5 dấu hiệu nhận biết nguy cơ sạt lở đất

Mưa lớn kéo dài tiềm ẩn nguy cơ sạt lở cao tại các khu vực miền núi. Ảnh: UBND xã Trà Leng
Mưa lớn kéo dài tiềm ẩn nguy cơ sạt lở cao tại các khu vực miền núi. Ảnh: UBND xã Trà Leng

Khác với lũ dâng từ từ, sạt lở đất thường diễn biến rất nhanh, sức tàn phá lớn và có thể xảy ra ngay cả khi mưa đã ngớt do kết cấu đất đá mất liên kết. Khi sinh sống gần sườn núi, vách đồi dốc, người dân cần thường xuyên quan sát môi trường xung quanh và cảnh giác cao độ nếu thấy xuất hiện một trong các biểu hiện bất thường sau:

Thứ nhất, xuất hiện vết nứt mới trên mặt đất và công trình: Trên sườn đồi, mặt đường, bờ kè hoặc nền sân xuất hiện các vết nứt ngang, dọc mới và mở rộng nhanh theo thời gian. Trong nhà, tường bị rạn nứt bất thường; cửa ra vào, cửa sổ đột ngột bị kẹt cứng, khó đóng mở do nền móng đang dịch chuyển.

Thứ hai, cây cối, cột điện, hàng rào nghiêng đổ: Hàng cây trên sườn dốc, cột điện, tường rào hoặc các vật thể cố định bỗng nghiêng hẳn về một phía; phần gốc cây có hiện tượng trồi rễ hoặc đất quanh gốc bị nứt toác, sụt lún.

Thứ ba, dòng chảy khe suối biến đổi đột ngột: Nước tại các khe, suối quanh khu vực đang trong bỗng chuyển sang đục ngầu bùn đất. Đáng chú ý, nếu trời vẫn đang mưa lớn nhưng mực nước suối lại rút xuống nhanh bất thường, rất có thể đất đá ở thượng nguồn đã sạt xuống chặn ngang dòng chảy, tạo thành "túi nước" có nguy cơ vỡ ập xuống hạ lưu bất cứ lúc nào.

Thứ tư, mặt đất phồng rộp, rỉ nước đục ở chân đồi: Tại chân sườn dốc, vách núi cao hoặc nền đất quanh nhà xuất hiện các điểm rỉ nước đục, mạch nước ngầm mới chảy ra bất thường kèm hiện tượng mặt đất phồng lên hoặc lún sụt cục bộ.

Thứ năm, tiếng động lạ phát ra từ lòng đất và vách núi: Người dân nghe thấy tiếng rắc rắc của thân cây gãy, tiếng đá va đập, lăn từ trên cao xuống hoặc tiếng ầm ầm, rung chuyển nhẹ dưới nền đất.

Chủ động sơ tán ngay khi phát hiện bất thường

Khi phát hiện một hoặc nhiều dấu hiệu kể trên, người dân tuyệt đối không chủ quan, không ở lại trông coi tài sản hay quay vào vùng nguy hiểm để lấy đồ đạc. Việc cần làm ngay lập tức là hô hoán cho các hộ gia đình xung quanh cùng biết, khẩn trương di chuyển theo hướng vuông góc với hướng sạt lở tới các điểm sơ tán an toàn đã được chính quyền địa phương bố trí.

Đồng thời, người dân cần báo ngay cho chính quyền cơ sở và lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai tại địa phương để kịp thời cắm biển cảnh báo, phong tỏa khu vực nguy hiểm và tổ chức ứng phó, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.