Văn hóa

19 Tháng Mười 2019

Ngày hội đọc sách nhìn từ thực tiễn cuộc sống

Thứ Tư 17/04/2019 | 09:00 GMT+7

VHO- Từ hàng ngàn năm nay, đọc sách luôn là một nhu cầu không thể thiếu được trong đời sống xã hội loài người, trong tiến trình văn minh nhân loại. Bởi lẽ sách cho ta tri thức, hiểu biết và kiến thức tổng hợp về mọi phương diện của đời sống xã hội, giúp cho con người có thêm kinh nghiệm sản xuất, kinh nghiệm sống, lao đông, học tập và cả trau dồi tư tưởng, tình cảm, thẩm mỹ, tư duy. Tóm lại sách báo góp phần giúp cho “con người sống người hơn” (Karl Marx) trong một xã hội luôn phức tạp và đầy biến động.

 Trong dòng chảy của lịch sử văn minh nhân loại từ hàng ngàn năm nay, ở nhiều nước trên thế giới đã xuất hiện thư viện và việc tổ chức đọc sách báo cho các tầng lớp nhân dân. Khoảng hơn trăm năm trở lại đây, ở châu Âu, châu Mỹ và cả châu Á ... đã xuất hiện những Ngày đọc sách/Lễ hội đọc sách như một biểu trưng về văn hoá, như Lễ hội đọc sách/Tuần lễ đọc sách ở các nước: Pháp, Đức, Italia, Nga, Mỹ, Nhật Bản, Singapore ... Đó là những ngày (hoặc lễ hội) đọc sách mang tầm vóc quốc gia, nhằm tôn vinh văn hoá đọc trong cộng đồng, đồng thời khẳng định giá trị và vai trò xã hội của văn hoá đọc; khuyến cáo và đẩy mạnh phát triển sự nghiệp thư viện tại các nước đó.  Nhìn trên bình diện quốc tế, những Lễ hội đọc sách/Ngày hội đọc sách đó đã và đang mang lại những giá trị đích thực và hiệu quả hết sức to lớn. Hằng năm, hoạt động này đã thu hút và lôi kéo sự chú ý, quan tâm của hàng ngàn, hàng vạn, thậm chí hàng triệu người đọc, nhà văn, nhà nghiên cứu, nhà quản lý … ở mỗi nước; bất kể già, trẻ, gái, trai; bất kể mọi thành phần giàu, nghèo trong xã hội. Đặc biệt là trong bối cảnh bùng nổ thông tin và “văn hoá nghe nhìn” từ nhiều năm nay đã và đang lấn át “văn hoá đọc”, thì việc tổ chức các Ngày hội đọc sách, Lễ hội đọc sách ấy đã góp phần khẳng định văn hoá đọc mãi mãi trường tồn và không có gì có thể thay thế được.

 Ở Việt Nam từ gần 15 năm nay, hưởng ứng Ngày sách và bản quyền thế giới (23.4) hàng năm, Vụ Thư viện, Bộ Văn hoá - Thông tin (nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và du lịch) đã  phối hợp với Hội Thư viện Việt Nam hưởng ứng, tổ chức và phát động Ngày hội đọc sách có quy mô quốc tế này. Từ đó đến nay, được sự quan tâm chỉ đạo của Bộ Văn hoá - Thông tin / Bộ Văn hoá, Thể thao và du lịch, Ngày hội đọc sách ở nước ta (vào ngày 23.4) đã dần trở thành nề nếp và đi vào chiều sâu, có sức lan toả rộng rãi từ Trung ương tới khắp các địa phương, 63 tỉnh, thành phố trong cả nước.

Các em thiếu nhi tham gia vẽ tranh theo sách tại Ngày sách Việt Nam (Thư viện Quốc gia VN tổ chức tháng 4.2016)

