Ngày này năm xưa:

Ngày truyền thống phòng, chống thiên tai Việt Nam

TUẤN ĐÔNG

VHO - Ngày 22.5 gắn với nhiều dấu mốc quan trọng của Việt Nam và thế giới, trong đó nổi bật là Ngày truyền thống Phòng, chống thiên tai Việt Nam - ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh thành lập cơ quan hộ đê đầu tiên của đất nước. Bên cạnh đó, đây cũng là ngày diễn ra nhiều sự kiện lịch sử, văn hóa, khoa học và quốc tế đáng chú ý.

Ngày truyền thống Phòng, chống thiên tai Việt Nam

Ngày truyền thống phòng, chống thiên tai Việt Nam  - ảnh 1
Việt Nam là quốc gia thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão, lũ, hạn hán, sạt lở. Ảnh: Chinhphu.vn

Ngày 22.5.1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 70 thành lập Ủy ban Trung ương Hộ đê - tổ chức tiền thân của Ban Chỉ đạo Quốc gia về Phòng, chống thiên tai, nay được hợp nhất và tổ chức lại thành Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia.  

Việt Nam là quốc gia thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão, lũ, hạn hán, sạt lở và nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan. Việc thành lập cơ quan chuyên trách về hộ đê từ rất sớm cho thấy tầm nhìn chiến lược của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân và bảo đảm an ninh lương thực.

Hiện nay, công tác phòng, chống thiên tai không chỉ dừng ở ứng phó mà còn gắn với chuyển đổi số, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, phát triển hạ tầng chống chịu khí hậu và nâng cao năng lực cộng đồng. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thiên tai mỗi năm vẫn gây thiệt hại lớn về người và kinh tế, khiến yêu cầu chủ động thích ứng biến đổi khí hậu ngày càng cấp thiết.

Thành lập Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam

Ngày 22.5.1946, Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (Hội Liên Việt) chính thức được thành lập nhằm tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhân dân yêu nước, không phân biệt đảng phái, tôn giáo, dân tộc hay xu hướng chính trị. Chủ tịch Hồ Chí Minh được suy tôn làm Hội trưởng danh dự, cụ Huỳnh Thúc Kháng giữ cương vị Hội trưởng.

Sự ra đời của Hội Liên Việt diễn ra trong bối cảnh đất nước vừa giành độc lập, đứng trước nhiều khó khăn về chính trị, kinh tế và nguy cơ ngoại xâm. Việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân được xem là nhiệm vụ chiến lược để bảo vệ chính quyền cách mạng và củng cố nền độc lập non trẻ.

Sau này, Hội Liên Việt cùng với Mặt trận Việt Minh đã góp phần quan trọng hình thành Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, trở thành nền tảng của khối đại đoàn kết dân tộc trong các giai đoạn kháng chiến và xây dựng đất nước.

Vệ quốc đoàn trở thành Quân đội quốc gia của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

Cũng trong ngày 22.5.1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh xác định Vệ quốc đoàn là Quân đội quốc gia của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đây là bước kiện toàn quan trọng trong xây dựng lực lượng vũ trang chính quy của nhà nước cách mạng.

Theo sắc lệnh, quân đội được tổ chức thống nhất theo trung đoàn, tiểu đoàn, đại đội và có hệ thống chính trị viên từ trung đội trở lên. Trong giai đoạn này, lực lượng Vệ quốc đoàn được củng cố thành hàng chục trung đoàn tại Bắc Bộ, Trung Bộ và các chi đội ở Nam Bộ, với quân số lên tới gần 10 vạn người.

Việc xây dựng quân đội chính quy đã tạo nền móng cho sự phát triển của Quân đội nhân dân Việt Nam sau này. Tư tưởng “Trung với nước, hiếu với dân” do Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh tiếp tục trở thành phẩm chất cốt lõi của người chiến sĩ cách mạng Việt Nam.

Nhà văn Trúc Khê - cây bút yêu nước đầu thế kỷ XX

Nhà văn Trúc Khê, tên thật là Ngô Văn Triện, sinh ngày 22.5.1901 tại xã Xuân Phương, huyện Từ Liêm cũ, Hà Nội. Ông là gương mặt văn chương nổi bật đầu thế kỷ XX, đồng thời là một trí thức yêu nước sớm tham gia các hoạt động chống thực dân Pháp.

