Agentic Commerce và bước ngoặt mới của thương mại điện tử Việt Nam

VHO - Khi trí tuệ nhân tạo không còn dừng ở vai trò hỗ trợ mà bắt đầu tự đưa ra quyết định, tự vận hành quy trình và phối hợp như một “nhân sự số”, thương mại điện tử toàn cầu đang bước sang một giai đoạn hoàn toàn khác. Việt Nam cũng không nằm ngoài làn sóng ấy.

AI trở thành “người vận hành”

Diễn đàn Toàn cảnh thương mại điện tử Việt Nam (VOBF) 2026 do Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) tổ chức ngày 27.5 tại Hà Nội và 29.5 tại TP.HCM đã phản chiếu khá rõ trạng thái chuyển động đặc biệt của nền kinh tế số Việt Nam hiện nay.

Một hệ sinh thái vừa phải tăng tốc để làm chủ các công nghệ tiên phong, vừa buộc phải tái cấu trúc năng lực quản trị nhằm thích ứng với những tiêu chuẩn pháp lý ngày càng khắt khe.

Chủ đề “Agentic Commerce - Tăng trưởng thần tốc” của Diễn đàn phản ánh xu hướng công nghệ mới và cho thấy một giai đoạn bản lề của thương mại điện tử Việt Nam, nơi AI bắt đầu tham gia trực tiếp vào hoạt động kinh doanh thay vì chỉ đóng vai trò công cụ hỗ trợ.

Nếu như vài năm trước, doanh nghiệp còn nói nhiều về tự động hóa, chatbot hay dữ liệu lớn, thì hiện nay khái niệm “Agentic AI” đang mở ra một cấp độ hoàn toàn khác.

Đây là thế hệ AI có khả năng tự đưa ra quyết định, phối hợp nhiều tác vụ và chủ động hoàn thành mục tiêu kinh doanh mà không cần quá nhiều sự can thiệp của con người.

Điều đó đồng nghĩa, trong tương lai rất gần, AI có thể trực tiếp vận hành marketing, quản lý bán hàng, tối ưu quảng cáo, chăm sóc khách hàng, điều phối logistics hay thậm chí tham gia quản trị doanh nghiệp.

Sự xuất hiện của Agentic Commerce - mô hình thương mại điện tử vận hành bằng các AI Agents, đang tạo nên một cuộc dịch chuyển lớn của thương mại điện tử toàn cầu.

Những doanh nghiệp chậm thích ứng có thể nhanh chóng bị bỏ lại phía sau, trong khi các doanh nghiệp biết khai thác AI đúng cách sẽ sở hữu lợi thế cạnh tranh vượt trội về tốc độ, chi phí và trải nghiệm khách hàng.

Đây cũng là lý do VOBF nhiều năm qua vượt khỏi khuôn khổ là một diễn đàn chuyên ngành, dần trở thành “trạm radar” của cộng đồng thương mại điện tử Việt Nam, nơi các doanh nghiệp quan sát xu hướng, cập nhật thay đổi và định hình chiến lược phát triển trong bối cảnh mới.

Phát biểu khai mạc VOBF 2026, ông Trần Trọng Tuyến, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho rằng thương mại điện tử Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mang tính bước ngoặt.

Sau nhiều năm duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số với quy mô hàng chục tỉ USD, thị trường hiện không chỉ mở rộng về quy mô mà đang chuyển mạnh sang chiều sâu và chất lượng phát triển.

Theo ông Tuyến, động lực lớn nhất của sự thay đổi này là Agentic AI - thế hệ trí tuệ nhân tạo có khả năng tự ra quyết định và thực hiện nhiều tác vụ thay con người trong hoạt động kinh doanh.

AI đang dần tham gia trực tiếp vào marketing, bán hàng, chăm sóc khách hàng, logistics và quản trị doanh nghiệp, mở ra bước chuyển mới của thương mại điện tử toàn cầu.

“Trong kỷ nguyên này, chúng ta không thể đi một mình. Để phát triển bền vững, thương mại điện tử cần kiềng ba chân: công nghệ vượt trội, doanh nghiệp nhanh nhạy và hành lang pháp lý kiến tạo môi trường phát triển lành mạnh, bền vững”, ông Tuyến nhấn mạnh.

Bức tranh thương mại điện tử Việt Nam đang thay đổi rất nhanh

Thực tế cho thấy, thương mại điện tử Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển với tốc độ chưa từng có.

Người tiêu dùng chuyển dịch mạnh sang mua sắm số. Livestream commerce, social commerce, video commerce hay bán hàng đa nền tảng đang làm thay đổi hoàn toàn hành vi tiêu dùng truyền thống.

