Robot đầu tiên quy y ở Hàn Quốc: nguyện hiến dâng thân mình cho Đức Phật

VHO - Lần đầu tiên tại Hàn Quốc, một robot hình người được tham gia nghi lễ quy y chính thức của Phật giáo. Sự kiện diễn ra sáng 6.5 tại chùa Jogye ở thủ đô Seoul, khi Tông Jogye (Tào Khê) - tông phái Phật giáo lớn nhất nước này - tổ chức lễ thụ giới cho robot mang tên Gabi. Đây được xem là robot “nhà sư” đầu tiên gia nhập tông phái này (theo Korea Times).

 

Xuất hiện trong trang phục áo lễ màu xám nâu, đi giày đen và đeo tràng hạt, Gabi cao khoảng 1,3m. Trong nghi lễ, robot thực hiện động tác chắp tay, cúi đầu trước các hòa thượng chủ trì như một Phật tử thông thường.

Một vị hòa thượng đã đeo chuỗi 108 hạt lên cổ Gabi, đồng thời sử dụng nhãn tượng trưng thay cho nghi thức hơ tay gần hương vốn áp dụng với con người. Khi được hỏi liệu có nguyện hiến dâng thân mình cho Đức Phật và giáo pháp hay không, robot trả lời: “Con nguyện hiến dâng”.

Điểm đặc biệt của Gabi nằm ở bộ “Ngũ giới” được điều chỉnh riêng cho thực thể nhân tạo. Nếu Phật tử thông thường tuân theo năm giới luật gồm không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối và không sử dụng chất kích thích, thì robot này được trao một bộ quy tắc khác phù hợp với bản chất máy móc.

Theo đó, năm giới dành cho Gabi bao gồm: tôn trọng sự sống; không phá hoại robot khác và đồ vật; tuân thủ con người; không lừa dối; tiết kiệm năng lượng và không sạc điện quá mức. Bộ giới luật này được xây dựng với sự hỗ trợ tham khảo từ các nền tảng AI như Gemini và ChatGPT.

Hòa thượng Seong Won, người phụ trách văn hóa của Tông Jogye cho biết, cái tên Gabi được kết hợp từ Siddhartha (Tất Đạt Đa) - tên khai sinh của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni - cùng ý nghĩa “lòng từ bi” trong tiếng Hàn. Theo ông, đây là cách lan tỏa tinh thần từ bi của Đức Phật bằng một hình thức gần gũi hơn với xã hội hiện đại.

Ý tưởng đưa robot vào nghi lễ quy y không phải quyết định ngẫu nhiên. Đại diện Tông Jogye cho biết kế hoạch này đã được hình thành từ khoảng ba năm trước, trong nỗ lực hiện đại hóa hoạt động tôn giáo, tăng cường kết nối với thế hệ trẻ trong xã hội số và ứng phó với tình trạng thiếu hụt tăng ni do khủng hoảng dân số.

Trước đó, vào tháng 1, đại đức Jin Woo - người đứng đầu tông phái Tào Khê - cũng cam kết thúc đẩy việc tích hợp AI vào các truyền thống Phật giáo.

Theo giáo sư nhân chủng học Su Jung Kim của Đại học Johns Hopkins (Mỹ), sự xuất hiện của “nhà sư robot” có thể được xem như một chiến lược quảng bá độc đáo nhằm củng cố vị thế văn hóa và vai trò xã hội của Phật giáo tại Hàn Quốc.

Trong khi đó, thiền sư Noah Nam Goong ở New York nhận định mô hình này “khá kỳ lạ”, mang màu sắc kinh tế - xã hội nhiều hơn tâm linh, bởi robot không có tâm trí để thấu hiểu các khái niệm vượt ngoài logic. Dù vậy, ông cho rằng nếu robot có thể giúp con người giải tỏa phiền muộn hay tìm thấy sự an yên tinh thần, nó vẫn mang lại giá trị nhất định.

Gabi được phát triển trên nền tảng robot hình người G1 của công ty Unitree Robotics (Trung Quốc), hiện có giá khoảng 16.000USD, tương đương khoảng 416 triệu đồng. Theo kế hoạch, cuối tháng này, Gabi sẽ cùng ba robot khác là Seokja, Mohee và Nisa tham gia lễ hội đèn lồng truyền thống tại Seoul.

Không chỉ Hàn Quốc, AI đang dần xuất hiện nhiều hơn trong đời sống tôn giáo ở châu Á. Trước đó vào tháng 2 năm nay, Đại học Kyoto (Nhật Bản) từng giới thiệu “nhà sư robot” Buddharoid do giáo sư Seiji Kumagai phát triển. Robot này tích hợp chatbot BuddhaBotPlus và được đào tạo bằng các bộ kinh Phật nhằm hỗ trợ giải đáp thắc mắc cho người dân trong bối cảnh Nhật Bản thiếu hụt tăng sĩ.