Về xứ Tuyên vui hội Lồng tông với đồng bào dân tộc Tày

VHO - Đến với Tuyên Quang trong những ngày đầu năm mới Giáp Thìn 2024, du khách sẽ được thưởng thức, chiêm ngưỡng Lễ hội Lồng tông, một lễ hội mang ý nghĩa văn hóa tâm linh độc đáo, đậm giá trị nhân văn của đồng bào dân tộc Tày.

Về xứ Tuyên vui hội Lồng tông với đồng bào dân tộc Tày - Anh 1

Lễ hội Lồng tông là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Ảnh: T.L

Hàng năm, cứ vào dịp sau Tết Nguyên đán cũng là lúc những cây đào, cây mận, cây lê bung hoa khoe sắc. Trên khắp các bản làng của người Tày ở huyện Chiêm Hóa và Lâm Bình (Tuyên Quang) lại nô nức tổ chức Lễ hội Lồng tông, còn có tên gọi khác là Lễ hội xuống đồng đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. 

Đây là một trong những lễ hội truyền thống đặc sắc lớn nhất, vui nhất của dân tộc Tày được tổ chức trong dịp đầu Xuân năm mới. Lễ hội thường được đồng bào dân tộc Tày tổ chức vào những ngày đầu tháng Giêng hằng năm với mong muốn gửi gắm ước mong của dân làng, cầu cho mưa thuận gió hòa, vạn vật sinh sôi nảy nở, người người ấm no nhà nhà hạnh phúc.

Có thể khẳng định, Lễ hội Lồng tông là một sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng dân gian mang bản sắc văn hóa tộc người Tày rất độc đáo, là tài sản văn hóa tinh thần vô giá, bởi nó chứa đựng mong ước, niềm tin thiêng liêng, cháy bỏng của mỗi người dân về một cuộc sống yên lành, no đủ, đồng thời cũng chứa đựng đầy đủ những nét bản sắc văn hóa riêng có của người Tày, như văn hóa ẩm thực, nghệ thuật dân ca, phong tục tập quán, trò chơi dân gian...

Về xứ Tuyên vui hội Lồng tông với đồng bào dân tộc Tày - Anh 2

Lễ hội Lồng tông còn có tên gọi khác là Lễ hội xuống đồng. Ảnh: T.L

Năm nay, UBND huyện Chiêm Hóa sẽ tổ chức Lễ hội Lồng tông vào ngày 17.2(tức mùng 8 Tết) tại Sân vận động trung tâm Nhà văn hóa huyện Chiêm Hóa. Tại huyện Lâm Bình, Lễ hội Lồng tông và Ngày hội văn hóa các dân tộc sẽ được UBND huyện Lâm Bình tổ chức từ ngày 20 đến 21.2 ( tức ngày 11 và 12 tháng Giêng) tại trung tâm thị trấn Lăng Can và các xã trên địa bàn huyện.

Theo truyền thống, Lễ hội Lồng tông có hai phần là phần lễ và phần hội. Phần nghi lễ chủ yếu là cúng tế trời đất và thần linh ban cho mưa thuận gió hoà, con người khỏe mạnh, cây cối tươi tốt, mùa màng bội thu.

Để chuẩn bị cho lễ hội, đồng bào dân tộc Tày ở các thôn bản cùng nhau chuẩn bị mỗi thôn một mâm cỗ cúng gồm xôi, gà, thịt lợn, bánh chưng, cặp bánh chưng Tày và các loại bánh dày, bánh khảo, cơm lam, xôi ngũ sắc...

Các mâm lễ được xếp thẳng hàng trước lễ đài. Chủ lễ là thầy mo người Tày của bản đứng trước mâm lễ khấn tạ ơn trời đất, thần linh đã phù hộ cho dân bản một năm mới an khang tốt lành. 

Sau phần lễ là phần hội với các điệu múa đặc sắc của các chàng trai, cô gái người Tày tham gia múa khăn, múa quạt. Họ cùng nhau tham gia các trò chơi dân gian như ném còn, kéo co, thi dệt thổ cẩm, đánh yến, đi cà kheo, đánh cù, bắn nỏ, thi cấy và thi trâu cày ruộng tạo nên một không khí vui nhộn của ngày đầu Xuân. Những trò chơi dân gian truyền thống trong lễ hội thể hiện nét đẹp tâm hồn phong phú, gắn với thiên nhiên, gắn với những tập tục văn hóa lâu đời của người Tày.

Về xứ Tuyên vui hội Lồng tông với đồng bào dân tộc Tày - Anh 3

Về xứ Tuyên vui hội Lồng tông với đồng bào dân tộc Tày - Anh 4

Đến với Lễ hội Lồng tông người dân, du khách sẽ được hòa mình trải nghiệm nhiều trò chơi dân gian truyền thống. Ảnh: T.L

Đến với Lễ hội Lồng tông huyện Chiêm Hóa và Lâm Bình dịp đầu Xuân, du khách còn được hòa mình tham gia các trò chơi dân gian đánh pam, đánh yến, đánh cù, chọi gà, bắn nỏ, đẩy gậy, đi cà kheo, ném còn, kéo co và thi đấu bóng chuyền, thưởng thức ẩm thực truyền thống đặc sắc của đồng bào các dân tộc nơi đây. 

Đây là những trò chơi dân gian truyền thống gần gũi, giản dị mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, thể hiện tinh thần cộng đồng nối kết nối tình thân giữa dân tộc Tày và các dân tộc anh em trên địa bàn cùng đoàn kết, mong ước một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. 

Với những giá trị văn hóa tín ngưỡng tâm linh, Lễ hội Lồng tông là một kho tàng văn hóa hết sức phong phú, chứa đựng những giá trị văn hóa tinh thần đậm nét nhân văn của người Tày trong những ngày đầu Xuân năm mới ở Tuyên Quang. 

Việc bảo tồn, phục dựng và phát huy giá trị của lễ hội Lồng tông ngày một quy mô, bài bản ở huyện Chiêm Hóa và Lâm Bình góp phần phát huy nét văn hóa độc đáo của trong đời sống tinh thần của người Tày ở Tuyên Quang là một điều rất đáng trân trọng. Từ đó, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch, từng bước tạo sản phẩm hấp dẫn thu hút du khách mỗi khi đến với xứ Tuyên.

VY OANH

Ý kiến bạn đọc