Kinh tế

30 Tháng Mười 2020

Có đúng đổi rác lấy quà ở Hà Nội là “hoạt động thương mại trá hình”?

Thứ Tư 30/09/2020 | 11:16 GMT+7

VHO- Chương trình thí điểm đổi rác lấy quà được triển khai tại 4 quận nội thành Hà Nội đang thu hút sự chú ý của người dân. Chỉ trong thời gian ngắn, chương trình này đã thu hút hàng ngàn người tham gia. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có những ý kiến còn băn khoăn.

Đông đảo người dân đến điểm đổi quà

Sáng thứ 7 vừa qua, trong dòng người đông đúc đi lại trên đường, chị Hoàng Anh cùng con gái không quản nắng mưa đi 15km từ Xuân Phương (Nam Từ Liêm) đến điểm đổi rác lấy quà tại Kim Mã (Hà Nội). Lỉnh kỉnh trên xe máy là những túi to, nhỏ được buộc gọn gàng. Sau khi các túi rác được cân, chị cùng con gái nhận phiếu đổi quà và ra bàn chọn lựa những món quà. Tuy nhận món quà dù chỉ là những chiếc bát, hộp đựng gia vị nhưng chị và con gái rất hào hứng bởi đã góp công sức nhỏ bé của mình vào việc làm đẹp cho thành phố cũng như chung tay bảo vệ môi trường.

Cũng như chị Hoàng Anh, nhiều người khác cũng khệ nệ mang rác đến để đổi quà. Trong phiếu đổi quà ghi rõ các loại rác tái chế như giấy, nhựa, kim loại… và đề giá tiền công khai cũng như giá trị quy đổi quà. Chỉ trong một buổi sáng thứ 7, trước trụ sở của Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội (URENCO) ở Kim Mã, rác tái chế mà người dân đem đến đã chất cao. Trao đổi với Văn Hóa, đại diện URENCO cho biết, chương trình thí điểm đã triển khai được 7 tuần. Lúc đầu chỉ triển khai tại 3 phường trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, tuy nhiên hiệu quả đem lại bất ngờ nên qua 5 tuần triển khai ở Hoàn Kiếm, một số địa phương khác đề nghị triển khai. Hiện chương trình thí điểm đã được triển khai tại 4 quận nội thành gồm Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Hai Bà Trưng.

Qua 7 tuần triển khai, lượng rác tái chế mà người dân mang đến đổi quà là khoảng 15 tấn và trên 3.000 lượt người đến đổi rác tái chế lấy quà. Những bước đi này được kỳ vọng sẽ dần thay đổi cách người dân đối xử với rác tái chế. Khi lượng rác phát sinh lớn và chưa được phân loại sẽ gây lãng phí tài nguyên, tốn quỹ đất cho các bãi rác, tốn ngân sách và ảnh hưởng đến môi trường. Do vậy công tác phân loại rác thải tại nguồn sẽ góp phần tạo nên một xã hội phát triển bền vững, giảm lượng rác thải cần phải xử lý. Mặc dù vậy, không phải đến bây giờ mới có các chương trình thí điểm phân loại rác ở Hà Nội. Từ năm 2002 đến năm 2006, URENCO đã phối hợp với UBND quận Hoàn Kiếm, Đại học Xây dựng Hà Nội thực hiện thí điểm phân loại rác tại nguồn trên địa bàn phường Phan Chu Trinh. Người dân được phát túi nilon hai màu và hướng dẫn phân loại thành hai loại rác hữu cơ và vô cơ. Từ năm 2007 đến năm 2009, URENCO phối hợp với UBND quận Hoàn Kiếm và dự án 3R tiếp tục thực hiện thí điểm phân loại rác tại nguồn trên địa bàn phường Phan Chu Trinh. Tuy nhiên, qua nhiều lần thí điểm việc phân loại rác tại nguồn chưa thực sự được thành công để có thể nhân rộng do thói quen và ý thức giữ gìn môi trường của người dân chưa cao. Cùng với đó, việc thu gom, xử lý rác sau khi được phân loại không đồng bộ và chính quyền các địa bàn thí điểm chưa vào cuộc mạnh mẽ nên việc thí điểm vẫn chỉ là thí điểm.

