Xác định rõ trọng tâm, trọng điểm, tăng tốc chuyển đổi số ngành VHTTDL

VHO - Sáng 16.7, tại Hà Nội, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo chuyên đề về Giải pháp ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong các lĩnh vực của ngành văn hóa, thể thao và du lịch.

Tham dự cuộc họp có Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng; Thứ trưởng Tạ Quang Đông; Thứ trưởng Hồ An Phong; cùng đại diện lãnh đạo các cục, vụ, đơn vị chức năng thuộc Bộ VHTTDL.

Đề xuất các giải pháp đột phá, tháo gỡ điểm nghẽn

Phát biểu mở đầu cuộc họp, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, phiên họp có ý nghĩa quan trọng, tập trung thảo luận chuyên đề về giải pháp ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch.

Theo Bộ trưởng, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là lĩnh vực được lãnh đạo Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm, chỉ đạo.

Cùng với việc triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, tại phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam ngày 13.7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển hạ tầng văn hóa số, hoàn thiện cơ chế chia sẻ, khai thác nguồn tài nguyên văn hóa trên môi trường số, tạo nền tảng cho đổi mới sáng tạo và mở rộng không gian phát triển văn hóa.

Nhấn mạnh công tác chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có vai trò đặc biệt quan trọng đối với toàn bộ lĩnh vực quản lý của Bộ VHTTDL, Bộ trưởng đề nghị báo cáo chuyên đề tập trung đánh giá kết quả triển khai các nghị quyết của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ và các nhiệm vụ được giao; làm rõ những kết quả đạt được, khó khăn, hạn chế, nguyên nhân khách quan, chủ quan; đồng thời đánh giá thực trạng hạ tầng số, cơ sở dữ liệu, nền tảng số dùng chung và các nhiệm vụ chuyển đổi số trọng tâm của Bộ VHTTDL.

Bộ trưởng cũng đề nghị các đơn vị tập trung góp ý trực tiếp vào báo cáo, đánh giá tính đầy đủ, khả thi của các nhiệm vụ, giải pháp; đồng thời đề xuất các giải pháp đột phá, tháo gỡ điểm nghẽn nhằm triển khai đồng bộ các nghị quyết của Trung ương, Chính phủ và các nhiệm vụ phát triển ngành trên nền tảng số.

Trình bày Báo cáo chuyên đề Triển khai các nhiệm vụ, giải pháp về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong các lĩnh vực của ngành văn hoá, thể thao và du lịch, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng cho biết, Bộ VHTTDL được giao 400 nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Trong đó, đã hoàn thành 159, đang triển khai trong hạn 241, không có nhiệm vụ quá hạn. Tuy vậy, theo Thứ trưởng, số nhiệm vụ thực tế thực tiễn có thể còn lớn hơn nữa.

Về sản phẩm đóng góp vào phát triển kinh tế nhanh và bền vững của đất nước, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cho biết, đối với doanh nghiệp, sản phẩm và thương hiệu quốc gia, nhiệm vụ đặt ra là phát triển được tối thiểu 12 doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam có quy mô vừa và lớn trong lĩnh vực văn hoá, thể thao, du lịch.

Trong đó, mỗi lĩnh vực tối thiểu 4 doanh nghiệp, gồm 1 doanh nghiệp thuộc Bộ, 1 doanh nghiệp thuộc ngành, 1 doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam và 1 doanh nghiệp FDI.

Doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam nghiên cứu, phát triển, thương mại hoá thành công 3 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược để phát triển kinh tế du lịch, công nghiệp văn hoá và thể thao điện tử. Hình thành 2 thương hiệu văn hoá số quốc gia, phổ biến quốc tế.

Về hạ tầng văn hoá số phục vụ quản trị và kiến tạo phát triển: Phát triển Hạ tầng văn hoá số Việt Nam hiện đại, dùng chung trong cả 3 lĩnh vực văn hoá, thể thao, du lịch, phục vụ quản trị, quản lý và kiến tạo phát triển.

Xây dựng cơ sở dữ liệu bảo đảm “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung” và được khai thác sử dụng hiệu quả.

Cùng với đó, phát triển nguồn nhân lực số ngành VHTTDL đạt ngang tầm quốc tế, trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia của Việt Nam.

Đối với các nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cho biết, Báo cáo nêu 13 nhóm nhiệm vụ về khung kiến trúc tổng thể; Kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2027; Tổng chi ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030; Doanh nghiệp đồng hành; Kiến trúc sư trưởng; Thể chế; Nhân lực; Hạ tầng; Khoa học công nghệ;  Đổi mới sáng tạo; Chuyển đổi số trong hoạt động nội bộ; Chuyển đổi số ngành, lĩnh vực và Phát triển doanh nghiệp công nghệ số trong lĩnh vực VHTTDL.

Tại cuộc họp, đại diện lãnh đạo các đơn vị đã phát biểu, làm rõ các vấn đề liên quan đến việc triển khai các nhiệm vụ, giải pháp về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đối với từng lĩnh vực của ngành. 

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Hồ An Phong cho rằng, báo cáo chuyên đề đã làm rõ định hướng, song cần tiếp tục cụ thể hóa bằng kế hoạch triển khai với lộ trình, phân công rõ nhiệm vụ.

Theo Thứ trưởng, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch cần được triển khai đồng bộ, bài bản, tận dụng kinh nghiệm và nguồn lực từ doanh nghiệp, nhất là trong lĩnh vực du lịch, nơi các mô hình ứng dụng công nghệ số đã được triển khai từ nhiều năm qua.

