Ngày này năm xưa:

Không quân Việt Nam đánh thắng trận đầu

TUẤN ĐÔNG

VHO - Ngày 3.4 ghi nhận nhiều sự kiện đáng chú ý trong lịch sử Việt Nam và thế giới. Nổi bật là chiến công đầu của Không quân nhân dân Việt Nam năm 1965 - dấu mốc mở đầu truyền thống chiến đấu vẻ vang. Các sự kiện khác về chính trị, văn hóa, quốc tế cũng phản ánh những chuyển động lớn của thời đại, cần được nhìn nhận trên cơ sở tư liệu chính thống.

Dấu ấn Không quân Việt Nam đánh thắng trận đầu

Không quân Việt Nam đánh thắng trận đầu - ảnh 1
Biên đội Lan - Túc - Quỳ - Phương bắn rơi 2 chiếc F8U trên vùng trời Hàm Rồng, Thanh Hóa mở mặt trận trên không thắng lợi (Ảnh: Tư liệu Phòng không - Không quân).

Trong hai ngày 3 và 4.4.1965, Không quân nhân dân Việt Nam lần đầu xuất kích và giành chiến thắng trên bầu trời Hàm Rồng (Thanh Hóa). Ngày 3.4, biên đội do phi công Phạm Ngọc Lan chỉ huy bắn rơi 2 máy bay F-8U; ngày 4.4, lực lượng tiếp tục bắn rơi 2 máy bay F-105 của Mỹ.

Theo tài liệu của Quân chủng Phòng không - Không quân, đây là trận ra quân đầu tiên và được xác định là chiến thắng mở đầu truyền thống của lực lượng không quân. Từ đó, không quân từng bước trưởng thành, tham gia nhiều trận đánh quan trọng trong kháng chiến chống Mỹ.

Một số số liệu tổng kết về số trận đánh, số máy bay bị bắn rơi nêu trên đến nay còn có sự khác nhau giữa các nguồn.

Việt Nam tham gia các công ước chống tội ác quốc tế

Ngày 3.4.1981, Việt Nam quyết định tham gia Công ước về ngăn ngừa và trừng trị tội ác diệt chủng (1948) và Công ước về chống chủ nghĩa Apácthai (1973). Đây là bước đi thể hiện cam kết của Việt Nam đối với các giá trị tiến bộ của cộng đồng quốc tế.

Theo hồ sơ của Liên Hợp Quốc, ngày 9.6.1981, Việt Nam chính thức nộp văn kiện gia nhập. Như vậy, mốc 3.4 là thời điểm quyết định trong nước, còn hiệu lực quốc tế gắn với tháng 6.1981.

Việc tham gia các công ước góp phần khẳng định lập trường nhất quán của Việt Nam trong đấu tranh chống phân biệt chủng tộc, bảo vệ quyền con người và thúc đẩy công bằng xã hội.

Ngày sinh nhà soạn tuồng Đào Tấn

Ngày 3.4.1845, danh nhân Đào Tấn sinh tại Bình Định, được xem là một trong những nhà soạn tuồng tiêu biểu của Việt Nam cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX.

Ông từng đảm nhiệm nhiều chức vụ trong triều đình, đồng thời có đóng góp nổi bật về văn hóa - nghệ thuật.

Đào Tấn để lại hàng chục vở tuồng và nhiều tác phẩm thơ, trong đó có những tác phẩm có quy mô lớn, ảnh hưởng lâu dài đến sân khấu truyền thống. Tác phẩm “Hí trường tùy bút” được đánh giá là một trong những công trình lý luận sân khấu sớm của Việt Nam.

Joseph Stalin trở thành Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô

Ngày 3.4.1922, Joseph Stalin được bổ nhiệm làm Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô. Đây là vị trí khi đó chủ yếu mang tính tổ chức, nhưng nhanh chóng trở thành trung tâm quyền lực trong hệ thống lãnh đạo.

Từ cương vị này, Stalin từng bước củng cố ảnh hưởng, tác động sâu sắc đến đường lối phát triển của Liên Xô trong nhiều thập niên. Vai trò của ông gắn với công nghiệp hóa, cũng như những biến động lớn về chính trị - xã hội.

Sự kiện được xem là một bước ngoặt quan trọng của lịch sử Liên Xô thế kỷ XX, song các tài liệu về nhân vật này còn nhiều góc nhìn khác nhau trong nghiên cứu lịch sử.

Harry S. Truman ký Kế hoạch Marshall

Ngày 3.4.1948, Tổng thống Hoa Kỳ Harry S. Truman ký Đạo luật Hợp tác Kinh tế, chính thức triển khai Kế hoạch Marshall nhằm hỗ trợ tái thiết châu Âu sau Thế chiến II.

Theo tài liệu lưu trữ quốc gia Mỹ, tổng giá trị viện trợ lên tới khoảng 13 tỷ USD (không phải 5 tỷ USD như một số tài liệu cũ ghi). Chương trình hỗ trợ 16 quốc gia, góp phần phục hồi kinh tế và ổn định chính trị khu vực.

Kế hoạch Marshall được đánh giá là một trong những chính sách đối ngoại quan trọng nhất của Mỹ thời hậu chiến, đồng thời tác động mạnh đến cục diện Chiến tranh Lạnh.

Johannes Brahms qua đời

Ngày 3.4.1897, nhà soạn nhạc Johannes Brahms qua đời tại Vienna (Áo). Ông sinh năm 1833 tại Hamburg (Đức), là một trong những đại diện tiêu biểu của âm nhạc lãng mạn châu Âu.

Brahms để lại nhiều tác phẩm giá trị như giao hưởng, nhạc thính phòng và hợp xướng, có ảnh hưởng sâu rộng đến lịch sử âm nhạc thế giới. Cuộc đời ông trải qua nhiều khó khăn thời trẻ, song sớm khẳng định tài năng qua hoạt động biểu diễn và sáng tác.

Tên gọi phiên âm trong một số tài liệu tiếng Việt có thể khác nhau, nhưng cách viết quốc tế “Johannes Brahms” hiện được sử dụng phổ biến.