Lần đầu tiên Bộ VHTTDL tổ chức triển lãm Ảnh nude nghệ thuật: "Nhân văn, thẩm mỹ và thánh thiện..." (Thứ Sáu 20/07/2018 | 09:33 GMT+7)

VH- Cuộc triển lãm có đề tài từng gây nhiều tranh cãi: “Ảnh nude nghệ thuật” được Bộ VHTTDL khai mạc hôm nay 20.7, tại Trung tâm Giám định & Triển lãm tác phẩm Mỹ thuật, Nhiếp ảnh (29 Hàng Bài, Hà Nội). Trước đó, việc quyết định gỡ bỏ quy định cấm trẻ em dưới 18 tuổi cũng làm dậy lên những nghi ngờ rằng triển lãm có đảm bảo “an toàn” khi thiếu những biện pháp kỹ thuật lọc chọn đối tượng người xem?

Tuy nhiên, theo họa sĩ Vi Kiến Thành, Cục trưởng Cục MTNATL (Bộ VHTTDL), BTC triển lãm tự tin và khẳng định chất lượng nghệ thuật của 52 tác phẩm sẽ mang đến cho công chúng cái nhìn đúng đắn về ảnh khỏa thân nghệ thuật, đối trọng với các bức ảnh khỏa thân dung tục đang tồn tại trôi nổi.

Đường nét ánh sáng Ảnh: NGUYỄN Á

“Cởi trói” cho nude

Diễn ra từ 20 - 27.7, trước đó, hai giám tuyển gồm NSNA, Phó Cục trưởng Mã Thế Anh và họa sĩ, Giám đốc Trung tâm Giám định & Triển lãm tác phẩm Mỹ thuật, Nhiếp ảnh Ngô Quang Dương đã khá vất vả để thực hiện công tác giám tuyển, lựa chọn 10 NSNA tham gia triển lãm, gồm: Thái Phiên, Dương Quốc Định, Nguyễn Dzũng Art, Đào Đức Hiếu, Phó Bá Cường, Nguyễn Á, Ngô Xuân Phú, Đỗ Thuỳ Mai, Lê Quang Châu, Trần Nhân Quyền.

“52 bức ảnh nude an toàn tuyệt đối về nội dung và chất lượng nghệ thuật sẽ được trưng bày. Đây là những tác phẩm đã được lựa chọn kỹ, theo quy trình chặt chẽ trong số trên 100 tác phẩm được 10 tác giả gửi đến. 100% tác phẩm được trưng bày đều thuần tuý là những tác phẩm nghệ thuật ca ngợi vẻ đẹp của tạo hóa, vẻ đẹp của cơ thể người phụ nữ với các tiêu chí nhân văn, thẩm mỹ và thánh thiện...”, họa sĩ Vi Kiến Thành, Cục trưởng Cục MTNATL cho biết.

Nude, dù nhìn ở góc độ nào thì vốn cũng được coi là đề tài nhạy cảm trong bối cảnh đời sống nghệ thuật Việt Nam còn e dè, khép kín. Tuy nhiên, những triển lãm nude liên tiếp được mở trong thời gian gần đây của các nghệ sĩ Hạo Nhiên, Thái Phiên, cho tới lần này là cuộc triển lãm nude đầu tiên do Bộ VHTTDL tổ chức đã cho thấy cái nhìn cởi mở, thông thoáng của cơ quan quản lý với bộ môn nghệ thuật này. Triển lãm ảnh nude vì vậy ngay từ khi công bố những thông tin đầu tiên đã được dư luận, đặc biệt là giới nghệ sĩ nhiếp ảnh hào hứng đón đợi.

Một trong những gương mặt của triển lãm, nghệ sĩ nhiếp ảnh Thái Phiên cho biết, ông rất vui trước cái nhìn cởi mở này với ảnh nude. Nude khi được nhìn nhận công bằng, sòng phẳng với các loại hình nghệ thuật nhiếp ảnh khác sẽ trở thành động lực thúc đẩy công việc sáng tạo của các nghệ sĩ, từ đó cho ra đời những tác phẩm nghệ thuật đẹp đẽ và giàu tính nhân văn.

Trước thông tin gây tranh cãi trái chiều là việc BTC quyết định tháo mác 18+, một mặt, các nhà nhiếp ảnh chuyên nghiệp tỏ ra vui mừng và mặt khác là nhiều ý kiến lo ngại rằng nghệ thuật khỏa thân vẫn là đề tài nhạy cảm, “mở bung” liệu có tác dụng ngược, đặc biệt là đối với đối tượng trẻ nhỏ.

Tinh khiết - Ảnh: DƯƠNG QUỐC ĐỊNH

Nhiếp ảnh gia Thái Phiên chia sẻ, việc Cục MTNATL dự định dán nhãn 18+ là quá cẩn thận, có lẽ xuất phát từ quan điểm của cơ quan quản lý nhà nước. Tuy nhiên, đối chiếu với cuộc triển lãm nude mới đây của mình, Thái Phiên cho biết, ông không hề dán nhãn 18+ mà vẫn được dư luận ủng hộ vì các tác phẩm nude nghệ thuật được trưng bày không hề dung tục. “Cục quyết định gỡ mác 18+ trong triển lãm lần này cũng là điều rất đáng mừng...”, nghệ sĩ nhiếp ảnh Thái Phiên khẳng định.

