TIN MỚI NHẬN
Tìm kiếm

Tổng biên tập
CHU THỊ THU HẰNG

Tel: 024.22415051 
Fax: 024.38229302
Mail: vanhoadientu@gmail.com
Đặt làm trang chủ
Âm nhạc
Đêm nhạc “Phượng hồng mãi đỏ”
Điện ảnh - Truyền hình
Phim Tết “Cuộc phiêu lưu của Trung Ruồi và Minh Tít”: Kịch bản đầu tiên của Giáo sư Xoay… chạm ngõ điện ảnh
Sân khấu
Thời vàng son của hát bội
Văn học
Thơ Hà Nội trong tiến trình đổi mới và phát triển văn hóa
Sách mới
Chữa bệnh bằng Đông y qua những vần thơ
Thời trang - Làm đẹp
Áo yếm: “Di sản trang phục” của Việt Nam
Di sản
Làng quê trầm tích
Mỹ thuật - Nhiếp ảnh
Giấc mơ sen Việt tỏa sáng năm châu
Trang chủ > Phóng sự - Ghi chép > Tâm linh người ở đảo

Tâm linh người ở đảo (12/12/2017)

Bài vị các binh phu Hoàng Sa
VH- Con tàu đưa du khách rời đất liền ra đảo Lý Sơn chỉ mất khoảng 1 tiếng đồng hồ. So với những hòn đảo “hàng xóm” là Cù Lao Chàm ở tỉnh Quảng Nam và Cù Lao Xanh ở tỉnh Bình Định thì tuyến đường ra Lý Sơn sóng gió và gian nan hơn. Những câu chuyện và công trình được lưu dấu trên đảo cũng luôn ghi khắc đậm nét về cuộc sống tâm linh của cư dân quê hương Hải đội Hoàng Sa.

Nơi gởi ước vọng

Nếu du khách đi tàu ra đảo Lý Sơn, di tích đầu tiên mà mọi người bắt gặp, đó là ngôi đền nhỏ, phía trước là một ruộng hành tỏi với vài ngôi mộ. Trước đình đặt một biểu tượng giống tấm bia khắc chữ “chiến sĩ trận vong”, đó là Âm linh tự và mộ lính Hoàng Sa đã được công nhận là Di tích lịch sử quốc gia. Người dân đảo đặt niềm tin tuyệt đối vào nơi linh thiêng này. Gia đình có con đi thi, người thân đi xa, buôn bán lớn, người gia đình xui rủi, tàu thuyền bị bão…thì gia đình thường chạy vào Âm linh tự để dâng trầu, rót rượu, cúng gà để cầu xin sự bình an, đỗ đạt.

Những năm trước đây, Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa được tổ chức tại Âm linh tự. Vào lúc nửa đêm, tấm linh vị khắc tên các anh hùng Hoàng Sa màu đỏ đặt trên bàn thờ nhấp nháy dưới ngọn đèn dầu. Giờ phút đó, các cụ già ngồi kể những câu chuyện hiển linh như tàu cá QNg 66380 TS của ngư dân Nguyễn Thanh Hồng bị nạn trong cơn bão mạnh nhất trong năm 2009. Các gia đình thắp hương xin van vái cho 14 ngư dân được sống sót và nhận được lời khuyên “chiều mai tàu trở về”. Đến ngày hôm sau thì gia đình nhận được liên lạc, vì tàu cá bị sóng phủ gần chìm, máy Icom bị ướt nên đứt liên lạc với đất liền. Mỗi khi kể xong câu chuyện, các cụ già nhìn lên lá cờ Tổ quốc treo trên lá cờ thần đang căng gió dưới ánh đèn và thì thầm “các ngài linh hiển đã thác về với con cháu”.

Trong quá khứ, ngôi miếu này có thể vừa vặn cho vài người dân Lý Sơn bê mâm lợn vào đình để trả lễ “vì đã hứa với ông bà hồi đầu năm mở biển”. Còn vào thời điểm hiện nay, ngôi miếu này đã trở nên quá chật hẹp vì các đoàn du khách đến chiêm bái và tham quan. Nếu đi vào tận các bàn thờ bên trong miếu để thắp hương thì không thể đi 2 người ngược chiều.

