lao động kỹ thuật đến 30 triệu đồng. Vì vậy, nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài của lao động Việt Nam không còn cao như trước, khi thị trường lao động trong nước ngày càng hấp dẫn.

Ngoài ra, Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước cho hay, hiện nay có hiện tượng các cá nhân, tổ chức không có chức năng, các hội nhóm, cá nhân tự đăng tin quảng cáo tuyển dụng lao động xuất khẩu trên các phương tiện truyền thông, mạng xã hội... Do có tâm lý tin vào thông tin truyền miệng trong cộng đồng hơn là các nguồn thông tin chính thống, nhiều người dân dễ trở thành nạn nhân của các hành vi lừa đảo.

“Trong việc sửa đổi các quy định pháp luật tới đây, chúng tôi hướng đến có chế tài xử lý đối với cá nhân, tổ chức không có chức năng tham gia vào các hoạt động tuyển dụng. Đây là vấn đề đang gây nhức nhối, gây bức xúc và cản trở rất nhiều cho doanh nghiệp trong công tác tuyển chọn người lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Những ngày tới Bộ sẽ gửi văn bản cho tất cả các địa phương để yêu cầu đẩy mạnh công tác chấn chỉnh, trong đó tập trung vào những đối tượng không có chức năng, tăng cường rà soát và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật”, ông Giang nói.

Phó Cục trưởng cũng đề nghị các địa phương phối hợp với cơ quan chức năng rà soát hoạt động của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, để loại bỏ những vi phạm, những tiêu cực đang tác động đến người lao động như hành vi thu phí, thu các khoản tiền trái quy định, từ đó giải quyết dứt điểm những vấn đề này.