Vở cải lương Thầy Ba Đợi, tác giả kịch bản PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, chuyển thể Hoàng Song Việt- Phạm Văn Đằng. Câu chuyện về giai đoạn lịch sử cách đây trên dưới 1 thế kỷ. Trong đó cuộc đời thăng trầm của thầy Ba Đợi (nhạc sư Nguyễn Quang Đại), người có công lớn trong việc truyền dạy và phát triển nghệ thuật cải lương buổi đầu.
Sau khi vua Hàm Nghi bị thực dân Pháp bắt lưu đầy qua Châu Phi, đã dặn dò nhạc sư Nguyễn Quang Đại mang theo di sản nhã nhạc cung đình Huế gìn giữ và lưu truyền. Nhạc sư đã vào Nam truyền dạy, phổ biến nó trong dân gian. Dần dần nhiều học trò của ông đã học tập và phát triển nó thành nhạc tài tử cải lương.
Vở diễn không chỉ tái hiện cuộc đời và công lao truyền dạy của nhạc sư Nguyễn Quang Đại mà nó còn tái hiện một giai đoạn lịch sử bi hùng. Bốn nghệ sĩ vào vai nhạc sư Ba Đợi: Quang Khải; NSƯT Lê Tứ; Thanh Tuấn; NSƯT Xuân Vinh…mỗi người một diện mạo, một cách diễn xuất nhưng tựu chung là họ đã làm nổi bật lên một nhạc sư Nguyễn Quang Đại: yêu nước, sẵn sang từ bỏ tất cả với tinh thần “Thà đui mà giữ đạo nhà/ Còn hơn có mắt ông cha không thờ”. Ấy là khi thời cuộc nhiễu nhương, tiếng đàn của ông bị bọn quan Tây bắt phục vụ trong tiệc mua vui, giải trí…Ý chí bảo vệ và giữ hồn nhạc Việt, bản sắc nghệ thuật ông cha truyền lại của nhạc sư Ba Đợi đã khiến cho người xem cảm động.
Vai diễn tiểu thư Ái Hoa được NSƯT Quế Trân; NSND Vương Hà (mẹ Ái Hoa); Võ Minh Lâm (công Tử Hiến)…cũng để lại ấn tượng cho người xem. Một tiểu thư Ái Hoa thủy chung, son sắt. Một công tử Hiến đầy mưu mô, ngang ngược…
Hơn hai tiếng đồng hồ diễn ra, Thầy Ba Đợi đã chinh phục được cảm xúc của người xem. Không cần “đao to, búa lớn”, sự dung dị, nhẹ nhàng mà cảm xúc đã mang lại cho vở diễn sự thành công. Sự kết hợp giữa các giọng ca của cải lương hai miền không hề phô. Mà có sự đồng điệu, nhuần nhuyễn. Vở diễn xứng đáng mang lại cho người xem một đêm thưởng thức nghệ thuật trọn vẹn chứ không đơn thuần là một “công trình” chào mừng kỉ niệm”. Vở tiếp tục diễn ra tối 29.4 tại Long An và 1.5 tại Nhà hát Bến Thành.
Trước đó, sáng cùng ngày Hội thảo “100 năm hình thành và phát triển nghệ thuật cải lương: Những vấn đề đặt ra và giải pháp phát triển” do Đài Tiếng nói Việt Na, Hội đồng Lý luận phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương…tổ chức đã thu hút đông đảo các nhà chuyên môn, nghiên cứu, các nghệ sĩ cải lương. Những thực trạng và vấn đề bức thiết cần làm ngay để “cứu sống” cải lương cũng đã được nhắc đến. Vấn đề quan trọng cho sân khấu cải lương lúc này là sự vào cuộc ngay của các ban ngành, nhà quản lý, các nghệ sĩ…chứ không phải chỉ là sự hô hào suông trong hội thảo.
Ngọc Mai