Ngày này năm xưa:

Bác Hồ dự lễ phát động tinh thần chống “giặc đói” (1945)

TUẤN ĐÔNG

VHO - Ngày 11.10.1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ xuất phát của đoàn “Tiễu trừ giặc đói” tại Nhà hát TP. Hà Nội, thể hiện quyết tâm của chính quyền cách mạng trong cuộc chiến chống nạn đói sau ngày độc lập. Ngày này còn ghi dấu những sự kiện về lịch sử cách mạng, giáo dục, văn hóa và khoa học thế giới.

Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ xuất phát đoàn “Tiễu trừ giặc đói”

Bác Hồ dự lễ phát động tinh thần chống “giặc đói” (1945) - ảnh 1
Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng một số thành viên Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại lễ tiễu trừ giặc đói ngày 11.10.1945. Ảnh: Bảo tàng Hồ Chí Minh

Theo tư liệu Bảo tàng Hồ Chí Minh, ngày 11.10.1945, lúc 8 giờ, tại Nhà hát TP. Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh dự lễ xuất phát đoàn “Tiễu trừ giặc đói”. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh chính quyền cách mạng non trẻ phải đối mặt với nhiều khó khăn, đặc biệt là nạn đói và yêu cầu cấp bách khôi phục đời sống nhân dân sau Cách mạng Tháng Tám.

Cùng ngày, lúc 17 giờ 30 phút, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì phiên họp Hội đồng Chính phủ. Tại cuộc họp, Người thông báo việc tiếp đại biểu Đoàn Công thương Cứu quốc, nghe các kiến nghị liên quan đến thuế môn bài và trao đổi những vấn đề về ngoại giao, hoạt động kiểm duyệt thông tin tại đài phát thanh.

Vấn đề đê điều cũng được đề cập trong hoạt động của Chính phủ. Những công việc trong ngày cho thấy nhiệm vụ chống đói, ổn định đời sống, giải quyết các vấn đề đối nội, đối ngoại và bảo vệ sản xuất đều được đặt ra cấp thiết trong những tháng đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Thành ủy Hà Nội phát động tuyên truyền ủng hộ Xô viết Nghệ - Tĩnh

Theo tư liệu Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, ngày 11.10.1930, Thành ủy Hà Nội tổ chức hoạt động tuyên truyền xung phong nhằm vận động nhân dân ủng hộ phong trào Xô viết Nghệ - Tĩnh đang diễn ra tại Nghệ An và Hà Tĩnh. Đây là một hoạt động thể hiện sự liên kết giữa phong trào đấu tranh ở Hà Nội với cuộc đấu tranh của công nhân, nông dân tại các địa phương trong cao trào cách mạng năm 1930.

Theo tư liệu lịch sử, lực lượng tuyên truyền mang cờ, biểu ngữ đến phố Sinh Từ, nay là phố Nguyễn Khuyến, để diễn thuyết, phát truyền đơn và kêu gọi nhân dân ủng hộ phong trào. Nội dung vận động gắn với các yêu sách của người lao động như tăng lương, giảm giờ làm, giảm thuế và đấu tranh chống áp bức.

Cuộc diễn thuyết sau đó phát triển thành tuần hành. Hoạt động này phản ánh nỗ lực của tổ chức Đảng tại Hà Nội trong việc vận động quần chúng, truyền bá tinh thần đấu tranh và hưởng ứng phong trào cách mạng ở Trung Kỳ, trong bối cảnh chính quyền thực dân tăng cường đàn áp các hoạt động cách mạng.

Thành lập Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Ngày 11.10.1951, Trường Sư phạm Cao cấp - tiền thân của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội ngày nay - được thành lập theo Nghị định số 276/NĐ của Bộ Quốc gia Giáo dục. Sự kiện diễn ra trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, khi nhu cầu đào tạo đội ngũ giáo viên có trình độ cao cho nền giáo dục mới ngày càng cấp thiết.

Trước đó, ngày 10.10.1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh thành lập Ban Đại học Văn khoa tại Hà Nội, đặt nhiệm vụ đào tạo giáo viên Văn khoa Trung học. Ngày 8.10.1946, Sắc lệnh số 194/SL tiếp tục đặt nền móng cho việc tổ chức ngành học sư phạm, đào tạo giáo viên phục vụ các cấp học trên cả nước.

Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội trở thành một cơ sở đào tạo, nghiên cứu quan trọng của ngành giáo dục Việt Nam. Dịp kỷ niệm 75 năm thành lập vào năm 2026 cũng là dịp nhìn lại chặng đường xây dựng đội ngũ nhà giáo và đóng góp của giáo dục sư phạm đối với đất nước.

Mẹ Suốt hy sinh trên dòng Nhật Lệ

Ngày 11.10.1968, mẹ Nguyễn Thị Suốt - người phụ nữ chèo đò chở bộ đội, thương binh và vận chuyển vũ khí qua sông Nhật Lệ trong những năm kháng chiến chống Mỹ - hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Hình ảnh người mẹ chèo đò giữa bom đạn đã trở thành biểu tượng về lòng dũng cảm và sự đóng góp của nhân dân trong chiến tranh.

Trong những năm Đồng Hới bị không quân Mỹ đánh phá, mẹ Suốt vẫn kiên cường đưa bộ đội qua sông, chuyển đạn ra tàu chiến và giữ liên lạc giữa Đồng Hới với Bảo Ninh. Công việc tưởng như bình dị ấy có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động vận chuyển, liên lạc và chiến đấu của lực lượng cách mạng tại địa phương.