Năm 26 tuổi, Trúc Khê tham gia Việt Nam Quốc dân Đảng do Nguyễn Thái Học lãnh đạo. Sau thất bại của khởi nghĩa Yên Bái năm 1930, ông bị thực dân Pháp bắt giam tại nhà tù Hỏa Lò. Sau khi ra tù, Trúc Khê chuyển sang hoạt động văn học, báo chí và xuất bản, lập “Trúc Khê thư cục”, đồng thời để lại nhiều tác phẩm có giá trị về văn hóa, lịch sử và danh nhân.

Các tác phẩm tiêu biểu của ông gồm tập thơ Chợ chiều, các tiểu thuyết Trăm lạng vàng, Nét ngọc, Đò chiều cùng nhiều công trình biên khảo, dịch thuật. Dù chưa kịp lên chiến khu Việt Bắc tham gia kháng chiến chống Pháp, ông đã để lại dấu ấn trong đời sống văn học yêu nước trước Cách mạng Tháng Tám.

Thành lập Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn quốc gia

Ngày 22.5.1993, Chính phủ ban hành Nghị định thành lập Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn quốc gia - cơ quan nghiên cứu khoa học trực thuộc Chính phủ, tiền thân của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam ngày nay.

Sự kiện đánh dấu bước phát triển quan trọng của hệ thống nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới, nhằm cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định đường lối, chính sách phát triển đất nước.

Trung tâm quy tụ nhiều viện nghiên cứu đầu ngành như Viện Triết học, Viện Sử học, Viện Văn học, Viện Xã hội học, Viện Ngôn ngữ học, Viện Dân tộc học, Viện Nghiên cứu Hán Nôm… cùng các cơ quan xuất bản và thông tin khoa học xã hội. Đây được xem là nền tảng quan trọng thúc đẩy nghiên cứu văn hóa, lịch sử, xã hội và con người Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học

Ngày 22.5 hằng năm được Liên Hợp Quốc chọn là Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học nhằm nâng cao nhận thức toàn cầu về vai trò của đa dạng sinh học đối với sự sống và phát triển bền vững.

Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có mức độ đa dạng sinh học cao trên thế giới với nhiều hệ sinh thái rừng, biển và đất ngập nước đặc sắc. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa, biến đổi khí hậu và khai thác tài nguyên quá mức đang tạo áp lực lớn lên các hệ sinh thái tự nhiên.

Những năm gần đây, Việt Nam thúc đẩy nhiều chương trình bảo tồn thiên nhiên, phục hồi rừng, phát triển kinh tế xanh và bảo vệ động vật hoang dã. Việc bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn liên quan trực tiếp đến sinh kế, an ninh lương thực và phát triển du lịch sinh thái bền vững.

Ngày sinh của thiên tài âm nhạc Richard Wagner

Ngày 22.5.1813 trở thành ngày kỷ niệm đặc biệt của nền nghệ thuật thế giới khi chứng kiến sự ra đời của Wilhelm Richard Wagner tại thành phố Leipzig, nước Đức. Ông được biết đến là một nhà soạn nhạc vĩ đại, nhạc trưởng kiêm đạo diễn kịch và nhà lý luận âm nhạc kiệt xuất bậc nhất của thời kỳ Lãng mạn.  

Xuyên suốt sự nghiệp sáng tác thiên tài, Richard Wagner đã thực hiện một cuộc cách mạng hóa toàn diện cho thể loại opera thông qua khái niệm mang tính lịch sử "Tác phẩm nghệ thuật toàn diện" (Gesamtkunstwerk). Bằng cách này, ông đã khéo léo tổng hợp hài hòa các loại hình nghệ thuật gồm thơ ca, thị giác, âm nhạc và kịch nghệ thành một chỉnh thể hoàn hảo.

Những kiệt tác giao hưởng đồ sộ cùng tư duy hòa âm sắc sảo của ông đã để lại di sản sâu đậm, làm thay đổi hoàn toàn tư duy sáng tác nhạc kịch và tạo nên sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến dòng chảy âm nhạc cổ điển phương Tây cho đến tận ngày nay.