Song song với sự bùng nổ đó là áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt. Chi phí quảng cáo số tăng cao, biên lợi nhuận thu hẹp, tốc độ thay đổi công nghệ quá nhanh khiến doanh nghiệp liên tục phải tái đầu tư hệ thống vận hành.

Trong bối cảnh ấy, AI không còn là lựa chọn mang tính thử nghiệm mà đang trở thành hạ tầng cốt lõi của tăng trưởng.

Những nội dung được đưa ra tại VOBF 2026 cho thấy thương mại điện tử Việt Nam hiện không chỉ quan tâm đến câu chuyện bán được hàng, mà đã chuyển sang bài toán sâu hơn là tối ưu toàn bộ chuỗi vận hành bằng AI.

Từ quản trị dữ liệu, tự động hóa quy trình bán hàng, vận hành kho bãi, fintech, ERP, OMS cho đến sáng tạo nội dung hay AI host ảo, gần như toàn bộ cấu trúc của hoạt động thương mại điện tử đang được tái thiết kế.

Điều đáng chú ý là sự chuyển dịch này diễn ra đồng thời ở cả doanh nghiệp lớn lẫn các mô hình kinh doanh nhỏ. Ngay cả những cá nhân kinh doanh độc lập cũng bắt đầu xây dựng “doanh nghiệp một người” nhờ hệ thống AI Agents hỗ trợ vận hành.

Đó là dấu hiệu cho thấy AI đang dân chủ hóa năng lực kinh doanh ở quy mô chưa từng có.

Công nghệ tăng tốc, pháp lý cũng siết chặt hơn

Tuy nhiên, càng phát triển nhanh, thương mại điện tử càng đối diện nhiều yêu cầu khắt khe hơn về quản trị.

Một trong những điểm nổi bật tại Diễn đàn năm nay là việc các phiên thảo luận dành dung lượng lớn cho câu chuyện pháp lý, thuế, dữ liệu và quản trị nền tảng số.

Điều đó phản ánh thực tế rằng thương mại điện tử Việt Nam đã đi qua giai đoạn tăng trưởng tự phát.

Kỷ nguyên mới đòi hỏi doanh nghiệp phải vận hành theo chuẩn mực cao hơn: minh bạch dữ liệu, tuân thủ quy định về thuế, kiểm soát rủi ro AI, bảo mật thông tin người dùng, truy xuất giao dịch và quản trị nền tảng xuyên biên giới.

Dự thảo Luật Thương mại điện tử 2026 cùng các quy định liên quan đến kinh tế số đang tạo ra một hành lang pháp lý mới, buộc doanh nghiệp phải thay đổi tư duy vận hành.

Nếu trước đây nhiều doanh nghiệp coi công nghệ là “lợi thế cạnh tranh”, thì hiện nay năng lực tuân thủ cũng đang trở thành một tiêu chí sống còn.

Đó chính là nghịch lý nhưng cũng là đặc trưng của giai đoạn chuyển đổi số hiện nay. Doanh nghiệp càng ứng dụng AI sâu bao nhiêu thì càng phải đầu tư mạnh cho quản trị dữ liệu, kiểm soát rủi ro và chuẩn hóa hệ thống bấy nhiêu.

Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn của kinh tế số

Những gì diễn ra tại VOBF 2026 cho thấy thương mại điện tử Việt Nam đang bước vào một thời kỳ trưởng thành hơn.

Sau nhiều năm tăng trưởng nóng, thị trường hiện không còn chỉ chạy theo quy mô giao dịch hay số lượng người dùng. Thay vào đó, câu chuyện đang chuyển sang chất lượng tăng trưởng, hiệu quả vận hành và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Đây cũng là thời điểm Việt Nam đứng trước cơ hội lớn để tái định vị vai trò trong chuỗi giá trị kinh tế số khu vực.

Dân số trẻ, tỉ lệ người dùng internet cao, khả năng thích ứng công nghệ nhanh cùng tốc độ số hóa mạnh mẽ đang tạo nền tảng thuận lợi để Việt Nam trở thành một trong những trung tâm thương mại điện tử năng động của châu Á.

Nhưng để biến tiềm năng thành lợi thế thực sự, thị trường không thể chỉ dựa vào tốc độ tăng trưởng.

Điều quan trọng hơn là xây dựng được một hệ sinh thái số đủ mạnh, nơi công nghệ, dữ liệu, logistics, tài chính số và hành lang pháp lý có thể vận hành đồng bộ.

Kỷ nguyên Agentic Commerce không còn là câu chuyện về AI nữa. Nó giống như  phép thử đối với năng lực thích ứng của toàn bộ nền kinh tế số Việt Nam với sự tham gia của doanh nghiệp, nền tảng công nghệ cho tới cơ quan quản lý.

Và có lẽ, đây chính là giai đoạn mang tính bước ngoặt nhất của thương mại điện tử Việt Nam kể từ khi thị trường này hình thành.