Với mục đích cao cả không chỉ tôn vinh văn hoá đọc, khẳng định vị thế xã hội và tầm quan trọng của việc đọc sách báo trong đời sống xã hội – một nét đẹp trong đời sống văn hoá tinh thần và truyền thống văn hiến của dân tộc Việt Nam – những Ngày đọc sách ở Việt Nam còn mang một ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đó là: Khác với ở nhiều nước trên thế giới, bên cạnh việc tôn vinh văn hoá đọc bằng các hình thức phong phú, đa dạng như: Triển lãm, trưng bày sách báo, giao lưu giữa nhà văn với bạn đọc, toạ đàm, nói chuyện chuyên đề, tuyên truyền giới thiệu sách, vẽ tranh theo sách v.v....., Ngày hội đọc sách ở nước ta đã huy động được sự đóng góp, hỗ trợ, tài trợ cả vật chất và tinh thần to lớn cho các thư viện – nơi nuôi dưỡng văn hoá đọc. Công tác xã hội hoá hoạt động thư viện có ý nghĩa này đã thu được nhiều kết quả to lớn. ở Việt Nam từ hơn 10 năm nay- đặc biệt từ năm 2014 trở lại đây (khi mà Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 284/QĐ-TTg ngày 24/02/2014 lấy ngày 21 tháng 4 hằng năm là Ngày Sách Việt Nam), mỗi năm, Ngày sách và văn hóa đọc ở nước ta đã nhận được sự tham gia hưởng ứng, sự quan tâm chú ý, sự tài trợ của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước hàng nghìn, hàng vạn cuốn sách (có trị giá hàng tỷ đồng và nhiều cơ sở vật chất có giá trị). Chỉ tính riêng  tại Thư viện Quốc gia VN, từ 2010 đến nay, mỗi năm thư viện đã nhận được hàng ngàn cuốn sách từ Cục Xuất bản và các nhà xuất bản lớn ở Trung ương, từ các tổ chức sưa quan các nước ủng hộ (với tổng trị giá hằng năm vài trăm triệu đồng bằng sách và các trang thiết bị thư viện....), để giúp đỡ cho các thư viện và tủ sách ở các địa phương còn nhiều khó khăn như: Hoà Bình,  Sơn La, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Yên Bái, Lào Cai, Lai Châu, Nghệ An, Quảng Trị  ...  Ở Thư viện KHTH TP. Hồ Chí Minh, hưởng ứng Ngày hội đọc sách trong cả nước, chỉ tính sơ bộ từ năm 2010 đến 2016, cũng đã thu hút được sự quan tâm chú ý của hàng ngàn độc giả. Những ngày này, Thư viện KHTH đã cấp được hằng trăm thẻ đọc mới cho sinh viên và bạn đọc, đặc biệt nhân Ngày hội sách này, Ban tổ chức đã nhận được sự hỗ trợ, tài trợ qíu báu của các NXB: Nhà xuất Trẻ, NXB bản Kim Đồng; NXB Phụ nữ.... cho hàng chục thư viện, tủ sách cơ sở ở Tp. Hồ Chí Minh có nhiều khó khăn (trị giá mỗi năm gần 200 triệu đồng bằng sách); Ví dụ năm 2010, Nhà xuất bản Trẻ đã tặng cho 35 thư viện, tủ sách trên địa bàn thành phố (trị giá 175 triệu đồng bằng sách). Tính đến năm 2016, chúng ta chưa có được số liệu thống kê cụ thể về số người tham gia ngày hội đọc sách tại tất cả 63 thư viện tỉnh, thành cũng như số tiền, hiện vật và tư liệu sách báo nhận được từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước cho việc duy trì và phát triển văn hoá đọc ở Việt Nam. Chỉ biết rằng số lượng người tham gia là rất lớn, và số tiền, hiện vật, sách báo, tư liệu v.v… mà chúng ta nhận được trị giá lên tới hàng tỉ đồng/năm. Đặc biệt, số sách báo quyên góp được thông qua những Ngày hội đọc sách ở các tỉnh khu vực: Tây Bắc, Việt Bắc, Tây Nam bộ và cả Tây nguyên của Tổ quốc đã được nhanh chóng đưa tới các điểm đọc sách báo, tủ sách, thư viện ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi đang thiếu đói sách báo và khát khao tri thức. Đây có thể coi là một kết quả khả quan, có ý nghĩa xã hội của ngành thư viện Việt Nam, của Hội Thư viện Việt Nam với những nỗ lực to lớn để cho toàn dân quan tâm đến văn hoá đọc và công tác thư viện.

Toàn cảnh Hội sách VN tại Thư viện Quốc gia năm 2016

Tuy vậy để góp phần phát triển thư viện ở nước ta và không ngừng nâng cao văn hoá đọc cho toàn dân, đặc biệt để những Ngày đọc sách ở Việt Nam thực sự thu hút đông đảo nhân dân, có ý nghĩa sâu rộng trong đời sống xã hội, tôi xin đề xuất một số nội dung cơ bản sau đây:

1.  Đề nghị Hội Thư viện Việt Nam; Vụ Thư viện, Bộ VHTTDL và Thư viện Quốc gia VN cần phối hợp chặt chẽ với nhau để duy trì và thúc đẩy văn hóa đọc trong nhân dân/và trong phạm vi cả nước từ TW đến khắp các tỉnh, thành, nhất là trong trong khuôn khổ Ngày sách Việt Nam (21.4)Ngày sách và bản quyền thế giới hàng năm (23.4). Và thực tế hoạt động có tổ chức này đã bước đầu thu hút được sự chú ý, quan tâm của nhiều tầng lớp nhân dân trong xã hội - trong đó có tầng lớp độc giả. Tuy nhiên, bên cạnh việc tổ chức giao lưu triển lãm sách, tuyên truyền giới thiệu sách, nhằm nâng cao vị thế văn hoá đọc và thư viện, thì các thư viện trong cả nước cần chủ động phối kết hợp với các cơ quan hữu quan, tích cực quảng bá hoạt động này sâu rộng hơn, đầy đủ hơn và mạnh mẽ hơn, để trở thành một hoạt động xã hội mang biểu trưng văn hoá thực sự to lớn, có ý nghĩa xã hội và nhân văn sâu sắc, giống như Ngày thơ Việt Nam (Rằm Tháng Giêng) diễn ra hằng năm ở nước ta.