Sau khi cùng con gái đến Kim Mã đổi rác lấy quà, chị Hoàng Anh tỏ ra thất vọng. Chị cho biết phân loại rác ở nhà, đối với vỏ chai nhựa, vỏ lon bia, giấy bìa..., những gì có thể tặng các bác mua đồng nát, chị đều tặng cả rồi. Đối với túi nilon, trong trường hợp buộc phải lấy (bình thường chị cầm hộp và túi vải đi chợ), chị đều vệ sinh sạch sẽ và tặng lại cho các bác bán rau ở chợ. “Còn lại rác em phải gom là gì, là những thứ các bà đồng nát không nhận, và không tặng ai được: vỏ hộp sữa, vỏ nilon bánh kẹo, vỏ mì tôm, pin cũ, khay hộp xốp... tất cả tôi đều làm sạch sẽ, phơi khô và để gọn vào để mang đến các điểm đổi rác lấy quà. Thế nhưng những thứ ấy khi tôi mang đến URENCO thì họ báo sẽ không xử lý. Họ bảo họ chính là “đồng nát”, tức là chỉ lấy những gì đồng nát nhận, còn những gì đồng nát không nhận họ cũng không lấy. Thế là không xử lý rác triệt để rồi. Vậy nên tôi có cảm giác đây là một hoạt động thương mại trá hình, và không hề phân loại rác triệt để như phương châm họ đề ra”, chị Hoàng Anh cho biết.

Cùng với đó, chị cho biết những sản phẩm đổi lại là “rác thải nhựa” như những dây dầu gội đầu của Unilever, miếng rửa bát xốp... Đây đều là những sản phẩm mà những người theo lối sống xanh từ chối sử dụng để không tạo thêm rác ra môi trường. Hiện tại, mỗi ngày Hà Nội có khoảng 7.500 tấn rác thải các loại. Các loại rác này hiện đang được mang đi chôn lấp tại Khu liên hợp xử lý rác thải Nam Sơn và Xuân Sơn. Việc chôn lấp rác này đã tạo ra những tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái và ảnh hưởng đến người dân khu vực xử lý rác ở hai bãi rác trên. Việc chôn lấp rác đòi hỏi diện tích lớn và theo tính toán, đến hết năm 2020, Khu liên hợp xử lý rác thải Nam Sơn không còn khả năng chôn lấp rác nữa. URENCO cho biết, hiện TP Hà Nội đang xây dựng nhà máy đốt rác Thiên Ý và dự kiến quý II/2021 đi vào hoạt động. Để vận hành lò đốt rác này thì rác phải được phân loại thành rác đốt được và rác không đốt được. Dự án phân loại rác này được URENCO triển khai dựa trên thực tế và là bước đệm, là tiền đề phân loại rác chuẩn bị khi lò đốt rác vận hành là có nguyên liệu. Chính vì thế, việc đổi rác lấy quà chỉ là một hợp phần của dự án phân loại rác tại nguồn mà đơn vị này đang triển khai. Trả lời thắc mắc của những người dân về các loại rác tái chế chương trình thí điểm đổi rác lấy quà, đại diện URENCO cho biết đơn vị thu gom các loại giấy viết, giấy tổng hợp, nhựa các loại, nhôm cân, lon bia, sắt, nilon trắng.

Về tính khả thi cũng như hiệu ứng lâu dài của chương trình, đại diện này cũng cho biết, đơn vị này chỉ có chức năng thu gom rác, còn để đạt được thành công và nhân rộng mô hình này, cần có sự chung tay của các cấp chính quyền, sự hưởng ứng của người dân và sự hỗ trợ của các doanh nghiệp. 

QUẢNG XƯƠNG

Print

© BÁO VĂN HÓA ĐIỆN TỬ
Cơ quan chủ quản: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Giấy phép Báo điện tử số: 422/GP-BTTTT cấp ngày 19.8.2016
Bản quyền thuộc về Báo Văn hóa. Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Báo điện tử Văn hóa tại địa chỉ www.baovanhoa.vn phải có sự đồng ý bằng văn bản của Báo điện tử Văn hóa.
Liện hệ quảng cáo: 024.22415051

Tổng Biên tập: CHU THỊ THU HẰNG
Phó tổng Biên tập: PHAN THANH NAM
Tòa soạn: 124 Nguyễn Du, Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
Điện thoại: 024.38220036 - FAX: 024.38229302
Email: baovanhoa@fpt.vn

Close 2020 Bản quyền thuộc về Báo Văn Hóa
Back To Top