Thứ trưởng Hồ An Phong cho rằng, cần xây dựng, ban hành hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, định mức, đơn giá về chuyển đổi số để làm cơ sở triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước. Bên cạnh đó, cần hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp số hóa hồ sơ, tài liệu, giảm thủ tục giấy tờ và chi phí lưu trữ.

Về dữ liệu, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu chuẩn hóa trước khi số hóa theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống", tránh lưu trữ dữ liệu kém chất lượng, gây lãng phí nguồn lực. Công tác chuẩn hóa cần được thực hiện thường xuyên tại từng đơn vị, không chờ hoàn thành dự án.

Đối với các dự án chuyển đổi số đang triển khai, Thứ trưởng Hồ An Phong đề nghị rà soát toàn diện, đánh giá các nội dung đã thực hiện, xác định nhiệm vụ cần kế thừa, điều chỉnh hoặc dừng triển khai; đồng thời hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư, tổng mức đầu tư và nhiệm vụ của dự án để làm cơ sở bố trí nguồn vốn và triển khai trong giai đoạn tiếp theo.

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Tạ Quang Đông cho rằng, việc hình thành đội ngũ chuyên gia chuyển đổi số của Bộ sẽ tạo lực lượng nòng cốt hỗ trợ các đơn vị triển khai hiệu quả các nhiệm vụ chuyển đổi số, phù hợp với đặc thù quản lý nhà nước trên nhiều lĩnh vực của Bộ VHTTDL.

Thứ trưởng cũng lưu ý một số nội dung cần quan tâm trong quá trình triển khai chuyển đổi số ở các lĩnh vực chuyên ngành như điện ảnh, mỹ thuật và nghệ thuật biểu diễn; đồng thời đề nghị nghiên cứu các giải pháp số hóa phù hợp với đặc thù của từng lĩnh vực, bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả.

 

Xác định rõ thứ tự ưu tiên, tập trung nguồn lực thực hiện

Sau khi lắng nghe các ý kiến, kết luận cuộc họp, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh đánh giá cao Báo cáo chuyên đề Triển khai các nhiệm vụ, giải pháp về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong các lĩnh vực của ngành văn hoá, thể thao và du lịch.

Báo cáo đã xác định rõ nhiệm vụ, giải pháp, nguồn lực, trách nhiệm, tiến độ và định hướng triển khai. Tuy nhiên, Bộ trưởng yêu cầu tiếp tục rà soát, tích hợp, điều chỉnh các nhiệm vụ để tránh chồng chéo, xác định rõ trọng tâm, sản phẩm và trách nhiệm.

Ghi nhận những kết quả bước đầu trong triển khai các nghị quyết về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bộ trưởng cho biết, tình trạng chậm tiến độ cơ bản đã được khắc phục, hạ tầng số, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và nền tảng số dùng chung từng bước được hình thành.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế như dữ liệu phân tán, thiếu đồng bộ; một số nhiệm vụ triển khai chậm, chồng chéo; thiếu nhân lực chất lượng cao; ứng dụng công nghệ mới, nhất là trí tuệ nhân tạo, còn hạn chế; tỉ lệ giải ngân vốn khoa học, công nghệ còn thấp.

Nhấn mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nhiệm vụ đột phá chiến lược, Bộ trưởng yêu cầu toàn ngành thống nhất nhận thức, rà soát gần 400 nhiệm vụ để xác định rõ thứ tự ưu tiên, tập trung nguồn lực thực hiện.

Về quản trị, điều hành, Bộ trưởng giao các đơn vị phối hợp xây dựng kế hoạch hành động giai đoạn 2026-2027 và triển khai 100 ngày cao điểm gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số; đồng thời phối hợp xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, định mức, đơn giá; Đề án phát triển khoa học, công nghệ trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch; Đề án chuyển đổi số trong lĩnh vực du lịch và thể thao theo đúng tiến độ.

Bộ trưởng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện, vận hành kiến trúc tổng thể; xây dựng phương án bố trí kinh phí theo kế hoạch trung hạn; nghiên cứu cơ chế lựa chọn đội ngũ chuyên gia, kiến trúc sư trưởng; lựa chọn doanh nghiệp đồng hành; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng Đề án phát triển nguồn nhân lực số; tổ chức tập huấn và bố trí cán bộ chuyên trách về chuyển đổi số.

Đối với hạ tầng số, Bộ trưởng yêu cầu xây dựng phương án đầu tư, thuê dịch vụ phù hợp, khẩn trương nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin của Bộ. Đồng thời, tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ theo mô hình hợp tác nhiều bên; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo tại các cục, đơn vị, cơ sở đào tạo, thư viện, bảo tàng, nhà hát và doanh nghiệp trực thuộc.

Bộ trưởng giao các đơn vị rà soát, chuẩn hóa hệ thống phần mềm, phát triển cơ sở dữ liệu theo kiến trúc tổng thể; xây dựng Kho dữ liệu văn hóa số quốc gia, Hệ sinh thái dữ liệu số du lịch và Đề án phát triển doanh nghiệp công nghệ số trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch.

Về tổ chức thực hiện, Bộ trưởng giao Trung tâm Chuyển đổi số chủ trì theo dõi, đôn đốc tiến độ; yêu cầu người đứng đầu các đơn vị trực tiếp chỉ đạo, phân công đầu mối phụ trách, tăng cường phối hợp với các bộ, ngành và địa phương. Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng trực tiếp chỉ đạo, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai.

Bộ trưởng đề nghị các đơn vị phát huy tinh thần chủ động, tập trung hoàn thành các nhiệm vụ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển các lĩnh vực của ngành, phấn đấu nâng cao vị trí của Bộ trong công tác khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.