Họa sĩ Vi Kiến Thành cho biết thêm, Cục MTNATL ban đầu có dự định gắn mác 18+ nhằm hạn chế độ tuổi người xem, thậm chí còn tính đến cả phương án bố trí cán bộ kiểm soát và yêu cầu người vào xem triển lãm phải trình chứng minh thư. “Tuy nhiên trong quá trình tiếp cận tác phẩm, các giám tuyển cũng như cán bộ Cục đã gạn lọc rất kỹ, những tác phẩm có yếu tố tác động không tốt, ảnh khiêu dâm, gợi dục đều bị loại bỏ. Vì vậy, với một cuộc triển lãm đơn thuần tôn vinh yếu tố nghệ thuật thì không cần thiết gắn mác 18+ nữa. Chúng tôi không hề băn khoăn về chất lượng cũng như những tác động không mong muốn từ triển lãm”, họa sĩ Vi Kiến Thành khẳng định.

Đi qua lằn ranh mong manh

Họa sĩ Vi Kiến Thành cũng nhận định, đây là lần đầu tiên Cục MTNATL với chức năng quản lý nhà nước về mỹ thuật, nhiếp ảnh đứng ra tổ chức một triển lãm mang tính chất nhạy cảm như thế này. Giữa lằn ranh vốn rất mong manh giữa các yếu tố nghệ thuật và dung tục, để có thể cởi mở trong cách nhìn nhận cũng như "mở cửa" tự do triển lãm, các nhà chuyên môn cũng đã cân nhắc rất cẩn trọng. Trong đó, mục đích đầu tiên của triển lãm là tạo nên cái nhìn đối trọng, giúp công chúng hiểu đúng về ảnh khỏa thân nghệ thuật khác như thế nào với ảnh khỏa thân dung tục, phản cảm hiện đang trôi nổi trên nhiều “kênh” khác nhau, đặc biệt trên mạng xã hội.

“Không giới hạn độ tuổi cũng có những mặt tích cực như mở rộng quan niệm thẩm mỹ, giáo dục và tuyên truyền nghệ thuật với số đông công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Tuy nhiên, những nghi ngại trước quyết định tháo nhãn 18+ cũng là lẽ thường bởi lâu nay, ngay trong tư tưởng của các nhà quản lý thì nude vẫn luôn là một khu vực đề tài nhạy cảm. Chưa kể, sự phân định giữa nude nghệ thuật với trần tục, thô thiển cũng là một ranh giới quá mong manh”, họa sĩ Vi Kiến Thành chia sẻ.

Vũ khúc - Ảnh: NGUYỄN THÁI PHIÊN

Ông cũng thừa nhận, thái độ cởi mở của cơ quan quản lý trong kỳ triển lãm này là một... sự dũng cảm. Dư luận luôn có cách nhìn nhận, đánh giá nhiều chiều và sự ghi nhận những góc nhìn đó là trách nhiệm của cơ quan quản lý. Họa sĩ Vi Kiến Thành cho biết, triển lãm này còn được đặt lên một sứ mệnh là nhằm tháo gỡ những nút thắt trong tư tưởng sáng tác và cách đón nhận của người xem. Lâu nay, những nghệ sĩ nhiếp ảnh cầm máy săn tìm nghệ thuật nude không ít, nhưng số người dũng cảm công bố và mở các triển lãm chuyên đề về nude lại không có nhiều.

“Khi Bộ VHTTDL chính thức đứng ra tổ chức thì có nghĩa nude đã được xác định là một đề tài, một nội dung sáng tác hoàn toàn bình đẳng với những đề tài khác, không có sự “ưu đãi” hay bị “gây khó” nào...”, Cục trưởng Cục MTNATL bộc bạch thêm.

Nhiều nghệ sĩ nhiếp ảnh cũng đồng quan điểm cần có thái độ “cởi trói” về tư duy sáng tác cũng như cách thức tiếp cận, thưởng thức nghệ thuật nude từ người xem. Vượt qua lằn ranh mong manh giữa các yếu tố nghệ thuật và trần tục không gì khác, chính là nhận thức của các đối tượng sáng tạo và thụ hưởng.

BTC triển lãm cũng cho biết, thay thế biện pháp kỹ thuật về kiểm duyệt độ tuổi, các khâu khác trong công tác tổ chức sẽ được xiết chặt. Chẳng hạn, theo quy định tại Nghị định 72/2016/NĐ-CP của Chính phủ về hoạt động nhiếp ảnh, những tác phẩm nhiếp ảnh khỏa thân lộ rõ danh tính phải có văn bản thỏa thuận giữa người chụp ảnh và người được chụp về nội dung chụp, thời gian và phạm vi công bố tác phẩm. “Tại triển lãm này số ảnh lộ rõ danh tính người mẫu khá nhiều. Tuy nhiên, các nghệ sĩ đã tuân thủ chặt chẽ quy định bằng việc gửi văn bản thỏa thuận được ký với các mẫu nude đến BTC”, họa sĩ Vi Kiến Thành cho hay. 

 Nhiều ý kiến cho rằng Bộ đứng ra tổ chức triển lãm ảnh nude thì sau này những triển lãm cùng đề tài sẽ tha hồ bung ra một cách “thả cửa”. Nhưng xin thưa, đó là cách nhìn nhận sai lầm. Bộ VHTTDL không có chủ trương đó. Triển lãm ảnh nude cũng như các triển lãm ảnh khác đều phải tuân thủ chặt chẽ những quy định tại Nghị định 72/2016/NĐ-CP của Chính phủ về hoạt động nhiếp ảnh, tức là phải được cơ quan quản lý thẩm định nội dung và chất lượng nghệ thuật. Nếu có vấn đề thì sẽ không được cấp phép và ngược lại, chất lượng nghệ thuật và đề tài, nội dung tốt thì chẳng có lý do gì lại không được tổ chức...

(Họa sĩ Vi Kiến Thành)

PHƯƠNG ANH - NGỌC NHIÊN

 

Print
Tags: