26 Tháng Hai 2021

Hương vị Tết Việt Nam xưa

Thứ Sáu 15/01/2021 | 10:54 GMT+7

VHO- PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng  là người đã dành nhiều năm sưu tầm và lưu giữ “kho tư liệu quý” về Tết Việt. Trong số hàng trăm bài viết của các học giả Việt – Pháp từ đầu thế kỷ XX, ông đã cùng nhóm dịch giả chọn lọc, biên dịch và tập hợp trong cuốn sách vừa ra mắt Tết Việt Nam xưa.

Nói về quan điểm “bỏ Tết ta, ăn Tết tây”, PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng (Viện Nghiên cứu Việt Nam học) cho rằng, Tết là một lễ nghi quan trọng cần gìn giữ bởi lễ nghi đó làm giàu cho tâm hồn dân tộc, làm giàu tinh thần yêu nước.

Tết Việt Nam xưa nằm trong tủ sách “Di sản Việt Nam” do MaiHa Books liên kết với NXB Thế Giới ấn hành. Bước đầu, đơn vị xuất bản nỗ lực thực hiện tủ sách thông qua việc dịch, tái bản một số công trình nghiên cứu, tác phẩm văn học của các học giả Việt Nam và quốc tế.

Sách gồm các bài dịch về Tết Việt in trên Tạp chí Đông Dương của các học giả: Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh, Trần Văn Giáp, Paul Boudet, Jean Marquet, Georges Pisier, Nguyễn Tiến Lãng, Mạnh Quỳnh... Cuốn sách khắc hoạ đậm nét những nghi lễ, phong tục, thú chơi thấm đẫm “tâm hồn Việt Nam” của Tết Việt.

Các bài viết khá thú vị với nhiều góc nhìn về nguồn gốc của Tết, ý nghĩa của Tết, những phong tục và quan niệm đón Tết Việt Nam xưa… và được minh họa bằng hơn 50 bức tranh Tết, sống động.

Tết Việt Nam xưa được chia thành 3 phần chính: Nghi lễ Tết, Phong tục Tết và Thú chơi Tết. Trong đó, phần Nghi lễ Tết là những bài viết về các chủ đề: Tết và thờ cúng gia tiên; Ông Tam Đa; Lễ nghinh xuân ở Huế; Đại lễ Nam Giao; Lễ tế Đất Trời tại kinh đô Huế; Lịch của người An Nam; Tâm lý ngày Tết.

Phong tục Tết hiện lên đầy màu sắc trong phần 2 với: Lá thư Đêm Giao Thừa; Tết ở làng quê qua góc nhìn của nhà văn Pháp Jean Marquet; Tết qua cái nhìn của một người An Nam; Tết qua câu chuyện của những du khách và nhà truyền giáo người Âu (thế kỷ XVII và XVIII); Tết Việt Nam trong mắt sử gia Georges Pisier.

Phần 3 Thú chơi Tết xoay quanh các chủ đề: Hoa thủy tiên trong ngày Tết; Đối liễn; Phúc và Thọ; Nguồn gốc và ý nghĩa của tranh dân gian ngày Tết; Hội Lim…

Phần mở đầu cuốn sách là một bài nghiên cứu sâu sắc, cũng là góc nhìn tổng quan về Tết cổ truyền Việt Nam của học giả Nguyễn Văn Huyên. Ông khẳng định, Tết theo lịch âm ở châu Á là một ngày lễ được người An Nam tổ chức long trọng nhất năm. Lý giải và giới thiệu bằng lối viết hấp dẫn, học giả Nguyễn Văn Huyên đã đem đến những mô tả rõ ràng, chi tiết và sinh động về Tết Nguyên đán.

Thời điểm đón Tết, ý nghĩa thiêng liêng của Tết với từng cá nhân, với dân tộc, chuẩn bị cho ngày Tết, lễ cúng thần ông Táo ngày 23 tháng Chạp, đón Tết, vui Tết, suy nghĩ của người dân về Tết… được học giả Nguyễn Văn Huyên kể lại vô cùng chi tiết và thi vị. Cũng bởi ý nghĩa thiêng liêng của Tết, ông cho rằng Tết vẫn tồn tại mãi mãi, bất chấp sự khắc nghiệt của thời đại và sự đóng góp ít nhiều rời rạc của những quan niệm mới về đạo đức hay về những phản xạ tâm lý mới.