Trong buổi lễ công nhận di tích giếng cổ Xó La và Lân Vĩnh Hòa là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh vào chiều 30.8.2017, TS Nguyễn Đăng Vũ, Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi đã nhắc đến việc mở rộng Âm linh tự. Nếu có được không gian rộng và được tổ chức tốt, du khách ra đảo không chỉ ngắm cảnh đẹp, mà xem xem việc đến Âm linh tự và mộ lính Hoàng Sa, đình làng An Vĩnh để viếng là điều không thể thiếu trong cuộc hành trình.

Lý Sơn còn nhiều bí ẩn

Các cụ già trên đảo Lý Sơn cho rằng, đảo có 24 tòa dinh miếu, nhưng tại sao TS Nguyễn Đăng Vũ, Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi (hiện là Hiệu trưởng Trường Đại học Phạm Văn Đồng) lại cho rằng, con số này phải là hàng trăm? Ông Vũ “mở” ra một bức tranh khác về Lý Sơn trong quá khứ mà ngành văn hóa đang “đánh thức và cho biết, người dân Lý Sơn trong quá trình đào móng nhà, đào giếng, cày xới đất trồng hành tỏi cũng nhặt được các mảnh cổ vật, mộ chum tùy táng của người Sa Huỳnh cách chúng ta ngày nay 2.500 năm đến 3.000 năm. Năm 1996, ngành khảo cổ đã khai quật ở Xóm Ốc ở thôn Đông, xã An Vĩnh và phát hiện đây là nơi cư trú của cư dân Văn hoá Sa Huỳnh. Mộ táng Xóm Ốc là mộ nồi, vò chôn đứng, chôn song táng, gồm hai người nam và nữ, di cốt trẻ em.

Du lịch của huyện đảo Lý Sơn đang phát triển rất “nóng”. Theo thống kê của địa phương, trong năm 2016 có 164.000 lượt khách ra tham quan đảo. Ông Nguyễn Viết Vy, Bí thư huyện đảo Lý Sơn cho biết, qua kết quả khảo sát, bà con không chỉ ra tham quan cảnh đẹp, mà còn xem đây là dịp để thể hiện tình yêu đối với chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

Nền văn hóa Sa Huỳnh cách đây hàng ngàn năm. Quá khứ quá xa xăm và phần lớn đều tan vào cát bụi. Còn hiện hữu rõ nét nhất trên đảo Lý Sơn bây giờ, là lớp cư dân kế tiếp có truyền thống đi biển rất giỏi, đó là người Champa. Trên đảo hiện nay vẫn còn Dinh Bà thờ Thần Thiên Y A Na, Chúa Ngọc, Chúa Giàng. Di tích vừa được tỉnh Quảng Ngãi công công bố là Di tích lịch sử cấp tỉnhlà giếng cổ Xó La. Đây là một giếng nước ngọt nằm cách mép nước biển chừng 8 mét, nhưng nước ngọt quanh năm và không bao giờ cạn.

TS Nguyễn Đăng Vũ cho biết, giếng cổ Xó La gắn với truyền thuyết vua Gia Long, giếng cấp nước cho các thương thuyền hải trình trên biển Đông, là giếng của người Chăm Pa cổ và gọi là giếng Tiên, giếng Thần. GS Trần Quốc Vượng nói rằng, giếng này tương đồng với một số giếng ở các tỉnh miền Trung. Người Chăm Pa cổ rất giỏi trong việc tìm nơi đào giếng sát mép biển. Nhưng có thể giếng cổ Xó La đã có từ hàng ngàn năm.

Tác giả từng gặp vài du khách tận Bắc Giang ra đảo và ghé đến xin nước để rửa tay, rửa mặt và đổ vào chai mang để mang về cho gia đình. Những người này tâm niệm, nước giếng Tiên, Giếng thần để cầu may mắn, rửa sạch bụi trần, làm người thanh sạch. Mỗi lần ra đảo không thể nào thiếu chai nước giếng cổ Xó La mang về.

Giếng cổ Xó La

Lân Vĩnh Hòa

Ở đảo Lý Sơn, so với các địa danh Chùa Hang, hang Câu, cột cờ trên đỉnh núi Thới Lới thì giếng cổ Xó La và Lân Vĩnh Hòa mới được tỉnh Quảng Ngãi công nhận là di tích lịch sử văn hóa là hai địa danh chưa “hút” được nhiều sự quan tâm của nhiều du khách. Nhưng đây chính là hai trong nhiều địa danh tạo ra tấm áo huyền thoại, làm cho đảo trở lên linh thiêng, khiến lòng người rời đảo vẫn hoài vọng ngày trở lại để được gặp những gì đã mất.