2. Trong việc “chấn hưng văn hóa đọc”(theo Quyết định số 329/QĐ-TTg ngày 15.3.2017 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030); ngành Thư viện Việt Nam bên cạnh việc duy trì thường xuyên Ngày sách Việt ở Việt Nam, cần luôn phải thu hút sự chú ý, quan tâm của các cơ quan, đoàn thể, doanh nghiệp và cá nhân có tâm huyết với văn hoá đọc, với sách báo và thư viện nhiều hơn nữa, nhằm huy động sự tài trợ, hỗ trợ và giúp đỡ nhiều hơn nữa cho sự nghiệp thư viện ở Việt Nam (nhất là đối với các thư viện ở vùng sâu vùng xa, vùng đồng bằng dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo còn nhiều khó khăn).

Thời còn trẻ, khi còn đang du học ở Liên Xô cũ vào những năm 70 - 80 của thế kỷ XX, tôi đã rất thích thú và khâm phục người Nga và văn hoá đọc của họ. Hầu như quanh năm, suốt tháng, gặp họ trên xe buýt, trong công viên, dưới bến chờ tàu điện ngầm... hay bất cứ lúc nào rảnh rỗi, là tôi bắt gặp họ đang say sưa đọc sách báo, đúng là người dân Nga không bỏ phí thời giờ một cách vô ích. Có thể chỉ cần 5 – 10 hay 15 phút, song nét đẹp ấy, văn hoá đọc ấy của người dân Nga đã thành nếp và thấm sâu vào tiềm thức mọi người dân từ già đến trẻ. Còn ở nước ta thì hình như, điều đó chưa có và cũng chưa thành nề nếp. Tuy nhiên, mọi sự so sánh đều khập khiễng. Có thể thấy văn hoá đọc và thư viện ở nước ta đang trong quá trình phát triển, trong quá trình vận động của lịch sử, của thời gian.

Bất luận thế nào và dù rằng những Ngày hội đọc sách ở Việt Nam mới chỉ được hình thành và tổ chức cách đây chưa lâu, song có thể khẳng định rằng: Tất cả những gì mà chúng ta đã đạt được, những tình cảm và trách nhiệm của bạn đọc, của nhân dân, của nhiều tổ chức xã hội, cá nhân trong và ngoài nước đối với ngày hội đọc sách ở Việt Nam trong những năm tháng qua, luôn là một nguồn sữa mẹ trong lành nhất, bổ dưỡng nhất và quý giá nhất để góp phần nuôi dưỡng, duy trì, phát triển cũng như khẳng định, tôn vinh văn hoá đọc ở Việt Nam – một nước có nền văn hiến lâu đời – trước bối cảnh văn hoá nghe nhìn đang lấn át mạnh mẽ.

                   TH.S NGUYỄN HỮU GIỚI-CHỦ TỊCH HỘI THƯ VIỆN VIỆT NAM

Print

Hãy Đăng nhập hoặc Đăng ký đăng nhận xét.

Thời tiết

26oC

Độ ẩm: 70%

Tốc độ gió: 4 km/hkm/h

Cập nhật lúc 19:30:00
ngày 2019-10-19

Danh mục theo ngày

«Tháng Mười 2019»
T2T3T4T5T6T7CN
30
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
1920
21222324252627
28293031123
45678910

© BÁO VĂN HÓA ĐIỆN TỬ
Cơ quan chủ quản: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Giấy phép Báo điện tử số: 422/GP-BTTTT cấp ngày 19.8.2016
Bản quyền thuộc về Báo Văn hóa. Mọi hành động sử dụng nội dung đăng tải trên Báo điện tử Văn hóa tại địa chỉ www.baovanhoa.vn phải có sự đồng ý bằng văn bản của Báo điện tử Văn hóa.
Liện hệ quảng cáo: 024.22415051

Tổng Biên tập: CHU THỊ THU HẰNG
Phó tổng Biên tập: LƯƠNG TRUNG HIẾU
Phó tổng Biên tập: PHAN THANH NAM
Tòa soạn: 124 Nguyễn Du, Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội
Điện thoại: 024.38220036 - FAX: 024.38229302
Email: baovanhoa@fpt.vn

Close 2019 Bản quyền thuộc về Báo Văn Hóa
Back To Top