Ngày 1.1.1967, mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động vì thành tích phục vụ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Tên tuổi mẹ Suốt được lưu giữ qua tượng đài, tư liệu lịch sử và ký ức cộng đồng, trở thành một địa chỉ giáo dục truyền thống tại Quảng Bình trước đây, nay thuộc tỉnh Quảng Trị.

Ban hành quyết định lấy ngày 20.1 hằng năm là Ngày Đo lường Việt Nam

Ngày 11.10.2001, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 155/2001/QĐ-TTg, lấy ngày 20.1 hằng năm là Ngày Đo lường Việt Nam. Vì vậy, cần phân biệt rõ: 11.10 là ngày ban hành quyết định, còn 20.1 mới là ngày kỷ niệm ngành đo lường Việt Nam.

Mốc 20.1 gắn với sự kiện ngày 20.1.1950, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 8/SL ban hành bảng đơn vị đo lường hợp pháp của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đây là dấu mốc quan trọng trong việc xây dựng nền tảng pháp lý cho hoạt động đo lường, phục vụ quản lý nhà nước và đời sống kinh tế - xã hội.

Quyết định năm 2001 đồng thời giao cơ quan quản lý khoa học, công nghệ và các địa phương tổ chức hoạt động phù hợp nhằm huy động tổ chức, cá nhân đóng góp cho lĩnh vực này. Đo lường chính xác là nền tảng của chất lượng sản phẩm, giao dịch thương mại, nghiên cứu khoa học và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Bảo tàng Tố Hữu mở cửa

Ngày 11.10.2020, Bảo tàng Tố Hữu tại Hà Nội chính thức mở cửa đón khách tham quan, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà thơ Tố Hữu (4.10.1920-4.10.2020). Bảo tàng được xây dựng trên cơ sở Nhà lưu niệm Tố Hữu tại khuôn viên nhà D9, Làng quốc tế Thăng Long, Hà Nội.

Không gian trưng bày giới thiệu cuộc đời, sự nghiệp văn học và hoạt động cách mạng của Tố Hữu thông qua tư liệu, hình ảnh, hiện vật cùng các phương tiện nghe nhìn. Cách tiếp cận này giúp người xem đặt tác phẩm của nhà thơ trong bối cảnh lịch sử, chính trị và xã hội của Việt Nam qua nhiều giai đoạn.

Tố Hữu là một gương mặt tiêu biểu của thơ ca cách mạng Việt Nam thế kỷ XX, với nhiều tác phẩm gắn liền những bước ngoặt của đất nước. Việc hình thành bảo tàng góp phần lưu giữ di sản cá nhân, đồng thời mở thêm không gian để công chúng tiếp cận lịch sử văn học và ký ức của một thời đại.

Ngày Quốc tế Trẻ em gái 11.10

Ngày 19.12.2011, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết 66/170, quyết định lấy ngày 11.10 hằng năm là Ngày Quốc tế Trẻ em gái; ngày kỷ niệm được tổ chức từ năm 2012. Sáng kiến nhằm thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế tới những thách thức riêng mà trẻ em gái phải đối mặt, đồng thời thúc đẩy quyền và cơ hội phát triển bình đẳng.

Ngày này nhấn mạnh quyền được học tập, chăm sóc sức khỏe, sống an toàn và tham gia vào những quyết định ảnh hưởng đến tương lai của trẻ em gái. Các vấn đề như tảo hôn, bạo lực, phân biệt đối xử và việc bị hạn chế cơ hội giáo dục vẫn đòi hỏi hành động phối hợp giữa chính phủ, cộng đồng và các tổ chức quốc tế.

Năm 2026, Liên Hợp Quốc tiếp tục kêu gọi chấm dứt tảo hôn và đầu tư cho quyền của trẻ em gái. Thông điệp này cũng đặt ra yêu cầu với Việt Nam trong việc bảo vệ trẻ em, bảo đảm cơ hội học tập và xây dựng môi trường an toàn, đặc biệt đối với trẻ em gái ở vùng khó khăn.

Apollo 7 mở đầu chuyến bay có người lái của chương trình Apollo

Ngày 11.10.1968, Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) phóng tàu Apollo 7 từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy, đưa ba phi hành gia Walter M. Schirra Jr., Donn F. Eisele và R. Walter Cunningham lên quỹ đạo Trái Đất. Đây là chuyến bay có người lái đầu tiên của chương trình Apollo, được triển khai sau thảm họa cháy tàu Apollo 1 năm 1967 khiến ba phi hành gia thiệt mạng.

Trong chuyến bay kéo dài hơn 10 ngày, phi hành đoàn kiểm tra hoạt động của tàu chỉ huy và mô-đun dịch vụ, thử nghiệm động cơ cùng các hệ thống thiết yếu cho những nhiệm vụ tiếp theo. Các phi hành gia cũng thực hiện chương trình truyền hình trực tiếp từ không gian, đánh dấu bước tiến trong hoạt động truyền thông vũ trụ của Mỹ.

Apollo 7 hoàn thành nhiệm vụ và trở về Trái Đất an toàn ngày 22.10.1968. Kết quả thử nghiệm tạo cơ sở kỹ thuật quan trọng cho những chuyến bay tiếp theo, góp phần mở đường để Apollo 11 đưa con người đặt chân lên Mặt Trăng vào tháng 7.1969.