Chính thức từ 1.3: Hình ảnh, video do AI tạo ra bắt buộc gắn dấu hiệu nhận biết

VHO - Từ ngày 1.3.2026, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 chính thức có hiệu lực, đặt ra nhiều yêu cầu mới nhằm bảo đảm tính minh bạch trong phát triển và sử dụng trí tuệ nhân tạo.

Phải bảo đảm người dùng biết đang tương tác với AI

Theo Điều 11 của Luật, nhà cung cấp có trách nhiệm bảo đảm hệ thống trí tuệ nhân tạo tương tác trực tiếp với con người phải được thiết kế và vận hành để người sử dụng nhận biết mình đang tương tác với hệ thống AI, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Luật quy định rõ: các nội dung âm thanh, hình ảnh, video do hệ thống AI tạo ra phải được đánh dấu ở định dạng máy đọc theo quy định của Chính phủ.

Đặc biệt, bên triển khai có trách nhiệm thông báo rõ ràng khi cung cấp ra công cộng văn bản, âm thanh, hình ảnh, video được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng hệ thống trí tuệ nhân tạo nếu nội dung đó có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện, nhân vật, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Đáng chú ý, âm thanh, hình ảnh, video được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng AI nhằm mô phỏng, giả lập ngoại hình, giọng nói của người thật hoặc tái hiện sự kiện thực tế bắt buộc phải được gắn nhãn dễ nhận biết để phân biệt với nội dung thật.

Đối với sản phẩm là tác phẩm điện ảnh, nghệ thuật hoặc sáng tạo, việc gắn nhãn phải được thực hiện theo phương thức phù hợp, bảo đảm không làm cản trở việc hiển thị, trình diễn hoặc thưởng thức tác phẩm.

Nhà cung cấp và bên triển khai cũng có trách nhiệm duy trì thông tin minh bạch trong suốt quá trình cung cấp hệ thống, sản phẩm hoặc nội dung cho người sử dụng. Chính phủ sẽ quy định chi tiết về hình thức thông báo và gắn nhãn.

Doanh nghiệp AI được hưởng ưu đãi cao nhất

Bên cạnh các yêu cầu về minh bạch, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 cũng đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ phát triển ngành AI.

Theo đó, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực AI được hưởng mức ưu đãi cao nhất theo pháp luật về khoa học và công nghệ, công nghệ cao, chuyển đổi số và đầu tư. Đồng thời, doanh nghiệp được hỗ trợ tiếp cận hạ tầng tính toán, dữ liệu và môi trường thử nghiệm.

Luật cũng thiết lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, thường gọi là sandbox, cho phép miễn, giảm một số nghĩa vụ trong phạm vi nhất định nhằm tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo nhưng vẫn bảo đảm quản lý rủi ro.

Một điểm mới quan trọng khác là việc thành lập Quỹ Phát triển AI quốc gia nhằm đầu tư hạ tầng, đào tạo nhân lực, phát triển công nghệ lõi và hỗ trợ khởi nghiệp trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ chi phí đánh giá, cung cấp công cụ tự đánh giá và tạo điều kiện tiếp cận dữ liệu dùng chung.

Như vậy, từ ngày 01.03.2026, hình ảnh, video do AI tạo ra trong các trường hợp mô phỏng người thật hoặc sự kiện thực tế bắt buộc phải gắn dấu hiệu nhận biết theo quy định của Luật Trí tuệ nhân tạo 2025. Quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường minh bạch, hạn chế deepfake và bảo vệ người dùng trên môi trường số, đồng thời vẫn tạo hành lang pháp lý thuận lợi để doanh nghiệp AI phát triển.