Sống và làm việc nhiều năm ở Đông Dương, nhà văn Pháp Jean Marquet có bài viết thú vị Tết ở làng quê. “Thật ngọt ngào biết bao khi thấy trước được những bữa tiệc linh đình, những cuộc nhậu nhẹt, những ván bài, những trận chọi gà, là những lời chúc thân tình mà những ngày Tết sẽ lan tỏa trên các gia đình ở phương nam thái bình!”. Nhà văn Jean Marquet mở đầu ấn tượng như thế, rồi tiếp tục kể câu chuyện về nhân vật Minh và những người xung quanh đã chuẩn bị cho Tết, đón Tết và chơi Tết như thế nào.

PGS.TS Nguyễn Mạnh Hùng nói về Tết xưa

Điểm thú vị của Tết Việt Nam xưa là những bài viết về những nghi lễ Tết gần như không còn nữa hoặc mới được phục dựng. Chẳng hạn, Lễ nghinh xuân ở Huế hay đúng hơn là lễ cầu khấn các thần nông nghiệp để xin họ bảo vệ đất đai trồng trọt, mang lại sự phì nhiêu và vụ mùa bội thu. Hay, Đại lễ Nam Giao qua lời kể của nhà văn hóa Phạm Quỳnh - là buổi lễ gây ấn tượng mạnh, thu hút sự tò mò chú ý của người dân nhưng ít người biết đến ý nghĩa sâu xa của nó. Lễ tế đất trời tại Kinh đô Huế qua góc nhìn của giáo sư, nhà nghiên cứu người Pháp Paul Boudet cũng rất chi tiết về những ý nghĩa và từng nghi thức.

Chia sẻ thêm về cuốn sách, TS. Trần Đoàn Lâm, Giám đốc - Tổng biên tập Nhà xuất bản Thế giới, cho hay: “Tết Việt Nam xưa tập hợp những bài viết của những tác giả nước ngoài và Việt Nam về Tết cổ truyền. Dung lượng cuốn sách không quá lớn, gần 200 trang, thích hợp cho bạn đọc phổ thông. Dù ngắn gọn nhưng những bài viết chứa hàm lượng nội dung lớn vì cách biết súc tích, gói ghém nhiều tư liệu, phục vụ công tác nghiên cứu về Tết cổ truyền Việt Nam với những nghi lễ, phong tục, thú chơi…

Nhìn toàn bộ cuốn sách Tết Việt Nam xưa nổi bật là phần phong tục Tết của đồng bằng Bắc Bộ, Cung đình Huế. Phần Tết của miền Nam hi vọng chúng tôi có dịp nghiên cứu và chia sẻ đầy đủ hơn trong một ấn phẩm khác”.

HOÀNG AN

Print
«Tháng Hai 2021»
T2T3T4T5T6T7CN
25
26
27
28
29
30
31
1
2
3
4
5
67
8
9
1011121314
1516
17
18
19
20
21
22
23
24
2526
Diễn đàn thanh niên hành động vì khí hậu

Diễn đàn thanh niên hành động vì khí hậu

VHO- Ngày 25.2, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), Bộ TN&MT và Trung ương Đoàn TNCS HCM tổ chức diễn đàn thanh niên hành động vì khí hậu (còn gọi là Youth4Climate), đánh dấu khởi động Sáng kiến Youth4Climate ở Việt Nam.

Chi tiết
2728
1234567

© BÁO VĂN HÓA ĐIỆN TỬ
Cơ quan chủ quản: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Giấy phép Báo điện tử số: 422/GP-BTTTT cấp ngày 19.8.2016
Bản quyền thuộc về Báo Văn hóa. Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Báo điện tử Văn hóa tại địa chỉ www.baovanhoa.vn phải có sự đồng ý bằng văn bản của Báo điện tử Văn hóa.
Liện hệ quảng cáo: 024.22415051

Tổng Biên tập: CHU THỊ THU HẰNG
Phó tổng Biên tập: PHAN THANH NAM
Tòa soạn: 124 Nguyễn Du, Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
Điện thoại: 024.38220036 - FAX: 024.38229302
Email: baovanhoa@fpt.vn

Close 2021 Bản quyền thuộc về Báo Văn Hóa
Back To Top