Di tích Lân Vĩnh Hòa là một ngôi miếu nhỏ nằm ẩn dưới gốc cây bàng trăm năm tuổi, với gốc rễ và cành cây tỏa ra như bàn tay rồng chở che nơi thờ tự luôn vững vàng trước bão tố giữa biển. Thỉnh thoảng có gia đình đội mâm gà vào đình thắp hương khấn vái để nói lên những điều ước trong gia đình mình. Đó là những điều ước rất đơn giản trong cuộc sống hằng ngày, đó là mong cho con thi đậu đại học, đi đường xa bình an, mở chuyến biển đầu tiên thuận thọ. Khi làm lễ, gia chủ thường dắt theo con cái đến cùng bái tạ và bày tỏ lòng thành kính. Nhiều người dân trong làng cho biết, những năm trước đây, hễ đi ngang qua lăng là phải cúi người để tỏ lòng biết trên biết dưới.

Các cụ già ban khánh tiết ở Lân Vĩnh Hòa khẳng định, năm nào chiếc thuyền lân mà thẳng trong cuộc đua thuyền đầu năm thì nhất định có sự biến thiên của đất nước và ở đảo. Các cụ già ngồi lượt lại các mốc sự kiện gắn với lân Vĩnh Hòa thì có năm 1963 sụp đổ gia đình trị Ngô Đình Diệm, năm 1975 giải phóng đất nước.

Lê Văn Chương



 


 TIN LIÊN QUAN:
CÁC TIN KHÁC:
  • Bí mật giếng cổ 5.000 tuổi trên lưng chừng núi
  • Chuyện về tượng đài được làm từ 7.000 vỏ đạn
  • Những bức tranh độc đáo từ lá thốt nốt
  • Một đêm trắng ở hồ Hoàn Kiếm Hà Nội
  • Người “xe duyên” đưa y khoa ra biển đảo bằng âm nhạc
  • Làm giàu nhờ tôm hùm “tre”
  • Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy: 50 năm biết mấy ân tình
  • Hà Tĩnh: Được lưu danh nhưng không được thừa nhận là liệt sĩ
  • Nỗi lo đò ngang mùa nước lũ
  • Hồ sơ liệt sĩ bị “lãng quên” 30 năm
  • Những bức tranh độc đáo từ lá thốt nốt
    Một đêm trắng ở hồ Hoàn Kiếm Hà Nội
    Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy: 50 năm biết mấy ân tình
    Người má Long An bám đất giữ vườn để nuôi giấu cán bộ
    “Bảo kê” hoành hành Làng đá mỹ nghệ Non Nước
    Trường Sa ngày mới
    Lãng phí danh thắng biển Đại Lãnh!
    Người tìm ra giống gà 9 cựa trong truyền thuyết trên đất Tổ
    Sức xuân trên mảnh đất Sa Loong
    Bài 3: Xây dựng môi trường văn hóa trong quân đội

    CHUYÊN ĐỀ
    Những bức tranh độc đáo từ lá thốt nốt
    Một đêm trắng ở hồ Hoàn Kiếm Hà Nội
    Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy: 50 năm biết mấy ân tình
    Hồ sơ liệt sĩ bị “lãng quên” 30 năm
    Cùng nhau nỗ lực giảm nghèo(Bài 2): Phó Chủ tịch xã giúp bà con thoát nghèo
    Cùng nhau nỗ lực giảm nghèo(Bài 1): Nâng cao vị thế phụ nữ nhờ thoát nghèo và tự chủ kinh tế
    Người má Long An bám đất giữ vườn để nuôi giấu cán bộ
    Trở lại xóm Chiêu
    Hà Tĩnh: Chôn lấp rác thải y tế ở đất của… cán bộ văn phòng Đảng ủy xã
    “Bảo kê” hoành hành Làng đá mỹ nghệ Non Nước
    Bình chọn | Xem Kết Quả
    free counters
    Từ ngày 31/08/2011
     Trang chủ | Weblinks | Giới thiệu | Góp ý | Liên hệ quảng cáo
    © Văn hóa Online
    Cơ quan chủ quản: Báo Văn Hóa - Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch
    Giấy phép Báo điện tử số 422/GP-BTTTT cấp ngày 19-08-2016
    Tòa soạn: 124 Nguyễn Du; Điện thoại: 024.38220036; Email: baovanhoa@fpt.vn
    ® 2006 Bản quyền thuộc về Báo Văn Hóa. Ghi rõ nguồn "Báo Văn Hóa" khi phát hành lại thông tin từ website này.