“Đánh thức” tiềm năng du lịch hệ sinh thái vùng Đồng Tháp Mười
VHO - Nhằm khai thác tiềm năng du lịch của hệ sinh thái vùng Đồng Tháp Mười, UBND tỉnh Tây Ninh vừa giao Sở VHTTDL chủ trì, nghiên cứu định hướng hình thành chuỗi sản phẩm du lịch sinh thái, đất ngập nước, sông nước và nông nghiệp đặc trưng gắn với không gian Đồng Tháp Mười; chú trọng đến bảo tồn tài nguyên, bảo vệ môi trường, khai thác bền vững và phát huy vai trò tham gia của cộng đồng dân cư đị…
Nằm trên địa bàn xã Mộc Hóa, khu du lịch Cánh đồng bất tận thuộc Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát triển Dược liệu Đồng Tháp Mười (Tây Ninh) được đông đảo công chúng và du khách biết đến sau khi bộ phim “Cánh đồng bất tận” được công chiếu năm 2010, chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư.
Những cánh đồng cỏ bàng, rừng tràm và cảnh quan đặc trưng của vùng Đồng Tháp Mười đã góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng cho điểm đến.

Điểm nhấn tạo nên sức hấp dẫn của khu du lịch chính là hơn 1.000 ha rừng tràm gió nguyên sinh, trong đó nhiều cây có tuổi đời hàng trăm năm. Đây còn là nơi sinh trưởng và bảo tồn nguồn gen của hơn 80 loài cây dược liệu quý hiếm, cùng nhiều loại cây di thực trong và ngoài nước… tạo nên hệ sinh thái thực vật phong phú.
Với sự đa dạng về thảm thực vật và nguồn tài nguyên dược liệu, nơi đây còn được biết đến với tên gọi “Rừng thuốc”. Không chỉ có giá trị về đa dạng sinh học, Cánh đồng bất tận còn gắn với câu chuyện khai phá vùng đất phèn của người dân. Từ vùng đất hoang hóa, điều kiện canh tác khó khăn, người dân đã kiên trì bám trụ, khai hoang, cải tạo đất, thau chua, rửa phèn để từng bước hình thành cuộc sống mới.

Và rồi dần trở nên gần gũi, quen thuộc hơn với công chúng và du khách gần xa sau khi bộ phim “Cánh đồng bất tận” chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư, được công chiếu vào năm 2010. Những cánh đồng cỏ bàng, rừng tràm và cảnh quan đặc trưng của vùng Đồng Tháp Mười đã góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng cho điểm đến khu du lịch Cánh đồng bất tận.

Đến đây, du khách có thể trải nghiệm nhiều hoạt động gắn với thiên nhiên và văn hóa bản địa như khám phá rừng tràm gió, tham quan khu Sao Mai – vườn bảo tồn nguồn gen các loài cây dược liệu di thực, chèo xuồng giữa cánh đồng hoa súng, cỏ bàng... và tìm hiểu quy trình chưng cất tinh dầu tràm. Đồng thời, trải nghiệm các hoạt động chăm sóc sức khỏe từ thảo dược như ngâm chân, xông hơi, thưởng thức ẩm thực dược thiện…

Ngoài ra, du khách cũng có dịp hòa mình vào thiên nhiên, khám phá cánh đồng cỏ bàng - bối cảnh của bộ phim “Cánh đồng bất tận”, tìm hiểu đời sống và những nét văn hóa đặc trưng của người dân nơi đây… Tất cả tạo nên sức hấp dẫn cho sản phẩm du lịch mang đặc trưng riêng của vùng Đồng Tháp Mười.
Trong đó, giá trị nổi bật tạo sức hút cho khu du lịch Cánh đồng bất tận là mô hình kết nối bảo tồn với nghiên cứu, sản xuất và phát triển các sản phẩm từ dược liệu.

Tại khu bảo tồn, cây tràm gió vừa giữ vai trò quan trọng trong hệ sinh thái bản địa, vừa là nguồn nguyên liệu quý được gìn giữ và phát triển. Từ vùng nguyên liệu này, người tiêu dùng ưa chuộng và biết đến sản phẩm tinh dầu tràm được sản xuất tại Nhà máy Mộc Hoa Tràm, góp phần đưa giá trị cây tràm gió của vùng đất Mộc Hóa đến gần hơn với công chúng và du khách.
Không chỉ mang đến cho du khách hành trình trải nghiệm khó quên, hoạt động du lịch tại Cánh đồng bất tận còn mở ra cơ hội tham gia phát triển kinh tế cho cộng đồng dân cư địa phương thông qua việc chăm sóc cảnh quan; cung ứng nông sản, thực phẩm và giới thiệu những nét sinh hoạt đặc trưng của vùng Đồng Tháp Mười. Khu vực hiện có 246 hộ dân sinh sống và tham gia vào các hoạt động du lịch.


Dược sĩ Bùi Đắc Thắng, Giám đốc Công ty Cổ phần Nghiên cứu Phát triển Dược liệu Đồng Tháp Mười cho biết, khu vực hiện có hơn 100 ha vùng trồng dược liệu, cung cấp nguồn nguyên liệu thiên nhiên cho nhà máy sản xuất nhiều dược liệu đạt tiêu chuẩn GMP-WHO, trong đó có 19 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3–4 sao.
Thời gian qua, bên cạnh chú trọng công tác trồng và bảo vệ rừng, chúng tôi còn tổ chức các chuyến tham quan, giới thiệu và tuyên truyền để người dân, du khách hiểu hơn về vai trò, giá trị của rừng nhằm nâng cao ý thức chung tay bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Đồng thời định hướng kết hợp phát triển du lịch sinh thái một cách hài hòa với bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ môi trường, tránh làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái tự nhiên và tạo sinh kế cho người dân địa phương, Dược sĩ Thắng cho biết thêm.


Từ rừng tràm, nguồn dược liệu quý đến các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dịch vụ du lịch sinh thái, Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát triển Dược liệu Đồng Tháp Mười đang từng bước khai thác giá trị tài nguyên bản địa theo hướng liên kết và bền vững. Hành trình đến với Cánh đồng bất tận không chỉ có khám phá thiên nhiên, mà còn là hành trình trờ về với những câu chuyện gìn giữ rừng tràm gió, bảo vệ nguồn tài nguyên bản địa, lan tỏa thông điệp bảo tồn hệ sinh thái, phát huy giá trị dược liệu và gắn phát triển du lịch với sinh kế của cộng đồng.
Để khai thác tiềm năng du lịch của hệ sinh thái vùng Đồng Tháp Mười, UBND tỉnh Tây Ninh vừa giao Sở VHTTDL chủ trì, nghiên cứu định hướng hình thành chuỗi sản phẩm du lịch sinh thái, đất ngập nước, sông nước và nông nghiệp đặc trưng gắn với không gian Đồng Tháp Mười; chú trọng đến bảo tồn tài nguyên, bảo vệ môi trường, khai thác bền vững và phát huy vai trò tham gia của cộng đồng dân cư địa phương.


Đồng thời, đánh giá khả năng kết nối các điểm, cụm điểm có tài nguyên sinh thái, nông nghiệp, dược liệu với các nhóm sản phẩm du lịch văn hóa, nông thôn, cộng đồng, ẩm thực… phù hợp với điều kiện thực tế, khả năng liên kết và nhu cầu thị trường.
Rà soát, cập nhật và cụ thể hóa danh mục các sản phẩm du lịch chủ lực và các nhóm sản phẩm có tiềm năng phát triển, trong đó nghiên cứu các nhóm sản phẩm văn hóa tâm linh, lịch sử cách mạng, sinh thái, nông nghiệp, nông thôn... và các sản phẩm có khả năng tạo giá trị gia tăng, kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và mở rộng không gian trải nghiệm của khách du lịch.


Trong đó, ưu tiên phát triển các sản phẩm du lịch gắn với cộng đồng dân cư, nông nghiệp, nông thôn, sản phẩm OCOP, ẩm thực và đặc sản địa phương; khuyến khích hình thành các mô hình liên kết để người dân, hộ kinh doanh, hợp tác xã và doanh nghiệp địa phương trực tiếp tham gia cung cấp dịch vụ, tiêu thụ sản phẩm; tổ chức các hoạt động trải nghiệm văn hóa, sinh hoạt, sản xuất tại địa phương nhằm góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và phát triển sinh kế bền vững.